NRC huiverig voor ‘ingezonden brieven weblog’

Folkert Jensma, hoofdredacteur van NRC Handelsblad, voelt er weinig voor om ingezonden brieven die de krant niet halen, op de site van de krant te zetten. Dat schrijft hij zaterdag in de rubriek ‘De lezer schrijft, de krant antwoordt’. Jensma antwoordt daarmee op een vraag van een lezer die pleit voor ‘een soort ingezonden brieven weblog’.

Brieven die niet in de krant verschijnen, worden niet voor niets afgewezen, betoogt de NRC-hoofdredacteur. “Kennelijk vindt de redactie de wel geplaatste brief of e-mail een zinnige aanvulling. En de niet geplaatste dus niet. Selectie is de beste service die de redactie andere lezers kan bieden.”

Als er al ‘een soort ingezonden brieven weblog’ moet komen, dan moet die voldoen aan dezelfde regels die nu voor de ingezonden brieven in de papieren krant gelden, vindt Jensma. “Geen verdachtmakingen, vuilspuiterij, buitensporig emotionele argumenten, pseudoniemen etc. Daarvan is op internet al te veel voorhanden, juist in de sfeer van de weblogs.”

Jensma legt hiermee de vinger op de zere plek. Want de kwaliteit van de ingezonden brieven in kranten is doorgaans een stuk hoger dan die van (minder gefilterde) reacties op websites.

Om te beginnen voldoen in de krant gepubliceerde brieven doorgaans aan de meest elementaire spellingsregels. Dat kan helaas niet worden gezegd van de meeste online lezersreacties: het gebruik van interpunctie en hoofdletters (of kleine letters) blijkt voor sommige internetgebruikers net iets te hoog gegrepen.

Maar ook inhoudelijk zijn lezersbrieven vaak beter dan online reacties. De betogen zijn over het algemeen een stuk coherenter dan op internet. En dan hebben we het nog niet eens over de door Jensma gesignaleerde verdachtmakingen, vuilspuiterij en buitensporig emotionele argumenten op internet.

Het kwaliteitsverschil heeft voor een belangrijk deel te maken met het medium. “Het sturen van een mailtje is veel laagdrempeliger en totaal iets anders dan het schrijven én versturen van een brief naar een krant: dan denk je wel even na over wat je schrijft”, aldus Nu.nl-hoofdredacteur Rogier Swagerman eerder op De Nieuwe Reporter.

Ook de menskracht bij internetredacties speelt een rol. Kranten beschikken over een opinieredactie, bij sites is het accorderen of modereren van reacties doorgaans een taak die de redacteuren ‘er bij doen’. Als een reactie niet al te gek is, wordt hij al snel geplaatst. De lat ligt duidelijk lager dan in een papieren krant.

Ik denk dat lezersreacties een nuttige aanvulling kunnen zijn op een journalistieke site. Maar Jensma maakt zich terecht zorgen over de kwaliteit van veel van de lezersbrieven/reacties: veel lezers zitten óók niet te wachten op het eindeloze geouwehoer van een stel fruitcakes met te veel vrije tijd.

Het is aan internetjournalisten, internetredacties én lezers om na te denken over methodes waardoor de kwaliteit van de online reacties omhoog kan.

Moeten internetredacties strenger te werk gaan bij het beoordelen van lezersreacties? Zijn waarderingssystemen zoals van Slashdot (waarbij bezoekers de kwaliteit van reacties beoordelen) een oplossing? Of werkt iets dergelijks alleen als er veel bezoekers zijn die zich bij een site betrokken voelen?

4 reacties

  1. Peter van Ammelrooy schreef op 22 januari 2006 om 19:05

    Hier nog een aantal relevante quotes uit het artikel:

    Is het een goed idee om alle ingezonden brieven aan NRC Handelsblad te publiceren, deels in de krant en de overige op de website? En zou daarmee de eventuele kloof tussen krant en maatschappij, cq lezer kunnen worden gedicht? Met andere woorden: moet de krant de brieven nog wel filteren. Of is verdelen voldoende: sommige naar de krant en andere naar de site?

    Het is verleidelijk om te denken dat de krant daarmee z’n taak beter vervult dan door selectie. Maar zo is het niet.
    Althans, dat vind ik. Als we naast de papieren brievenrubriek een digitale reactierubriek zouden beginnen, dan ben ik ook daar voorstander van beperking. Niet alleen om de kwaliteitsnorm van ingezonden reacties te handhaven. Geen verdachtmakingen, vuilspuiterij, buitensporig emotionele argumenten, campagnes, acties, rectificaties, beledigingen, pseudoniemen etc. Daarvan is op internet al te veel voorhanden, juist in de sfeer van de weblogs. Maar ook om geen A-medium (brieven voor de krant) en een B-medium (de site voor het restant) te creëren. We nemen de site even serieus als de krant. En ik vind dat de kwaliteit van de site zou lijden als we aan de oneindige plaatsruimte daar zouden toegeven.

    Het digitaal of op papier publiceren in het domein van NRC Handelsblad van een brief of reactie moet een meerwaarde hebben, die de redactie eraan geeft. Die waarde, hoe omstreden ook, kan ook zitten in de weigering van een brief. Kennelijk vindt de redactie de wel geplaatste brief of e-mail een zinnige gedachte, een terecht weerwoord of een redelijke aanvulling. En de niet geplaatste dus niet. Selectie is de beste service die de redactie andere lezers kan bieden. Die hoeven niet álle brieven en e-mails te lezen die de lezers stuurden. Maar juist een redelijke, representatieve doorsnee daarvan in de krant of op de site. Ook lezers willen economisch met hun tijd omgaan. Lezersonderzoek steunt die benadering ook.

    Onbeperkte plaatsruimte is voor een medium eerder een vloek dan een zegen. De belangrijkste functie van de redactie is die van filter. Gooien we dat filter weg, dan raken we ook het gezicht en de kleur van de krant kwijt. Krant en site worden dan een anoniem doorgeefluik. Daarvan zijn er al genoeg. Lezers confronteren ons dan ook niet meer met ons beleid of onze beslissingen die er dan ook niet meer toe doen. Terwijl die botsingen juist voor scherpte en energie zorgen. Overvloed maakt lui.

    Folkert Jensma, hoofdredacteur

  2. Frederik schreef op 23 januari 2006 om 12:40

    Folkert heeft m.i. zijn ivoren toren nog niet verlaten. Lezersreacties geevn geen gezicht en kleur aan de krant; dat is de taak van journalisten en columnisten. Lezers zijn er juist voor om de krant op gedachten te wijzen waar ze zelf niet waren opgekomen. Visies die normaal nooit in de krant staan.
    Is een weblog met alle reacties wenselijk? Dat lijkt me niet. Het argument dat deze scheiding een lijn trekt tussen een ‘A-medium’ en ‘B-medium’ doet volgens mij wel opgeld, hoewel dat wel vanuit hem geredeneerd is. Ik vind de krant juist een ‘B-medium’, omdat er is geselecteerd. Ik ken de criteria namelijk niet en weet niet of die ook daadwerkelijk worden toegepast.
    Overigens ook een interessante gedachte: zouden kranten zoveel abonnees verliezen, omdat de gemiddelde leeftijd van de journalisten (44?) niet meer aansluit bij de leeftijdsgroep van de abonnees die ze juist willen hebben(25?)?

  3. sjarel schreef op 23 januari 2006 om 21:26

    Grappig om te lezen dat degenen die zelf stellige standpunten innemen anderen verwijten de ivoren toren niet te verlaten.

    Blog adepten met een welhaast chronische achterdocht richting de gevestigde media (waar komt dat toch vandaan?) adviseer ik geheel vrijblijvend zich eens te verdiepen in de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan betrouwbare journalistiek. Ja hier wordt inderdaad niet gerept over internet, blogs of interactie. Journalistieke principes zijn immers tijdloos en hebben vooral betrekking op voornamelijk individuele kwaliteiten van een persoon. Gelukkig.

    “Wie nooit van mening is veranderd, heeft zelden iets geleerd” (NRC advertentie)

  4. Jensma heeft het terecht over ‘meerwaarde’. Niet elke lezersreactie heeft meerwaarde. Sterker nog: er zijn mensen die de krant dagelijks bestoken met brieven, vaak over telkens weer datzelfde onderwerp. Soms plaats je zo’n reactie, maar meestal niet – vanwege een gebrek aan meerwaarde.

    Wel ben ik het met Jensma oneens dat het ruimtegebrek voor brieven in de krant net zo stringent voor internet zou moeten gelden. Je hebt daar meer ruimte, dus kun je ook de ‘net niet’-brieven daar alsnog plaatsen. Maar zeker niet alles. Vuilspuiterij en valse verdachtmakingen dienen simpelweg te worden onderschept, net als ‘open’ brieven die aandachtszoekers maar meteen aan alle kranten hebben verstuurd. Selectie is juist datgene waarmee nieuwsmedia zich onderscheiden: geef de lezer alleen datgene dat er werkelijk toe doet.

    Verrassend trouwens dat die ‘fruitcakes met teveel tijd’ (you know the ones) hier nog niet hun gal hebben gespuwd over het standpunt van Jensma.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>