Hoe betrouwbaar is Wikipedia?

Wat gebeurt er als je op Wikipedia, de razend populaire online encyclopedie, wordt verdacht van de moord op John F. Kennedy? Niet veel. Vier maanden lang bleef die beschuldiging aan het adres van John Seigenthaler, een voormalige journalist en assistent van Robert Kennedy, op zijn wiki-biografie gehandhaafd. Seigenthaler schrijft over die ervaring in USA Today.

De affaire legt een wezenlijk probleem van Wikipedia bloot: hoe betrouwbaar is de informatie op deze online encyclopedie? En: wie kun je aanspreken of fouten? Het voorval toont in ieder geval aan dat de stelling van Wikipedia oprichter Jimmy Wales dat fouten in de encyclopedie door de eigen gemeenschap snel worden gecorrigeerd niet klopt. Voorstanders van de aanpak van Wikipedia, waarbij iedereen naar hartenlust mag toevoegen, verwijderen en wijzigen, zeggen dat Seigenthaler gewoon zijn eigen biografie had moeten veranderen. Maar dat is natuurlijk de omgekeerde wereld: een encyclopedie schrijft een foutief verhaal over jou en dan is het aan jou om die wijzigingen recht te zetten. Bovendien: mensen die hun eigen biografie proberen te aan te passen, plaatsen zich vaak in een kwaad daglicht. The Register heeft daar een ontluisterend artikel over. Misschien is zulke internetgeletterdheid ook iets teveel gevraagd van een 78-jarige.

Maar goed, hoe betrouwbaar is wikipedia?

De vraag wordt nog urgenter nu dezelfde club ook nieuws is gaan verstrekken. Wales heeft een duidelijke visie: neutraal, objectief nieuws verstrekken – en in dit interview brengt hij bij die missie weinig relativeringen aan. Ik vermoed dat de informatie die Wikipedia en Wikinews verstrekken niet heel veel meer of minder betrouwbaarder zal blijken dan de informatie die je doorgaans in de zo door Wikipedia verfoeide mainstream pers aantreft. Ook de auteurs van Wikipedia hebben hun voorkeuren, vooroordelen en hun fouten – zoals blijkt uit het voorval Seigenthaler. Wat vaststaat, als je even door Wikinews bladert, is dat dit neutrale nieuws dodelijk saai is. Ik heb in ieder geval meer behoefte aan nieuws waarin iets van de persoonlijkheid van de schrijver doordringt, dan het wanhopige “neutrale” nieuws van Wikinews.

Je zou kunnen zeggen dat Wikinews de perfecte democratisering van het nieuws betekent. Een open collectief van burgerjournalisten bepaalt samen welk nieuws wordt gebracht en op welke wijze. Burgerjournalistiek bij uitstek. Het zou kunnen werken als Wikinews verhalen brengt die in de mainstreampers onderbelicht blijven, maar voorlopig zie ik daar nog weinig voorbeelden van. Een ander punt: heeft deze amorfe massa altijd gelijk? Wat gebeurt er nu als de meerderheid er naast zit en de roepende in de woestijn het bij het juiste eind heeft? Als het goed is wordt die eenling op Wikinews in een oogwenk weggeredigeerd. Even zo goed: hij had waarschijnlijk ook nooit de krant gehaald.

11 reacties

  1. Ik zag net nog deze memo (via http://www.villamedia.nl) van de business editor van de NYT aan zijn medewerkers. Hij vraagt hen niet langer gebruik te maken van wikipedia als bron om feiten te checken.

  2. Jeroen schreef op 9 december 2005 om 16:58

    Het lijkt me vanzelfsprekend dat journalisten wikipedia niet als nieuws- of naslagbron gebruikt.

  3. Jeroen schreef op 11 december 2005 om 21:53

    Waarom is dat zo vanzelfsprekend?

  4. Simon schreef op 13 december 2005 om 18:06

    Een groot deel van het vertrouwen in Wikipedia komt vanuit het idee dat er veel mensen naar een tekst hebben gekeken en deze indien nodig hebben aangepast. Een tekst die nog bijna nooit is bekeken en bijgewerkt, of waarin juist voortdurend grote delen van worden gewijzigd is vaak niet zo betrouwbaar. Een tekst waarin vele kleine wijzingingen over een langere tijd zijn uitgevoerd is meestal betrouwbaarder, maar nog steeds natuurlijk niet per definitie correct.

    Ik kan het helaas niet terugvinden in Wikipedia zelf omdat de bewuste pagina zodanig opgeschoond is dat de incorrecte tekst niet meer terug te vinden is, maar ik vermoed dat er destijds niet zoveel bewerkingen op het artikel over John Seigenthaler zijn geweest.

    Maarja, ook dit soort richtlijnen zijn uiteindelijk te ‘foppen’ door iemand die er op uit is. Echt zeker weten doe je het nooit, daarvoor zou je met de gevonden tekst toch nog langs een aantal experts moeten.

  5. Leon schreef op 13 december 2005 om 18:31

    Onbetrouwbare informatie is een fact-of-life. Die informatie komt overal vandaan; de krant, de Winkler Prins, persberichten van het Kabinet, you-name-it. Onbetrouwbare informatie is dus niet voorbehouden aan Wikipedia.

    Dat de fout op de pagina van Seigenthaler niet werd opgemerkt en daarmee is bewezen dat de stelling van Wales over het zelfcorrigerend vermogen van Wikipedia niet klopt, is natuurlijk flauwekul. Pas als bezoekcijfers van desbetreffende pagina bekend zijn is daarover iets te zeggen. Maar dat weet Jeroen van Bergeijk zelf ook wel.

    Een veel belangrijkere conclusie: omdat onmogelijk is te controleren wat over je wordt gezegd en geschreven, in en uit de juiste context, is het van groot belang zelf de juiste informatie goed vindbaar te presenteren. Zorg er dus voor dat je online staat.

  6. Leon schreef op 15 december 2005 om 18:23

    Het einde van deze discussie komt nog sneller dan gedacht, want Wikipedia is even goed als de Encyclopedia Britannica.

    Via NU.nl: De online encyclopedie Wikipedia behandelt wetenschappelijke onderwerpen bijna net zo nauwkeurig als de internet-versie Encyclopedia Britannica. Dat heeft het wetenschappelijke tijdschrift Nature woensdag gemeld in een artikel op internet.

    De bevinding komt op het moment dat Wikipedia onder vuur ligt omdat sommige artikelen niet nauwkeurig zouden zijn. Twee weken geleden onthulde de prominente Amerikaanse journalist John Seigenthaler dat op Wikipedia vier maanden lang een artikel had gestaan waarin beweerd werd dat hij lange tijd een verdachte was geweest van de moorden op de Amerikaanse president John F. Kennedy en zijn broer Robert Kennedy.

    Volgens Nature zijn zulke fouten eerder uitzondering dan regel. Nature heeft 42 artikelen van beide internet-encyclopedieën over uiteenlopende wetenschappelijke onderwerpen door experts met elkaar laten vergelijken, en komt tot de conclusie dat de gemiddelde wetenschappelijke bijdrage aan Wikipedia vier fouten of omissies bevat, en die aan de Britannica drie. Van de acht “ernstige fouten” die de experts vonden, zaten er vier in artikelen van Wikipedia, en vier in de Britannica.

  7. Jeroen van Bergeijk schreef op 16 december 2005 om 10:49

    Leon,

    Voor de goede orde, ik ben een groot fan van Wikipedia, en ik maak er veel gebruik van, vooral om even snel iets op te zoeken. Ik twijfel er niet aan dat de encyclopedie op heel feitelijke onderwerpen net zo goed als Brittanica. Maar zo’n Seigenthaler affaire zet je wel aan het denken. En als zulke fouten vier maanden lang blijven staan, dan toont dat toch wel aan dat het niet helemaal koek en ei is. Dan kan je aan komen zetten met pageviews en edits etc, maar dat neemt niet weg dat voor de gemiddelde gebruiker het duidelijk moet zijn dat je de informatie met een korrel zout moet nemen. Net zoals informatie in de krant en de rest van internet trouwens.

  8. Sake van der Wall schreef op 18 december 2005 om 07:19

    In de wetenschappelijke lemma’s van de internet encyclopedie Wikipedia staan nauwelijks meer fouten dan in die van de gerennomeerde Encyclopaedia Britannica. Dat staat in het wetenschappelijke tijdschift Nature (14 dec 2005). Wikipedia heeft gemiddeld vier fouten per wetenschappelijk lemma en Britannica drie, blijkt na onderzoek van 42 lemma’s.

    Het resultaat is opmerkelijk omdat Wikipedia geen centrale redactie heeft; iedereen kan aan een lemma schrijven. De laatste tijd deden er ook enkele verhalen de ronde over fouten in Wikipedia.

    Zie voor het hele artikel: http://www.nature.com/news/2005/051212/full/438900a.html

  9. Pingback: Beterweters.nl » Blog Archive

  10. Pingback: Uitdragerij.nl – Ieder z’n vak

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>