Politici ontdekken Hyves – Over Wouter Bos en zijn nieuwe mediagebruik

Er is veel gebeurd binnen de PvdA sinds Wim Kok zich profileerde als anticomputerheld door de computermuis van een schoolgaand kind als afstandsbediening te willen gebruiken. Acht jaar later is het Wouter Bos die zich steeds meer profileert als man van deze tijd. Hij is politicus, ja, maar hij maakt veel gebruik van nieuwe media om in contact te komen en te blijven met ‘de samenleving’. Hij heeft een webportal, een digitale nieuwsbrief (de ‘Bosbode’) en een podcast (‘Boscast FM’). De zorgvuldig ingerichte webportal van Bos wordt regelmatig geüpdate en biedt voor de geïnteresseerde bezoeker verschillende mogelijkheden om meer te weten te komen over de PvdA partijleider en zijn boodschap. Maar om een groot deel van de Nederlandse jeugd te bereiken is Bos sinds kort lid van Hyves .

Hyves is een virtueel vriendennetwerk dat nu anderhalf jaar bestaat en waarvan ruim 1.8 miljoen mensen lid zijn. De social networking website is duidelijk gericht op de Nederlandse markt, maar ook beschikbaar in onder andere het Engels, Spaans en Italiaans. Hoewel erg populair in Nederland, doet het onder voor concurrenten als het Amerikaanse MySpace met wereldwijd 68 miljoen gebruikers. De website van MySpace wordt in Amerika net iets minder vaak bezocht dan Google en Yahoo. Daarnaast verschilt Hyves van meer specialistische social network websites als LinkedIn, een site gericht op de zakelijke netwerker.

Onder Nederlandse jongeren was Hyves dus al populair en na een uitnodiging van Raymond Spanjar, een van de oprichters, meldden ook politici zich mondjesmaat. Eerst Bert Bakker van D66, daarna Wouter Bos en toen deze politieke schapen over de dam waren volgden er meer. ‘Jongeren moeten voor de gemeenteraadsverkiezingen bereikt worden en elke aanvulling is welkom in de verkiezingsstrijd’, moeten politici gedacht hebben. Dankzij aandacht in kranten en bladen en een email van Hyves aan alle leden, wisten zowel ‘Hyvers’ als krantlezers dat Wouter Bos lid was geworden: “Wat een spektakel! Het begon met onze uitnodiging aan politici voor Hyves om de kloof met jongeren te dichten, waarbij Wouter Bos de spits afbeet.” Binnen de kortste keren kreeg Bos duizenden ‘vrienden’. In het televisieprogramma De Wereld Draait Door legde hij uit waarom hij lid is geworden van Hyves: “Je doet zoiets om in contact te komen met mensen met wie je anders nooit in contact komt. (…) Waarbij je toch ook probeert iets los te maken van politieke interesse.” Lukt dat? Is de volgende vraag van Matthijs van Nieuwkerk. Wouter Bos denkt van wel.

Op zijn Hyvesweblog sluist Bos de ene keer artikelen door uit zijn digitale nieuwsbrief en de andere keer schrijft hij een stukje speciaal voor hyvers. Blijkbaar weet hij de juiste toon te raken, want niet alleen de vrienden stromen toe, ook de reacties. Niet eens zozeer op zijn posts, als wel op zijn hyvespagina zelf. ‘Krabbels’, worden deze opmerkingen genoemd en in ruim een maand tijd ontving hij er bijna 450. Maar Bos krabbelt zelf ook. Na de gemeenteraadsverkiezingen komt hij met een ‘persoonlijk’ bedankje:

Beste Hyvers,

Bedankt voor jullie massale steun de afgelopen weken en het fantastische resultaat van gisteren. We hebben gisteren veel vertrouwen van de kiezer gekregen en we zullen hard werken om dit vertrouwen waar te maken. De PvdA raadsleden zullen zich vanaf vandaag inzetten om Nederland sterk en sociaal te maken. Ik zal ook na vandaag via deze Hyves nog van mij laten horen.

Groeten,
Wouter

P.S. Wil je op de hoogte blijven van de PvdA, registreer je dan op www.pvda.nl/belangstellende.

Reacties op de pagina van Bos zijn er te over en beginnen veelal met ‘hoi’, ‘hallo’ of ‘Beste Wouter’. Zou minister-president Jan Peter Balkenende zichzelf JP noemen en aangesproken worden met ‘je’ als hij een Hyves-pagina zou hebben? Voor presidentskandidaat Bos is het in ieder geval gewoon ‘je’ en ‘jij’ en er worden grapjes gemaakt. Lang niet iedereen is het met hem of zijn standpunten eens, maar er wordt ‘op z’n hyves’ informeel over gebabbeld. Dat heeft hij toch maar mooi bereikt, contact met de internetgeneratie.

Natuurlijk is het een verhaal uit een jongensboek. Drie Amsterdamse vrienden starten een netwerkwebsite op die binnen korte tijd razend populair is. Maar zoals bij veel digitale sociale netwerken gaat het niet om wie je kent, maar hoeveel mensen je kent. Bos heeft meer dan 8000 virtuele vrienden. Ze laten massaal zeer persoonlijke reacties achter. Sommigen zijn aandoenlijk, de zeventien-jarige Lieke reageert: “Heej. Je hebt zelfs meer vrienden dan je hele partij PvdA : Dit jaar wordt ik 18,volgend jaar mag ik dan stemmen dan stem ik zeker op de PvdA met jou als premier. Zie je nog op tv.” Opvallend is dat veel Hyvers een reacties achterlaten die iets persoonlijks delen met Bos, of waarin indirect gevraagd wordt om een antwoord. Ook is er milde jaloezie: in de wereld van Hyves is het aantal vrienden cruciaal. Aan de populariteit binnen Hyves te zien hoeft Bos zich in ieder geval geen zorgen te maken over zijn bekendheid onder de jeugd.

De toon van Wouter, informeel zonder onnatuurlijk over te komen, past bij het medium en nodigt uit tot interactie. De cynicus zal opmerken dat vriendschap onderhouden moet worden. Iets wat ondoenlijk is als er vele vrienden per uur bijkomen. Of de vriendschap zich ook zal vertalen naar zetels is de vraag. In De Wereld Draait Door antwoordt hij op de vraag ‘Denk je dat het helpt?’: “Weet ik niet –maar daarom probeer ik het. Ik kan niet alle vragen antwoorden, maar wat ik wel kan doen is elke week er een blog (‘krabbel’ zoals bovenstaand citaat, DBN) bij schrijven waarin ik op een aantal vragen antwoord. Ik doe dit om te kijken of er andere manieren zijn dan het standaardverkiezingspraatje.”

Wouter Bos en met hem veel andere politici, ontdekken langzaam de sterke en zwakke kanten van nieuwe media. Podcasten wordt langzaam een geaccepteerd medium en elke zichzelf respecterende politicus heeft op z’n minst een weblog. Wouter Bos op zijn beurt maakt op zoveel mogelijk manieren gebruik van de diverse mogelijkheden om met ‘de burger’ te interacteren. Alleen zijn boek Dit Land Kan Zoveel Beter is slechts in print te lezen…

12 reacties

  1. Het lijkt mij dat Hyves twee functies zou kunnen hebben:

    1)Marketing. Hyves is natuurlijk een mooie plek om te laten zien dat je een moderne politicus bent, helemaal van deze tijd. Daarnaast lijkt het een mooi vehikel voor slimme, genetwerkte ‘guerilla campagnes’.
     
    Is Wouter Bos aan je vriendenlijstje toevoegen zoiets als – vijfentwintig jaar geleden – het dragen van een PPR-button op je spijkerjack? Het toevoegen van politici en andere publieke figuren aan je vriendenlijst kan een rol spelen bij de identiteitsconstructie van de Hyvers: laten zien waar je staat door ‘vrienden te worden’ met bekende persoonlijkheden. Dat is dan natuurlijk meer een symbolische dan een echte vriendschap, of misschien is het vooral een ‘imagined vriendschap’ – door Hyves heb je als bezoeker wel degelijk het idee dat je je vriend Wouter Bos beter leert kennen: hij etaleert zijn muzieksmaak, publiceert kiekjes van zijn trip naar India.
     
    Dat politici daarop inspelen lijkt me een slimme zet. Al draagt het natuurlijk ook risico’s met zich mee: wat als een politicus geen of nauwelijks vrienden verwerft? Of alleen maar wordt beschimpt?

    2)Publiek debat: Is het mogelijk om via Hyves een publiek debat te voeren? Wouter Bos kan natuurlijk onmogelijk met alle achtduizend vrienden gaan discussiëren. Maar hij kan opnieuw gebruik maken van de netwerkstructuur om zijn ideeën kenbaar te maken, via krabbels of zijn hyves-weblog, in de hoop dat die ideeën door zijn vrienden worden opgepikt, bewerkt, geremixed en doorgestuurd. Opnieuw: geen debat in de klassieke zin, maar een ‘gedistribueerd debat’. Of dat ook echt gebeurt, is natuurlijk de vraag.

  2. Pingback: Dit is Berry

  3. Maar wat doe je met die 8007 vrienden dan? Als Woutertje jarig is, mogen die 8007 dan op bezoek komen? Hem een kaartje sturen? Of wordt het straks tijd om te gaan afbouwen?

  4. Het idee van een ‘imagined vriendschap’ komt inderdaad sterk terug in de reacties van Hyvers. Een zeer groot deel van de reacties bestaat uit persoonlijke ontboezemingen, aanmoedigingen en vragen. Bijvoorbeeld een vraag van een 14-jarige Hyvster aan Wouter Bos: “Wat vindt u van Rita Verdonk als lijsttrekker van de VVD?” Ik ben wel benieuwd naar het antwoord.

    Wouter(tje?) mag zijn Hyves pagina dan niet persoonlijk of incidentieel onderhouden, D66’ers Bert (Bakker), maar vooral Boris (van der Ham) zijn behoorlijk actief aan het hyven. Het gebruik van Hyves (en vergelijkbare websites) door politici wordt nog interessanter als er politici lid worden die of verder van de doelgroep afstaan, bijvoorbeeld mp Balkenende, of een meer polariserend programma hebben (lees: Groep Wilders).

  5. Pingback: In de Pers : De nieuwe reporter - Politici ontdekken Hyves – Over Wouter Bos en zijn nieuwe mediagebruik

  6. Pingback: Cafe del Marketing » Verkiezingenvoorpret

  7. Rob schreef op 2 september 2006 om 15:52

    Het zijn net echte mensen he? Politici…

  8. Pingback: Scriptie vooronderzoek - Links « carole @ cmd

  9. Pingback: Scriptie vooronderzoek - Links « carole @ cmd

  10. Pingback: De nieuwe reporter » Blog Archive » De politiek van mediaconvergentie (2): CU@destembus

  11. Pingback: Elmar Kouwenhoven

  12. Pingback: Hyves kan beter | Jaap Stronks

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>