Laten we eerst een ding rechtzetten voordat de discussie losbarst. De term copyright is onjuist. Dat is de Anglo-Amerikaanse benadering en dekt de lading niet. Dat duidt, naar de daar geldende auteurswetten, alleen op verveelvoudiging. Voor de liefhebbers: dat is slechts de helft van art. 1 Auteurswet 1912.
Hier wringt meteen de schoen: het recht op openbaarmaking (2e deel van dit artikel) dat het uitsluitend recht van de auteur is, wordt te vaak nog door uitgever en/of redacties van kranten geschonden. Deze openbaarmaking (publicatie) vindt plaats onder afspraken (onderhandse akte, AW), zodra de journalist in kwestie niet in vaste dienst is. Daar men met veel free-lancers werkt, vindt men het op redacties vaak te veel moeite om een doorgave op internet dan wel gesloten netwerken (GPD) van hun aangeleverde kopij te melden. Dat levert niet zelden getouwtrek achteraf op, daar deze free-lancers hun auteursrecht zelf bewaken.
Als dan vervolgens deze artikelen via een peer-to-peer systeem bij Google op internet komen, is het kwaad echter allang gedaan, en wel aan de bron.
Kranten en hun uitgevers moeten zich eerst bewust worden van de positie van met name free-lancers (vaste medewerkers vallen onder afspraken in de cao) voor zij zich frontaal op Google richten. Is het aan de bron goed geregeld, dan pas kan een andere partij boos worden aangekeken op diens handel en wandel.

Deze reactie maar even op persoonlijke titel (want voor je het weet denkt de huisjurist er anders over). Om te beginnen bestrijd ik Jeroen’s stelling dat Google Nieuws een voortreffelijke nieuwssite is. Daarvoor is de keuze van de bronnen te beperkt en ook nog eens hopeloos willekeurig. Bovendien zie ik vooral oud nieuws (=geen nieuws) op de site, soms van een dag geleden maar kennelijk door Google pas recentelijk opgemerkt. Google plaatst bij zo’n artikel gewoon plompverloren een aanduiding als “tien minuten geleden”, maar dat heeft vermoed ik meer betrekking op het tijdstip dat Google het artikel heeft geïndexeerd.

Een tweede bezwaar is de keuze van Google’s automatische beeldredacteur. Zo zie je thumbnails van bron X geplaatst worden bij artikelen (pardon: links naar artikelen) van bron Y. Ik weet dat mashups populair zijn, maar dit lijkt me juridisch niet helemaal in de haak.

Derde bezwaar: Google News zet secundaire bronnen hoger op de homepage dan de initiële bronnen. Een praktijkvoorbeeld: maandag 30/1 openen wij vanaf 8 uur de site met eigen nieuws dat Unilever gaat leveren aan prijsvechters Aldi en Lidl. Maar de hele dag geen enkele link of verwijzing naar dit artikel vanuit Google News. Wèl bovenaan de pagina een link naar Zibb.nl, dat hetzelfde verhaal met minimale aanpassingen van ons overneemt, en er nog net het regeltje ‘Dat schrijft Het Financieele Dagblad maandag” aan toevoegt. Verder een uitputtende lijst met links naar hetzelfde verhaal op tamelijk uiteenlopende sites.

Naar aanleiding hiervan heb ik gemaild met source-suggestions@google.com, maar de antwoorden die je daarvan terugkrijgt zijn zo generiek en nietszeggend dat ook achter deze service een mailbot schuilgaat.

Het beste wat je over de Nederlandse Google News kunt zeggen is dat het nog een beta-versie is.

@Willem-Jan: je zegt de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet (en dat er aan de positie het eea verbeterd kan worden is me duidelijk, ik ben zelf freelancer dus ik weet waar je het over hebt) maar dat haalt de inhoudelijke argumenten van de uitgevers niet onderuit. Verder vermoed ik (het is een vermoeden) dat er weinig door freelancers geschreven artikelen op Google Nieuws terecht komen.

@Henk: Een paar goede en terechte kritiekpunten maar vergelijk Google Nieuws nu eens met de concurrentie. Dan kan ik alleen maar concluderen dat Google Nieuws er met kop en schouders bovenuit steekt. Goed misschien niet voortreffelijk, maar wel heel goed.

Kennelijk is er dus een onderscheid in ‘nieuws’ van uitgevers en ‘content’ van (gewone) websites. Niemand heeft ooit (echt juridisch) bezwaar gemaakt tegen de komst van zoekmachines. Ook hier worden namelijk de eerste paar regels van ‘gemaakte content door auteurs’ (professioneel of niet, full-time of freelance) overgenomen.

Heeft het plaatsen van een © (copyright teken) op een website effect op zoekmachines? Ik denk het niet. Niemand heeft zich daar ooit druk over gemaakt. Zoekmachines maakten het juist mogelijk om verkeer naar ‘het eigen belang’ te genereren. Mooi toch…?

Wat is dan toch aan de hand met ‘nieuws’ van uitgevers? Als uitgevers echt alleen maar betaald willen krijgen voor hun content, dan moeten ze meteen op hun startpagina beginnen met een inlognaam en password. Dat doen ze niet omdat ze de niet betalende bezoeker toch willen voorzien van gratis ‘nieuws’. Alle kranten bieden een soort ‘minikrant’ gratis aan, voor de verdieping in artikelen moet men betalen, thans via diverse soorten nieuwe abonnements vormen.

Je zou dus kunnen stellen dat ‘nieuws’ in dit geval gewoon reclame is om ‘meer nieuws’ te kunnen verkopen…..

Dus met meer reclame om mogelijk meer nieuws te kunnen verkopen, is mijns inziens een doel gediend van de uitgever….

Dat er dan vervolgens in de zoekresultaten wordt gemanipuleerd, is natuurlijk geen nieuwe zaak. Iedereen die Google gebruikt weet dat, maar maakt vervolgens ook geen bezwaar, waarom dan wel bij ‘nieuws’….?

Inderdaad, Google News, is geen nieuwssite, het is een aparte zoekmachine die het gratis toegankelijke ‘nieuws’ van uitgevers (naar eigen wil) rubriceert, niet meer en niet minder.

Als de uitgevers daarmaa een probleem hebben, moeten vooral zij hun businessmodel maar weer eens opnieuw gaan bekijken….

De vraag is niet of uitgevers gelijk hebben met hun strijd tegen Google News, maar of ze hun gelijk moeten willen halen. Hun gelijk is groter geworden naar mate nieuws korter werd: sinds Teletekst is nieuws vaak niet langer dan een regel op pagina 101 – de behoefte van een nieuwsconsument is dan bevredigd. Kijk naar je eigen patroon. Als nieuwsjunk heb ik, net als veel anderen denk ik, permanent 101 aanstaan, op de televisie of het net, en bij meer dan de helft van de items hoef ik niet eens meer te weten dan die ene regel.
Google News is een parasiet, een soort die uitsluitend kan bestaan dankzij anderen. Voor de soort die leeggezogen wordt, voelt dat beroerder naar mate de parasiet meer aanzien geniet. Hoe meer consumenten genoeg hebben aan Google News voor hun nieuwsbehoefte, des te vervelender het voelt.
Dit tekent het morele gelijk van de uitgevers. Dat ze er onverstandig aan doen dat gelijk ook te willen halen, is iets anders. De parasiet die Google is, is een natuurverschijnsel, een gril van de door internet mogelijk geworden netwerksamenleving. Die samenleving gaat niet meer weg, Google gaat niet meer weg.
Hoe zuur ook, aanpassen is vele malen verstandiger dan verzet.

Ik denk dat Henk gelijk heeft. Door het internet is het medialandschap een grote database geworden. Verschillende partijen bieden lezers/kijkers nu filters zoals Google News aan om die enorme brei informatie te ordenen. Hier kun je tegeningaan als uitgever, maar zoals Henk stelt, ik denk dat aanpassen verstandiger is.
 
Dat roept echter wel een aantal vragen op.
1) Waarom laten uitgevers en omroepen het initiatief voor dit soort diensten eigenlijk over aan partijen als Google? Vinden ze dat aggregatie van content zich niet verhoudt met het zelf produceren van content (een aggregatiedienst kan lezers/kijkers immers ook naar de producten van de concurrent sturen?)
 
2) Zouden uitgevers misschien op een andere manier over hun product na moeten denken? Ik zie een dubbele ontwikkeling: enerzijds wordt in zo’n enorm onoverzichtelijk medialandschap een merknaam (bijvoorbeeld de Volkskrant of de Telegraaf) nog belangrijker dan die nu al is. Anderzijds zie je dat het product (de Volkskrant) door lezers niet meer per se als een eenheid wordt ervaren, maar als een verzameling losse artikelen die ze op allerlei plekken tegen kunnen komen. Om een voorbeeld te geven: als ik een film uit wil zoeken, ga ik eerder naar een aggregator als filmladder.nl, dan naar de site van de Volkskrant. Vanaf filmladder.nl kan ik gemakkelijk doorklikken naar de recensies van verschillende kranten. ik vind het prettiger om verschillende recensies met elkaar te vergelijken, dan op de recensent van een enkele krant af te gaan. Met nieuws is het net zo.
Het lijkt mij dat het vanuit het oogpunt van bezoekersaantallen slim is om hier op in te spelen: gooi die database open, of organiseer zelf dergelijke aggregatiediensten. Vraag is natuurlijk wat het businessmodel precies is.
 
3) Hoe zit het eigenlijk met de logica en algoritme’s van die filters. Zou dat soort informatie openbaar moeten zijn? En is het wenselijk dat er naast commerciele partijen ook publieke filters komen, een Google nieuws van de publieke omroep, die wel verantwoording aflegt over haar keuzes?

“Zij vinden dat Google Nieuws ongevraagd hun content overneemt en daar moet voor betaald worden.”

Quoten en citeren mag dus niet meer?

Alleen mensen die erg bang zijn voor nieuwe technologie roepen zoiets. Hier is sprake van fair-use, zonder meer! Alle opiniebladen en tv-media quoten en citeren.

Maar het gaat ALLEEN over geld. Zoals altijd weer… bah!

Martijn stelt drie sixtythousanddollarquestions. De eerste twee hangen natuurlijk nauw samen, en het venijn zit in het staartje van vraag 2.

Eerst 1. Waarom hebben uitgevers niet zelf een aggregatiedienst bedacht? Het antwoord: omdat ze niets zelf hebben bedacht. Yahoo niet, Google niet, ICQ niet, Monsterboard niet, eBay niet, Blogger niet, Flickr niet. Niets niet. Met hier en daar een kleine uitzondering kun je stellen dat de traditionele media de afgelopen tien jaar elke innovatie op internet hebben gemist.

Hoe dat zo kwam? Ze misten de verbeeldingskracht die nodig is om op het idee te komen, ze misten de ontregelende invloed van jongeren in hun raden van bestuur om te kunnen bedenken dat alles op de kop moest. En als er al een idee was, stelden ze zich behoudend op: ze schermden hun bestaande markten af, althans dat dachten ze. In werkelijkheid nam Marktplaats de rubrieksadvertenties van de ene op de andere dag over, net als nu Google News de nieuwsaggregatie overneemt.

Bij het afschermen van de eigen markt hoort Het Merk als grootste goed. Dat is begrijpelijk. Het ging immers meer dan honderd jaar goed dankzij het merk. Maar in een markt waarin de consument de macht overneemt, heb je als Merk niet zoveel meer te vertellen. Dom genoeg zijn ook de verdienmodellen daar telkens aan getoetst. Wat levert het op voor Merk? Minder dan ons huidige model? Dan doet we het niet!

Daar zit, tragisch genoeg, iets redelijks in. Kranten verdienen alleen al in Nederland nog pakweg 800 miljoen euro aan bestaande lezers, die helemaal niet van plan zijn hun dagblad op te zeggen zolang dat dagblad niet te veel verandert. Met die 800 miljoen, en de paar honderd miljoen van adverteerders, houdt een industrie zichzelf niet onaardig in stand. De beslissing om je eigen grootste concurrent te worden door te investeren in moderniteiten die maar een fractie opleveren van je bestaande handel, is een hele moeilijke.

Terug naar de vraag van Martijn. Bestaande uitgevers aggregeren geen content, omdat ze concurrenten zijn op bestaande markten. Gek genoeg werken ze op tal van manieren samen (bezorging, advertentieverkoop, drukken, in persbureaus als GPD en ANP), maar aan het hart van hun redacties moet je niet komen. Daarmee kom je aan hun bestaansrecht, aan een relatie met de klant/lezer die uniek is en beschermd moet worden. Is om die reden ook niet het samen organiseren van ‘oude’ artikelen in archiefdiensten mislukt?

Vraag 2: moet het niet anders? Graag, dank u. En dat begint met de simpele gedachte: hoe wil de lezer worden geinformeerd? Wil hij Filmladder voor het overzicht? Dan krijgt hij Filmladder. Wel hij kunnen zoeken over alle kranten heen? Dan maken we dat voor hem. Et cetera. Er is geen ontsnappen meer aan, tenzij je als uitgever er voor kiest zolang mogelijk je bestaande lezers zo goed mogelijk te bedienen. Dat is heel legitiem, die keuze voor een steeds kleinere nichemarkt, maar het is wel een doodlopend pad.

De subvraag: wat is het businessmodel is even legitiem als onverstandig. Google is op dit moment 112.768.000.000 dollar waard, en daarmee het duurste mediabedrijf in de wereld. Zeer waarschijnlijk is het verdienmodel van Google daar de verklaring voor.

[...] Google neemt hierbij soms een stukje tekst over van een website en doet er soms ook nog een piepklein plaatje bij. Citeren en quoten noemden we dat vroeger geloof ik. Maar tegenwoordig mag dat natuurlijk helemaal niet meer. [...]

[...] Het is een voortreffelijk stuk dat goed aansluit op de discussie die nu op De Nieuwe Reporter wordt gevoerd over Google. In feite gaat die discussie, zoals ik daar heb beweerd, over het onvermogen van oude media om zich aan te passen aan nieuwe trends en nieuwe technologie. [...]

@jeroen: je hebt gelijk m.b.t. uitgevers, in zoverre dat zij hun geleverde prestatie (het uitgeven van kranten ed) via het gratis weggeefsysteem dat internet nog altijd is, zien wegvloeien. Het probleem is alleen dat zij dit niet proberen op te lossen door eerst alle zaken met betrokkenen goed af te kaarten en dan pas artikelen op internet los te laten, maar eerst doen en dan pas nadenken. Dat leidde al eerder tot een rechtzaak van o.m. Jan Blokker tegen zijn eigen Volkskrant. Dat die uitspraak vervolgens in hoge mate aanvechtbaar was, is een ander verhaal.
Het blijft echter een probleem voor broodschrijvers om via internet inkomsten voor de geleverde prestatie te verdienen. Daar kwam ook romanschrijver Stephen King achter. Zijn exclusief op internet gepubliceerde feuilleton verdween ogenblikkelijk in het Zwarte Gat. Hij kon het zich echter, als gevestigd auteur, veroorloven. Een beginnend auteur of iemand van een kleine of gemiddelde statuur kan het zich niet veroorloven om zo inkomsten te derven. Dat is denk ik het grootste bezwaar van Google-nieuws. Als Google zich overigens zou beperken tot het citaatrecht, dan kan niemand daar moeilijk over doen.

[...] content, Google stelt dat het kranten juist een dienst bewijst door te linken naar hun sites. Zie een DNR-stuk uit 2006, hier een ander stuk uit 2009 – steeds dezelfde herhaling van zetten. Nu blijkt echter dat [...]

[...] Google stelt dat het kranten juist een dienst bewijst door te linken naar hun sites. Zie een DNR-stuk uit 2006, hier een ander stuk uit 2009 – steeds dezelfde herhaling van zetten. Nu blijkt echter dat Google [...]