Algoritmejournalistiek

De afgelopen twee dagen op Les blogs dook een belangrijk thema een aantal malen op:
Leuk dat iedereen een-twee-drie een weblog kan beginnen, maar hoe baan je je een weg door dat almaar uitdijende medialandschap? Wie gaan de rol van poortwachter spelen? Uit de verschillende panels kwamen duidelijk twee richtingen naar voren waarin de internetindustrie het antwoord op deze vraag zoekt.

De eerste is wat Yann Motte van Yahoo Europa de overgang van een aristocratie naar een democratie noemt. De aristocraten waren de webmasters en de journalisten die wel even bepaalden welke site of welk nieuws het belangrijkst zijn en een mooie plaats bovenaan verdienen. Yahoo ontwikkelt nu modellen waarini gebruikers meer invloed kunnen uitoefenen. Veelgenoemde voorbeelden zijn websites als Flickr, Technorati en Del.icio.us, sites waarbij gebruikers zelf foto’s, weblogs en websites kunnen markeren met een tag, en zo van onderaf een eigen ‘folksonomy’ (een ‘taxonomie van het volk’) opbouwen.

Een tweede oplossing wordt gezocht in wat je wel ‘algoritmejournalistiek’ zou kunnen noemen. Computeralgoritmes analyseren het gedrag van de lezer of kijker, en raden hem op basis daarvan nieuwe boeken, films of weblogartikelen aan. Mark Fletcher, oprichter van Bloglines, vermoedt dat social networks hierin een belangrijke rol gaan spelen. Een nieuwe functie waarbij gebruikers van Bloglines konden kijken welke nieuwsberichten hun vrienden lazen, bleek onverwacht populair. Het medialandschap van de toekomst zal zich zo meer en meer om de gebruiker heen gaan vormen, zich automatisch aanpassen aan zijn voorkeuren. In de woorden van Yann Motte van Yahoo: ‘The medium is becoming you.’

Opmerkelijk: van de 46 sprekers die ik voorbij zag komen, zag er slechts één een belangrijke rol weggelegd voor de traditionele journalist (zie Het nieuwe CNN). Maar misschien kwam dat ook doordat er wel heel weinig journalisten op het congres aanwezig waren.

Martijn de Waal –

Martijn de Waal is universitair docent bij de MA-opleiding journalistiek aan de UvA en bestuurslid van het Mediafonds.. Hij is ook oprichter van onderzoeksbureau The Public Matters, dat onderzoek doet naar en advies geeft over de rol van digitale media in de samenleving. In 2009 was hij als 'visiting scholar' verbonden aan het Center for Future Civic Media aan het MIT in Cambridge, MA. Hij is een van de oprichters van De Nieuwe Reporter. In 2012 promoveerde hij met een proefschrift over 'nieuwe media en stedelijke cultuur' aan de Universiteit van Groningen. In een verder verleden werkte hij als journalist onder meer vanuit San Francisco voor de Volkskrant, VPRO Radio, Nieuwe Revu, Intermediair en een hele reeks inmiddels vergeten internetpublicaties.

Alle artikelen van Martijn de Waal op De Nieuwe Reporter.

  • Dit zijn natuurlijk twee oplossingen die in elkaars verlengde liggen. Al die ‘keuzes’ die individuele internetgebruikers maken staan ook bol van de algoritmes die het zoeken op internet zoveel vergemakkelijken.
    Veel initiatieven, inclusief de Global Voices waar je aan refereert, zijn effectief in het mobiliseren van meer informatie. Voor mij als ontvanger van informatie is dat zowel een zegen als een vloek. Als producent van informatie is het prachtig, die hits die elke maand toenemen, maar als gebruiker kom ik er steeds moeilijker uit.
    Ik heb filters nodig, die op een voor mij verantwoorde manier een selectie uit het aanbod maken. Dat blijkt uiteindelijk een menselijke activiteit, niet noodzakelijkerwijs van journalisten, al hebben die misschien wel een voorsprong in het omgaan met een overvloed van informatie. Via mijn RSS-reader abonneer ik me op die nieuwe autoriteiten in het nieuws (voor wat mij betreft China en de nieuwe media) en probeer de rest te omzeilen.
    Traditionele media doen daar soms aan mee, maar toch vooral als ze specifieke RSS-feeds hebben voor de informatie die ik wil.