Twee lezersbijdragen die in NRC Handelsblad verschenen, bleken te zijn verzonnen. Een tegenslag voor de burgerjournalistiek?
Het begon allemaal op 8 mei, toen NRC Handelsblad op de achterpagina een zogeheten ‘ikje’ plaatste: een verhaal van een paar regels van een lezer. Deze keer handelde het ‘ikje’ over een Canadese oorlogsveteraan die in de trein een boete van 35 euro moest betalen omdat hij een verkeerd kaartje had gekocht.
Verontwaardiging alom: honderden boze lezers klommen in de pen en de Nederlandse Spoorwegen gingen door het stof. Een woordvoerder van de NS beloofde de veteraan op te sporen en te zorgen dat hij zijn geld terugkreeg.
Eén NRC-lezer stuurde een brief dat zij in dezelfde trein had gezeten en bevestigde het verhaal. Al snel ontstonden er echter twijfels over het voorval. Geen conducteur kon zich de bevende Canadese oorlogsheld herinneren.
Afgelopen week kwam alsnog de aap uit de mouw. De betreffende Canadese veteraan bleek bij nader inzien toch niet te bestaan. De schrijver van het ‘ikje’, Michael van der Valk, had het verhaal gedeeltelijk verzonnen. Het voorval met de Canadees gebeurde al in mei 2005, aldus Van der Valk. Maar toen was het nieuwe boetebeleid (waarbij iemand zonder kaartje 35 euro moet betalen) nog niet van kracht.
Vera van der Does, die beweerde dat ze in dezelfde trein had gezeten, had haar brief compleet uit haar duim gezogen. Het motief voor haar verzinsel was boosheid over het feit dat niemand het voor de Canadees had opgenomen, vertelt ze aan NRC Handelsblad.
Nieuwe munitie
Wat betekent dit alles voor de burgerjournalistiek? De affaire geeft iedereen die niets van lezersbijdragen moet hebben, in ieder geval nieuwe munitie, denkt Hans Nijenhuis van Nrc.next.
Op zijn blog schrijft hij: “Tegenstanders van bijdragen van burgers in media zeggen: je kunt niet vertrouwen wat burgers bijdragen, het kan zo maar zijn verzonnen. Zij zullen het voorbeeld van de Canadees in de trein vanaf nu vaak aanhalen.”
“Daartegenover kun je natuurlijk stellen: professionele journalisten verzinnen ook wel eens wat”, vervolgt Nijenhuis. “Denk aan Jayson Blair, die in The New York Times tientallen stukken schreef waarvan achteraf bleek dat ze (deels) verzonnen waren.”
10 reacties