Het gaat – alle verhalen in mineur ten spijt – goed met de Amerikaanse kranten! Tenminste, als je kijkt naar de behaalde winstmarges: die bedroegen in 2004 gemiddeld 22,9 procent , en zullen dit jaar nog hoger uitvallen.

Maar juist die hoge rendementen konden wel eens de Achilleshiel van de media-industrie worden, schrijven Chris Willis and Shayne Bowman op hun weblog Hypergene. Investeerders stuurden de afgelopen jaren aan op bezuinigingsrondes om hun rendementen nog verder op te drijven. En dus bleef er niet veel meer over voor investeringen op de lange termijn, in de ontwikkeling van nieuwe media.

Dat is jammer, stellen Willis en Bowman, auteurs van het invloedrijke We-media-onderzoeksrapport (versie 2003 , samenvatting update 2005 , volledig rapport verschijnt in januari ) in een nieuw artikel . Zij zien het medialandschap de komende jaren sterk van karakter veranderen, en wie mee wil doen, zal daarin moeten investeren.

Hier een overzicht van een aantal van hun ideeën:

its [the news media’s] hegemony as gatekeeper of the news is threatened by not just new technology and competitors but by the audience it serves. Citizens everywhere are getting together via the Internet in unprecedented ways to set the agenda for news, to inform each other about hyper-local and global issues, and to create new services in a connected, always-on society.

In the last two years, citizen media has grown from a promise to a legitimate presence in today’s media sphere. Armed with easy-to-use Web publishing tools, always-on connections and increasingly powerful digital and mobile devices, citizen journalists are contributing many varieties of information and news: first-person, grassroots reporting, not-only in text but with photos, audio and video; commentary and analysis; fact-checking and watchdogging; and filtering and editing the ever-growing mass of information online.

In the ever-evolving citizen media world, new community Web sites designed to fill the gaps or augment the coverage of local and national media have begun to carve out a delicate but important niche in both rural and urban communities. These so-called “hyper-local” sites represent a fertile ground where citizens contribute to the unique and specific information needs of the community. These sites look to engage citizens not only as readers but as co-producers and see themselves as facilitators to the community.

Most citizens don’t want to be journalists but do want to contribute in small and meaningful ways. Citizens are interested in participating and contributing to subjects that traditional news outlets ignore or do not often cover.

Communities will not survive on the “Build it and they will come” ethos. They require constant attention, involved leadership and most important, nurturing.

Bowman en Willis zien een nieuwe media-ecologie ontstaan, waarin de traditionele media nog altijd een centrale rol spelen. Maar zij zijn omringd door tal van nieuwe partijen: webloggers, zoekmachines, newsportals, communitysites, social networks. Deze sites nemen een aantal functies over van de traditionele media. Ze zullen enerzijds een bron vormen voor hyperlokaal nieuws. Anderzijds vormen ze ook een extensie van de bestaande nieuwsmedia: discussies die in kranten beginnen, worden voortgezet op internet. Sommige blogs zullen ook uitgroeien tot een ‘waakhond voor de journalistiek’: bloggers zullen lezers wijzen op fouten en onjuistheden. En tot slot zullen weblogs, zoekmachines en social networks ook een rol spelen bij het verspreiden van nieuws. Surfers zullen elkaar op interessante stukken wijzen.

Dat de nieuwsmedia toch een centrale rol zullen blijven spelen, heeft te maken met de onderste twee citaten: de meeste lezers zitten er helemaal niet op te wachten om burgerjournalist te worden, ze willen hoogstens hun steentje bijdragen. Kranten zullen hun eigen nieuws blijven maken en kunnen anderzijds ook grass roots reporting valideren, van een kwaliteitsstempel voorzien. Gemeenschappen rondom nieuwssites zullen ook niet vanzelf ontstaan, ook hier kunnen nieuwsmedia een rol in spelen. Ze moeten niet een ‘daily me’ aanbieden, met op maat gemaakt nieuws voor de individuele lezer, maar een ‘daily we’, gericht op internetgemeenschappen.

Daar liggen volgens Willis en Bowman kansen voor de traditionele media:

Citizen media represents not the end of journalism or news media companies but a shift in where value is being created. In the traditional broadcast model, value was created solely by the newspaper or TV station. In the future, more of the value will come from creating an infrastructure for citizen participation and nurturing trusted communities.

Met dank aan Matthijs