Het van de grond trekken van een goed lopende virtuele gemeenschap met interessante, lezenswaardige content is geen eenvoudige klus. In eerdere artikelen op De Nieuwe Reporter is al aangestipt dat het raten van de reacties van gebruikers dóór gebruikers de oplossing is voor het binnenhalen en waarborgen van kwaliteit (zie ook het commentaar van Gerard Smit). Ook in de screencast van Jaap Stronks kwam naar voren dat het beoordelen van content steeds meer gemeengoed wordt in online-omgevingen. Aan (beoordelingssystemen voor) CGM liggen in mijn ogen twee zeer belangrijke concepten ten grondslag: vertrouwen en reputaties.

De kwaliteit van discussie is op platformen van CGM volledig afhankelijk van de inbreng van de gebruikers, enkele moderatieregels en algemene waarden en normen daargelaten. Fukuyama stelt dat gemeenschappen op het internet afhankelijk zijn van ‘mutual trust’: hoe hoger het vertrouwen tussen gebruikers onderling, hoe hoger de kwaliteit van de discussie. Immers, een inhoudelijke kwalitatieve reactie zal je eerder geven op een topic dat gestart is door een gebruiker met wie goede ervaringen zijn (geweest). Deze ‘goede ervaringen’ kunnen transparant worden door het invoeren van een reputatiesysteem, de andere belangrijke pijler in een virtuele gemeenschap.
Hieronder bekijk ik hoe Ebay en Slashdot als twee bekende vormen van online gemeenschappen (en volledig afhankelijk van de ‘bijdrage van de gewone burger’) omgaan met reputatiesystemen. Daarna zal ik ingaan op de onlangs gestarte democratische nieuwssite Ekudos (de Nederlandse variant van het door Erwin Boogert besproken Digg.com).

Slashdot

‘A single story might have a thousand replies – and let’s be realistic: not all of the comments are that great. In fact, some are down right terrible, but others are truly gems’

Niet alle reacties op Slashdot zijn interessant en lezenswaardig: naarmate de populariteit groeit, komen er meer trolls en gebruikers die off-topic reageren. De oplossing van Slashdot is een ratingsysteem van de reacties, genaamd ‘tresholds’. Een threshold is de minimale score die een comment moet hebben wil het voor jou als gebruiker zichtbaar worden. Comments worden gescoord van -1 tot 5. Je stelt je treshold dus zelf in, bijvoorbeeld op 2. Je krijgt dan alleen comments te zien met een score van 2 of hoger.
Een logisch gevolg van het raten van comments is de koppeling die ontstaat tussen de rating en de gebruiker. Gebruikers krijgen namelijk aan de hand van de rating van hun comments een bepaalde reputatie. Bij Slashdot heet dat ‘Karma’, een waarde die weergeeft hoe je comments in het verleden op waarde zijn geschat, uit te drukken in: Terrible, Bad, Neutral, Positive, Good en Excellent.
Sommige gebruikers (met constant hoge Karma’s) worden uitgenodigd om moderator te worden, en dus comments en topics te raten aan de hand van de hierboven gestelde criteria en schalen. Maar ook hier weer een democratisch beginsel: als je moderator wordt, krijg je slechts vijf ‘moderator points’. Die kan je gebruiken voor 5 reacties of topics, daarna ben je moderator af, en is het de beurt aan de volgende.

Ebay

Ebay is een voorbeeld van een handelsgemeenschap waar de voorgeschiedenis (= reputatie) van de gebruiker een belangrijk criterium kan zijn voor een lid dat een financiële transactie overweegt. Is er geleverd en op tijd? Is alles goed gegaan met de betaling? Bij Ebay heet het reputatie-ratingssysteem ‘feedbackprofiel’, dat bestaat uit ‘een score tussen haakjes, plus commentaar van andere leden aan wie is verkocht en van wie is gekocht’.

Het slimme aan het ratingsysteem van Ebay is dat de reputatie van de gebruiker is opgebouwd uit een cumulatieve samenvatting van de positieve, negatieve of neutrale punten die anderen aan hem toekennen. Een hoge reputatie bereik je dus als gebruiker alleen dan wanneer je veel verschillende (handels)interacties hebt met veel verschillende andere gebruikers. Gebruikers worden op die manier door ‘het systeem’ uitgenodigd tot handelen: als je veel en vaak verkoopt, en je dat doet op een correcte manier, kan je steeds meer verkopen omdat je een betrouwbare partner bent geworden. Trekken we deze lijn door, dan kan dit natuurlijk ook gelden voor de inhoudelijke kwaliteit van de informatie die gebruikers onderling uitwisselen.

Ekudos

Ekudos is een Nederlandse versie van Digg, een democratische nieuwssite uit de VS, en startte vorige week vrijdag (12 mei). Het idee is: gebruikers voegen zelf nieuwsartikelen toe, die vervolgens worden gewaardeerd met ‘Kudos’ door andere gebruikers. Lezers worden dus (vormen van) journalistieke filters, zoals eerder hier op DNR gemeld. Als je net een artikel hebt geplaatst, komt dit artikel nog niet op de voorpagina omdat er te weinig Kudos gegeven zijn aan het artikel. De door gebruikers toe te voegen bestaande artikelen worden geplaatst in vaststaande categorieën. Dat zijn er tien: tech, games, design, opmerkelijk, web, entertainment, lifestyle, wetenschap, gadgets en actueel. De headline van het artikel op Ekudos bestaat uit de URL die de gebruiker toevoegt: de locatie van het oorspronkelijke bericht dus. Daarmee is Ekudos een verzameling van berichten, met als enige eigen content de samenvatting (of inleiding op het bericht) die geschreven is door de gebruiker zelf.

Uit de voorbeelden Ebay en Slashdot kwam naar voren dat deze vormen van CGM vooral drijven op de opgebouwde reputatie (die weergegeven wordt in het profiel) van de gebruikers. Opmerkelijk bij Ekudos is dat het profiel van de gebruiker bestaat uit de artikelen die per gebruiker ingezonden zijn en de artikelen waaraan hij Kudos heeft gegeven. Dat is eigenaardig, en een duidelijk andere benadering dan bij Ebay of Slashdot. Volgens de prima functionerende ratingsystemen van deze sites zou hier informatie terug te vinden moeten zijn over bijvoorbeeld de totale aantal reacties en artikelen, de waardering daarvan, de leeftijd, de datum waarop je als gebruiker geregistreerd bent enzovoort.

Nog intelligentere systemen

Laten we niet te ver op de zaken vooruit lopen, want Ekudos is nog ‘under construction’: er komen volgens Robert Gaal van Stillpoint Media (blogt zelf op blueace.nl) meer functies aan, want er zijn ideeën genoeg. Gelukkig maar, want we zijn benieuwd naar de ontwikkelingen. Het is overigens volgens mij slechts een kwestie van tijd totdat er een (nog) intelligenter ratingsysteem wordt ingevoerd.

Concluderend: het mes snijdt aan twee kanten. Gebruikers willen serieus genomen worden en autoriteit verwerven. Binnen een context waarin content gekoppeld is aan de reputatie van gebruikers leidt dit tot kwalitatief hoogstaande bijdragen: de discussie wordt interessanter en beter te volgen. Het intelligente is, dat gebruikers op deze manier zelf verantwoordelijk worden voor de kwaliteit van CGM, en dat die kwaliteitsnorm in stand zal worden gehouden. Er komen geen externe scheidsrechters of zedenmeesters aan te pas: de ‘gewone’ burger is aan het woord en levert een belangrijke bijdrage aan de informatievoorziening.

Verder lezen:

Online identiteit: Frankwatching.com

Burkett, Scott. “The Lifecycle of Online Community Members.” B. Scott Burkett’s Pothole on the Infobahn. 2006-01-09. 2006-05-15
The life cycle of online community members: Scott Burkett

Model succesfactoren blogcommunity: Upstream