P2P-software met Tribler niet langer ‘evil technology’

Peer-to-Peersoftware (P2P), nu vooral in gebruik voor illegale uitwisseling van films en muziek, krijgt steeds meer voet aan de grond als bonafide distributiemethode. Afgelopen vrijdag werd Tribler gelanceerd, een P2P-programma dat werd ontwikkeld door de TU Delft en de Vrije Universiteit. De publieke omroepen kondigden gelijk aan mee te willen werken aan de pilot.

Tribler werd gepresenteerd tijdens een door Creative Commons georganiseerde workshop over Peer-to-Peertelevisie in debatcentrum Felix Meritis. Met het project willen de onderzoekers de komende jaren bekijken hoe P2P-technologie geschikt gemaakt kan worden voor het (live) streamen van televisie-uitzendingen van kabel- en later HD-kwaliteit. Voor omroeporganisaties is dit interessant omdat ze voor hun streams nu veel geld kwijt zijn aan bandbreedte.

Dat dit een flinke uitdaging is, blijkt wel uit de verhalen van de sprekers die de lancering van Tribler luister bij komen zetten. P2P-technologie is volgens metingen van Cachelogic nu verantwoordelijk voor zestig procent van het dataverkeer op internet, maar streaming via P2P-toepassingen staat nog in de kinderschoenen. De snelheid en beeldkwaliteit van P2P-streams is niet toereikend en duidelijke afspraken over auteursrechten op beeldmateriaal ontbreken.

Technologische drempels

ADSL- en kabelinternetverbindingen zijn ontworpen met het oog op assymetrische distributie, volgens het zender-ontvangermodel dus. De verhouding tussen download- en uploadsnelheid is gemiddeld 11 tot 1, dus upload is een schaars goed. Bittorrent-technologie omzeilt die schaarste doordat de gebruiker van meerdere andere gebruikers (seeds en peers) tegelijk downloadt.

“Bittorrentclients hebben bewezen dat ze een groot aantal downloads kunnen hebben,” zegt David Ferguson van Cachelogic, “Maar niemand heeft laten zien dat een bittorrentclient in staat is om meer dan honderdduizend gelijktijdige downloads te hanteren.” Het is dus de vraag of P2P-technologie met de huidige internetverbindingen genoeg biedt voor het live uitzenden van massa-evenementen als het WK-voetbal of de Olympische Spelen.

Free riders

Het gebrek aan upload wordt verergerd door het gedrag van de gebruikers. Bittorrent-technologie draait op de bereidwilligheid van internetgebruikers om upload beschikbaar te stellen. Bieden je peers weinig upload (free riders, leechers), dan gaat dat ten koste van de downloadsnelheid. Tribler kijkt daarom niet uitsluitend naar algoritmes om de uitwisseling te versnellen, zegt onderzoeker Johan Pouwelse. “Sociale impulsen zijn ook erg belangrijk voor een goed functionerend P2P-netwerk.”

Tribler denkt de uploadcapaciteit op te kunnen krikken door een gemeenschap rond het netwerk te creeëren. Betrokkenheid en altruïsme worden bevorderd met communicatiemogelijkheden, gebruikersprofielen, tags, aanbevelingen en waarderingscijfers, vergelijkbaar met de ‘psychological incentives’ op de websites Wikipedia, IMDB, Amazon en Flickr.

Archieffuncties

Het European Internet Archive en diverse publieke omroeporganisaties zien veel in P2P-distributie om hun archieven beschikbaar te maken zonder dat het te belastend is voor hun servers of onbetaalbaar wordt. William Valkenburg, bij de Publieke Omroep verantwoordelijk voor de sites omroep.nl en Uitzending Gemist, beschouwt P2P al langere tijd niet meer als ‘evil technology’, maar heeft zijn collega’s daar pas kortgeleden van kunnen overtuigen. De site uitzendinggemist.nl trekt steeds meer bezoekers, waardoor de kosten ‘problematisch’ omhoog zijn gegaan.

De BBC heeft zijn eerste experimenten met een P2P-player al achter de rug. Producer George Wright denkt aan een mix van distributiemethoden, waarin hij het populaire ‘Eastenders’ op een one-to-many-basis aanbiedt en minder populaire programma’s via P2P. Wright past voor een al te voortvarende aanpak: “We moeten niet alles uit gaan zenden, alleen omdat de technologie het mogelijk maakt. Een filter blijft nodig.”

De vraag is wie er voor de benodigde bandbreedte gaat betalen. Nu betaalt de aanbieder voor server-ruimte aan de internetprovider, maar met een P2P-programma worden de lasten verdeeld over het hele netwerk. Michel Mol, internetcoördinator bij de publieke omroepen, merkte op dit weblog al eerder op dat de Publieke Omroep dan weliswaar goedkoper uit is, maar dat de internetproviders met kosten worden opgezadeld die niet tegen die besparingen opwegen.

Auteursrechten

In het afsluitende debat van de workshop kwam wellicht het heetste hangijzer van de middag aan de orde: wat te doen met de auteursrechten in een P2P-distributiesysteem? Frank Kamperman had eerder al uitgelegd hoe Philips zoekt naar methoden voor het digitaal beheren van rechten (DRM), maar zijn verhaal over encryptie en betaalde passwords vond weinig weerklank. Het DRM-debacle van Sony afgelopen najaar heeft de pleitbezorgers van Digital Rights Management geen goed gedaan. De wenkbrauwen gingen omhoog toen Kamperman DRM omschreef met een definitie uit de open source encyclopedie Wikipedia.

Een oplossing die op meer instemming van de aanwezigen kon rekenen kwam niet verrassend van de organisatoren van de workshop zelf: de Creative Commons-licentie. Deze licenties stellen gebruikers in staat om hun werk onder zelf gekozen voorwaarden vrij te geven en bieden een alternatief voor het dwingende auteursrechterlijke keurslijf dat automatisch op intellectueel eigendom rust. De CC-licenties laten daarmee een vrijere verspreiding van informatie toe. En volgens Cory Doctorow, een van de sprekers namens het populaire BoingBoing, hebben veel artiesten, schrijvers en filmmakers dat hard nodig: ‘Their problem is not piracy, but obscurity’. Of de minder obscure artiesten er ook iets aan hebben, valt te bezien.

Camiel Donicie

Camiel Donicie is freelance journalist. Hij studeerde begin 2005 af aan de Universiteit van Amsterdam, met masters in politicologie en journalistiek. Zijn interesses lopen uiteen van nieuwe media en technologie tot politiek gedrag, economische globalisering en duurzame ontwikkeling.

Alle artikelen van Camiel Donicie op De Nieuwe Reporter.

  • http://marcoraaphorst.nl Marco Raaphorst

    Voor het distribueren van files is p2p natuurlijk prima, met name de bittorrent variant. Maar voor televisie heb je een protocol nodig wat kan streamen lijkt mij en daar ken ik nog geen voorbeelden van die op basis van het bittorrent formaat werken.

  • Camiel Donicie

    PPLive, PPStream, Sopcast, Pcast e.a. bieden al (illegale) live-streams van bijvoorbeeld voetbalwedstrijden en werken volgens op basis van bittorrent of bittorent-gerelateerde technologie. Dat werkt aardig, maar de beeldkwaliteit is mager.

  • http://marcoraaphorst.nl Marco Raaphorst

    Tribler overigens niet. Het is wel een goed werkende applicatie naar mijn idee (nog niet zoveel ervaring mee), maar het ontbreekt aan streaming mogelijkheden.

  • Camiel Donicie

    Zoals ik heb begrepen is ook Tribler gebaseerd op het Bittorrent-protocol. De onderzoekers richten zich op verdere perfectionering en uitbreiding van dit protocol. Voorbeelden: combinatie van ‘swarms’, sociale netwerkfuncties en de mogelijkheid om upload aan je vrienden te doneren.

    http://www.tribler.org/index2.php?layer0=1&layer1=0

  • http://marcoraaphorst.nl Marco Raaphorst

    Tribler is best okay alleen net als bij alle torrent-apps is het interface veel te lastig. Teveel technische informatie ziet de gebruiker. Op die manier blijft het formaat ook iets voor de techies en niet iemand die normaliter enkel met een afstandbediening voor de buis hangt. Naar mijn idee kan het interface eenvoudig verbeterd worden. Of gaan we weer op Apple wachten voor een simpele maar effectieve oplossing. Nee toch?

  • http://www.digimuziek.nl Hans Handgraaf

    Voor een Bittorrent client is de interface redelijk eenvoudig. Als ik het vergelijk met het populaire Azureus zelfs erg simpel.Meest eenvoudige client is natuurlijk Bittorrent zelf, dat is geschikt voor non-techies.

    Via PPlive worden overigens ook streams aangeboden met een 800kbps bitrate. Die geven een prima beeldkwaliteit die niet onderdoet voor Uitzendinggemist.nl. Het is wel gebleken dat de Chinese p2p-tv-programma’s in ieder geval een stevig basissignaal nodig hebben om de stream op gang te krijgen en stabiel te houden. Het is nog niet zo dat iedereen met zijn eigen ADSL of kabelverbinding een goede stream kan starten, zelfs niet met bitrates onder de 250 kbps. Daar zou Tribler iets aan kunnen veranderen naar het schijnt. Wie zien het na de zomer.

    Persoonlijk ben ik erg benieuwd hoe het publiek omgaat met de opspoorbaarheid van de gebruikers. Gaan ze daarom Tribler uit de weg of hebben ze daar lak aan? Basis voor de identificatie is nog steeds het IP-adres, dus eigenlijk zie ik niet zoveel verschil met andere clients.