Column no. 2 van Charles Groenhuijsen

Nu ik de helft van mijn tijd in Nederland doorbreng, lees ik weer systematisch Nederlandse kranten. Dat wil zeggen: Ik lees ze vanaf mijn scherm. Met mijn heftige reissschema is een gewoon abonnement onhandig. En hoewel ik boven een Hilversumse supermarkt woon waar kranten te koop zijn, is het dagelijks aanschaffen van losse nummers níet handig en wél duur.

En heus, ik was er snel aan gewend om vanaf mijn breedbeeld-laptop de krantenpagina’s electronisch door te bladeren. Ik heb inmiddels betaalde online abonnementen op Volkskrant, Trouw, NRC en FD.

Eerst het goede nieuws: De sites zijn vergeleken met een paar jaar vergeleken aanzienlijk verbeterd. Het aanbod is breder en er zijn meer keuzemogelijkheden. Er zijn weblogs, foto-reportages, dating services (is dat core-business?). Het begin echt ergens op te lijken.

Krachtige loupe

Dan het slechte nieuws: Er kan – zelfs met een betaald digitaal abonnement– zo ontzettend veel niet. Tsjonge wat ben ik met mijn online abonnement op bijvoorbeeld The Wall Street Journal toch een bofkont. Wat een overdaad aan informatie. Ik kan zelfs de voorpagina naar eigen smaak aanpassen. En na gratis registratie kan ik bij USA Today, Washington Post en New York Times ook heel veel aanklikken.

Daarmee vergeleken is het Nederlandse aanbod erg schraal. Probeer bijvoorbeeld eens een groter verhaal uit te printen. Dan krijg je dat pracht-artikel uit Vervolg of Z samengepropt op 1 A-4tje. Onleesbaar. Kunnen hoofdredacteuren Pieter en Folkert ons er geen krachtige loupe bij cadeau doen? Je kunt de tekst-versie wel op je scherm krijgen maar mag zo’n artikel– zelfs als betalende abonné – niet printen. Wat een wegjager! Ik krijg heimwee naar de ouderwetse schaar.

Wat is het grootste probleem van de kranten? Dat jonge lezers wegrennen. Stel dat McDonalds of de Febo alle klantjes onder de 20 naar de concurrent zien gaan omdat ze daar gratis een frikadel-speciaal of ‘patatje-oorlog’ krijgen? Dan komen McDonalds en Febo vliegensvlug met een gerichte marketing-campagne om het tij te keren. Toch?

Natuurlijk heeft NRC zijn nieuwe Next en De Volkskrant flirt ook met jonge lezers. Maar als een jonge lezer dan op jouw site klikt, maar meteen op een strenge mededeling over copyrights stuit dan is ‘ie toch meteen vertrokken? Scholieren betalen niet voor hun informatie. Ze kunnen onbetaald niet verder dan één week artikelen terugzoeken. Waardeloos dus.

Proef op de som: Op de scholierensite van NRC ga ik naar achtergronden over economie. Ik zoek recente artikelen. Het meeste recent is van 4 april. Niet uit 2006 maar 2005! Toeval? Nee hoor, want bijvoorbeeld het meest recente artikel over de Islam dateert ook van april 2005. Het meest recente artikel over misdaad is zelfs uit januari 2005. Tot ziens. Jonge lezer. Of juist niet tot ‘ziens’?

Waarom beginnen kranten geen mooi, ambitieus project met scholen? PCM-breed? Of nog beter in een samenwerking tussen de grote krantenbedrijven. Het is toch een gemeenschappelijk belang? Wat is een betere klantenbinder dan scholieren en hun leraren voor lesplannen en scripties ruimhartig toegang te bieden tot je site? Bij ‘hot topics’ als verkiezingen, de Irak-oorlog, Global Warming, bestrijding van armoede?

Begin prijsvragen over die onderwerpen: Wie schrijft het mooiste, interessantste artikel? Dan kweek je ambassadeurs voor je krant. Nu hollen ze gefrustreerd naar Wikipedia of andere gratis sites als http://news.google.nl (de beste, breedste site voor actueel nieuws). Jammer, jammer. Een gemiste kans voor kranten! Bij de Nederlandse kranten lijkt de digitale snelweg nog te veel op een kronkelig en hobbelig boerenpad.