It’s the links, stupid. Mooie titel boven een stuk uit de Economist Special (waar ook Theo al over schreef) over de ontwikkelingen in het medialandschap, met – kort door de bocht – de volgende conclusie: leuk, een eigen website, maar dan begint het pas. Zorg dat je verhalen, artikelen, interviews op zoveel mogelijk plaatsen te vinden zijn. Breek je databases open, en laat gebruikers het woord voor je verspreiden. Publiceer je nieuws niet alleen op je eigen website maar maak het zo veel mogelijk weblogbaar, hyvebaar, googlebaar, technoratibaar, newsvinebaar, etcetera, etcera. In de woorden van Simon Waldman , vorig jaar op een conferentie voor krantenuitgevers: ‘It’s not good enough to merely be on the Web; you need to be part of the Web.’

Aantal links vanaf web-log.nl naar Nu.nl: 7500. Naar nrc.nl: 32

Dat lijkt voor de hand liggend. Maar dat is het in Nederland nog niet, afgaande op de cijfers die Ilse- directeur Paul Molenaar vorig jaar op de Blognomics conferentie presenteerde. Molenaar had geturfd hoe vaak de webloggers op Ilse’s site web-log.nl verwezen naar Nederlandse nieuwsbronnen. Hij telde 7500 weblogs die hun bezoekers doorverwezen naar een artikel op de nieuwssite Nu.nl. Nog eens 420 linkten naar een verhaal van Geen Stijl. Traditionele media als de Volkskrant en NRC werden nauwelijks opgepikt: Slechts 32(!) webloggers hadden een link naar de Volkskrant aangelegd. Nog eens 29 vonden een artikel uit NRC de moeite van het opmerken waard. Logisch, aldus Molenaar. Want artikelen uit Nederlandse kranten zijn slecht weblogbaar. (Paul, mocht je toevallig meelezen, ik ben wel benieuwd of je nog een update van deze cijfers hebt?) (update: cijfers voor 2006 in dit artikel)

Web-log trekt meer bezoekers dan volkskrant.nl

Triviale statistieken? Niet als je je bedenkt dat – volgens cijfers van Alexa.com – alle weblogs die worden bijgehouden op web-log.nl inmiddels meer pageviews genereren dan de Volkskrant.nl. Hyves is op internet onlangs zelfs de Telegraaf voorbijgestreefd. Tot voor kort luidde de discussie in de journalistieke wereld over deze sites ongeveer zo: leuk, al die weblogs en babbelboxen over poezen, auto’s en uitgaan, maar is het ook journalistiek? Ook een interessante discussie, maar het voorbeeld van Molenaar laat zien dat die vraag in dit verband irrelevant is.

Weblogs en sites als Hyves zijn niet zozeer een alternatief voor de krant zelf, maar eerder de opvolger van het schoolplein of de koffieautomaat. Scholieren, studenten, collega’s ontmoeten elkaar en vertellen (webloggen, ‘krabbelen’, bookmarken) wat ze zojuist in de krant lazen, of wat ze gisteren op televisie zagen. Met dit verschil: vanaf een weblog is er een directe link naar het origineel. De nieuwsgierig gemaakte toehoorder kan direct doorklikken om zelf eens een kijkje te nemen. Zo ook op al die news 2.0 sites (digg, del.cio.us, technorati, newsvine) die het afgelopen jaar het licht zagen.

Soms ook doen computers het selectiewerk voor de lezers. Google Newsstruint het web af op zoek naar headlines en verzamelt die. Sites als het radiostation Last.fm of boekhandel Amazon.com analyseren je luister- en leesgedrag en presenteren automatisch een lijstje aanraders.

De gedachte achter al deze initiatieven is simpel: het medialandschap van de toekomst bestaat – vanuit het perspectief van de gebruiker – niet uit aparte titels of zenders. Die gebruiker stelt uit al die databases zijn eigen krant of station samen en laat zich in zijn keuze leiden door zowel vrienden als computeralgoritmes.

Het lijkt mij in dit open medialandschap voor uitgevers slim om ofwel zelf van deze intermediaire diensten te ontwikkelen, ofwel ervoor te zorgen op zoveel mogelijk van dit soort plekken voor te komen. Amerikaanse kranten spelen hier inmiddels op in. De Washington Post laat gebruikers artikelen bookmarken bij Del.icio.us. Weekblad Newsweek (zie ook dit artikel op DNR) zet automatisch links naar alle weblogs die over een bepaald artikel schrijven. De Britse omroep BBC experimenteert met backstage (artikel op DNR ).

Nieuwskraker en Google News

Zo hier en daar zoeken ook Nederlandse kranten aansluiting bij het open karakter van het internet. Ze bieden – zij het in bescheiden mate - rss-feeds aan, de Volkskrant lanceerde haar Nieuwsklikker en diezelfde krant experimenteert ook met het aanbieden van krantenkoppen via babbelbox MSN. Maar toen Google News onlangs in Nederland werd gelanceerd, reageerden uitgevers geschokt. Hun krantenkoppen werden gestolen! Alhoewel ook hier het tij lijkt te keren. PCM dreigt in ieder geval niet langer met een rechtszaak, schrijft GJ Bogaerts – chef internet van de Volkskrant – op zijn weblog.

Ik kan me ook wel iets voorstellen bij de onvrede van PCM: Google maakt mooie sier met de koppen waar de door de uitgever betaalde journalisten op hebben zitten zwoegen. Maar waarom niet zelf een alternatief gestart? Het idee van een aggregatiesite is niet bepaald uit de lucht komen vallen. Google experimenteert al sinds het najaar van 2002 met een zoekdienst voor nieuws. De Nederlandse uitgevers hebben ruim drie jaar de tijd gehad om een eigen alternatief te ontwikkelen, en ze hadden het niet eens zelf hoeven te verzinnen. Kennelijk zien ze hun producten nog te veel als gesloten systemen. Of wat ook kan natuurlijk: ze denken ze dat die hele web 2.0 hype wel weer overwaait.

Geen alternatief voor Google News : de uitgeefblunder van de eeuw?

In een – overigens interessant – artikel (opmerkelijke permalink overigens, lees ook dit verhaal van Simon Waldman over het belang van goede permalinks) onder de titel ‘Nieuws loont niet meer’ week citeerden Remmelt Otten en Arjen Ribbens PCM-commissaris Theo Strengers. ‘Het was de uitgeefblunder van de eeuw om geen gratis krant te maken’. Is het niet zelf ontwikkelen van een alternatief voor Google News en andere aggregatiediensten de uitgeefblunder van de 21ste eeuw?