Gebogen over een laptop zitten Tosca Sel en Priscilla Ramsahai, beiden vroege twintigers, straatinterviews over Rita Verdonk te monteren. Zo meteen gaan ze die op het Haagse ministerie voorleggen aan de betrokkene zelf. Tosca zegt blij te zijn dat ze internet, video, radio en teletekst tot haar beschikking heeft; ze kon tijdens haar opleiding journalistiek in Utrecht al niet kiezen, en hier hóeft dat niet.
Het is een goede ingeving van de hoofdredactie van het Journaal geweest. Verzamel een ultrajonge, etnisch gemengde, niet door journalistieke conventies of cynische wijsheden gehinderde club journalisten, geef ze een redactiebudget en een multimediaal platform en huisvest ze vooral op gróte afstand van het Hilversumse Mediapark. Daar zitten ze nu, vijftien jonkies en een wat oudere hoofdredacteur, aan de Rotterdamse Lloydstraat, gespreid over dezelfde ruimtes vanwaaruit de al even jeugdige staf van FunX haar razendpopulaire radioprogramma’s (tweede plaats marktaandeel) over Neerlands grote steden uitstrooit.
Als ik binnenkom is Willem Stegeman, directeur van FunX, de eerste die ik tegen het lijf loop. “We weten niet wat hier allemaal gebeurt”, begint hij met een brede smile, “maar het is heel bijzonder, en iedereen kijkt mee.”
Ik krijg de kans niet erop door te gaan, want Bernadette Slotboom, adjunct-hoofdredacteur van het NOS-Journaal, beent de ruimte binnen. Zij is in Hilversum gestationeerd maar komt af en toe een nieuwsgierig kijkje aan de Lloydstraat nemen. “Willem-Jan, ik heb een idee. Als we nu eens …” De mededeling gaat over in opgewonden gesmoes over een door FunX en Headlines gezamenlijk te dragen project; ik hoor het woord “budget” regelmatig vallen.

Carnavalslied Vlemminx

NOS Headlines vloeit indirect voort uit het onderzoek van Irene Costera Meijer “De Toekomst van het Nieuws” waarover we hier eerder schreven en is sinds juli 2005 operationeel. “We hebben hier een paar tafels en telefoons van FunX gehuurd en zijn begonnen”, vertelt hoofdredacteur Henny de Vos. In de drie, vier ruimtes om hem heen dartelen nu vijftien medewerkers, van wie er maar liefst elf de status van stagiair hebben. Volgens De Vos is dat “leuk maar vermoeiend”; de eerste lichting stagiairs heeft een zes weken durende training meegekregen maar de latere lichtingen zijn zó begonnen, met het gevolg dat er voortdurend en overal coaching-on-the-spot noodzakelijk is. Lastig voor een redactie die tegelijkertijd het nieuws van uur tot uur probeert te coveren.
Het hart van Headlines is de website, waar dagelijks tussen de 5.000 en 10.000 bezoekers (hoofdzakelijk tussen de 15 en 25 jaar oud) het door de ogen van jongeren bekeken en becommentarieerde nieuwsaanbod bekijken. De onderwerpen liggen vaak in de sfeer van school, werk, gezondheid, geweld, alcohol; ideeën voor onderwerpen worden in de kranten maar ook op sites en logs op het internet opgeduikeld.
Het aantal vertakkingen is in de loop van de maanden gegroeid. NOS Headlines verzorgt nu op 3FM en FunX (te beluisteren in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag) tussen 08.00 en 16.00 uur op ieder heel uur nieuwsbulletins. ’s Ochtends vroeg is er op FunX een krantenoverzicht te beluisteren. En Teletekstpagina 401, dagelijks van verse nieuwtjes voorzien, is recent verder uitgebouwd.
Volgens Slotboom en De Vos kiest de redactie alleen al door haar samenstelling voor andere invalshoeken dan de gebruikelijke. Het thema Afghanistan werd door middel van een – overigens pittig bekritiseerd – carnavalslied van Johan Vlemminx op de jongerenagenda gedropt. Toen staatssecretaris Ross over voorleescursussen voor allochtone ouders begon, reageerde de redactie met de – op ervaringskennis stoelende – stelling dat allochtonen hun kinderen echt wel voorlezen, zij het zonder boek.
En de stille tocht na de dood van de Amersfoortse Babak werd van binnenuit, en daardoor met overtuigender resultaten dan die van het gewone Journaal, gefilmd.

Fusionkeuken

De waarde van NOS Headlines spreekt tot nu toe vooral uit de kwaliteit van de gekozen invalshoeken; de kwaliteit van de uitvoering is wisselend. Er komen ook nog geen massale aantallen bezoekers op de website af. Maar in dit stadium doet dat er weinig toe. De waarde lijkt me dat, terwijl de publieke belangstelling voor de “grote” Journaals vooral onder jongeren afkalft, het in dit lab aan de Lloydstraat gist en borrelt, dat er een soort gezelschap werkt dat – buitengesloten door vergrijzing, reorganisaties of culturele oogkleppen – niet meer of nog nooit op “normale” Nederlandse nieuwsredacties is gesignaleerd.
Slotboom en De Vos willen, vertellen ze, meer aan training gaan doen. Daarbij zal, net als bij het BBC-project Video Nation, het netwerk van correspondenten en medewerkers sterk worden uitgebreid. Training lijkt me inderdaad een prioriteit: niet om oude knarren te laten dicteren hoe het moet maar om een in potentie rijke fusionkeuken van “oude” en “nieuwe” ingrediënten ruim baan te geven. En dat baan bedoel ik letterlijk, alleen door stageplaatsen in banen om te zetten houd je al die moeizaam opgebouwde ervaring vast.