In een nieuwe poging om twijfel te zaaien over ZEMBLA komt Huub Evers in zijn bijdrage op De Nieuwe Reporter met een opmerkelijk statement: het gaat niet om hoor- en wederhoor in de journalistiek, het gaat om de waarheid.
Mag ik de theoretische bespiegelingen daarover even laten voor wat ze zijn en me wat dit betreft beperken tot de vraag: wat zou Evers wel niet beweerd hebben als we Ayaan Hirsi Ali niet om een reactie hadden gevraagd op onze bevindingen?
Verder stel ik vast dat ook in deze bijdrage geen enkel feit uit ons programma wordt weerlegd.
“Belangrijkste bezwaar lijkt mij het gegeven dat de documentaire op een aantal punten blijft steken in onduidelijkheden en tegenstrijdigheden”, aldus Evers. Maar uiteindelijk tel ik maar één discussiepunt (zij het op verschillende manieren geformuleerd):
“Zembla heeft een aantal zeer uiteenlopende en onverenigbare versies van het vluchtverhaal van Ayaan Hirsi Ali gepresenteerd, vooral op het punt van uithuwelijken, en vervolgens gezegd: kijker, ook wij weten niet wie gelijk heeft, u zoekt het zelf maar uit”
en
“Wanneer Ayaan Hirsi Ali, haar familieleden en haar ex-man een uiteenlopend en onverenigbaar beeld schetsen van wat er rond haar komst naar ons land gebeurd is, zonder dat de programmamakers proberen vast te stellen wie nu gelijk heeft, wordt de kijker in verwarring achtergelaten”.
Je zou bijna gaan twijfelen of Evers en ondergetekende het wel over dezelfde uitzending hebben.
Wij hebben maar een versie van het vluchtverhaal gepresenteerd, nl. de versie zoals die volgens ons onderzoek heeft plaatsgevonden en door Hirsi Ali is bevestigd. De versie die Ayaan bij de IND heeft verteld kennen we niet, want die is nog nooit openbaar gemaakt.
Wij hebben op basis van onderzoek, waaronder gesprekken met familieleden en anderen die in het leven van Hirsi Ali in die periode een rol speelden, onze versie van het uithuwelijken gepresenteerd. Over dat, zeer essentiële, deel van het vluchtverhaal verschillen wij van mening met Hirsi Ali.
Zij zegt dat zij gevlucht is voor haar familie. Wij hebben aangevoerd dat zij dat nooit heeft laten blijken tegenover de mensen die haar in Nederland hebben opgevangen. Wij hebben ook aangevoerd dat zij, vanuit Nederland, contact zocht met haar vader; dat zij – volop in beeld en het tegendeel van bang – na aankomst in Nederland vrijwillig meedeed aan een televisiedocumentaire (waaruit we ook fragmenten hebben laten zien).
Uitsluitend insinuaties
Door onze versie te presenteren op de manier zoals we dat gedaan hebben, kan je moeilijk volhouden dat de kijker ‘het maar moet uitzoeken’.
“Waarom zou de inhoud wel en de aanpak niet bediscussieerd mogen worden? De vraag of al dan niet sprake is van zorgvuldige journalistiek lijkt mij een vraag die óók gesteld moet worden.”.
Natuurlijk, graag zelfs. Maar kom dan ook met iets. Onzorgvuldigheid suggereren, zonder daar een spoor van bewijs voor te leveren, dat is pas onzorgvuldig.
Maar misschien kan de heer Evers of een andere Nieuwe Reporter eens uitzoeken waarom de Volkskrant dagen achter elkaar ZEMBLA in diskrediet probeert te brengen op basis van geen enkel feit, maar uitsluitend met insinuaties. En waarom, als wij een weerwoord sturen, er geen letter van wordt afgedrukt.
Geen oud nieuws
Tot slot: wie heeft inmiddels op een rijtje gezet met welke overbekende feiten ZEMBLA is gekomen?
Niemand. De reden? Ze waren niet overbekend.
Wie weet waar Ayaan Hirsi Ali in het openbaar heeft gezegd dat haar naam en geboortedatum niet kloppen?
Weet Evers het?
De VVD wist het en deed niks. Theodoor Holman (die een column schreef over ZEMBLA die meer over hemzelf vertelt dan over het programma) weet het in elk geval sinds december 2002. Toen zei hij dat hij een probleem had als journalist: hij had een geheim dat niet bekend mocht worden want dan zou Ayaan haar Nederlanderschap verliezen, zou ze niet in de Tweede Kamer kunnen komen en daardoor haar beveiliging verliezen. Dat hebben we kunnen zien in een documentaire van HUMAN op 19 mei.
Holman wist het, maar hij zweeg. Dat is weer een nieuwe variant van journalistiek.
Hebben andere vrienden van Ayaan het ook geweten?
Hebben zij ook gezwegen?
Zo konden zij allemaal zeggen dat – toen ZEMBLA het wél bekend maakte – het oud nieuws was.
En voor al die andere journalisten, columnisten, commentaarschrijvers en de rest van de Nederlandse meninkjes-fabriek was het toen meteen ook oud nieuws.
Voor ons niet.
8 reacties