De website HetVrijeVolk.com heeft zich ontwikkeld tot een platform voor burgerjournalistiek. Dagelijks krijgen wij artikelen opgestuurd van ‘Jan en Alleman’. Sommigen worden vaste scribent, anderen leveren een eenmalige bijdrage.

Wat levert dat op? In ieder geval ‘authentieke opinies’, soms gelardeerd met spelfouten: er wordt nog wel eens een ‘d’ en een ‘t’ verwisseld. Het verschil in kwaliteit is groot, zowel qua betoog als qua inhoud.
Naar objectiviteit of onafhankelijk wordt niet gestreefd. Maar dat wordt ook niet gepretendeerd! Bij ‘hoor en wederhoor’ denken wij vooral aan de echo-put in Hoog Soeren.

De redactie is enkel een doorgeefluik. Wij kijken niet naar de inhoud van de artikelen. Praktisch alles wordt geplaatst. De scribenten hebben hun eigen ‘merknaam’ op te bouwen qua betrouwbaarheid en geloofwaardigheid.

HetVrijeVolk.com groeit. Dagelijks hebben wij 6500+ page-views [1]. Dat is nogal wat. Maar wat is dat “wat” precies? Wordt zo’n website ‘mainstream’? Of blijft het in de marge, gelezen door een specieke doelgroep van ontevreden burgers? Enkele overpeizingen.

Het zal niemand verbazen dat de boodschapper net zo belangrijk is als de inhoud van de boodschap. Als ik roep dat Amerika ‘addicted to oil’ is, kijkt niemand daarvan op. Toen George Bush het zei, was dat wereldnieuws.
In het TV-tijdperk is de boodschapper eigenlijk belangrijker. De mening van Bono en Angelina Jolie over armoede wordt gehoord, zonder dat iemand zich zorgen maakt over de feitelijke deskundigheid van deze sterren. Er zal ook veel media-tijd beschikbaar zijn voor Paris Hilton, wanneer zij zich uitspreekt over de oorlog in Irak.

In Nederland hebben we Jan Mulder, de voetballer die opiniemaker werd, zonder überhaupt de schijn van deskundigheid op te houden. Zijn bijdrage aan het debat is het belachelijk maken van eenieder die niet in zijn straatje past. Intolerantie als essentie.

Het is een veelgehoord verwijt aan de media dat zij allerlei inhoudsloze Talking Heads op een voetstuk plaatsen. Dat verwijt is terecht, maar op TV is het ook onvermijdelijk.

Wat dat betreft is de burgerjournalistiek van HetVrijeVolk.com een verademing. Immers, onze scribenten publiceren onder pseudoniem. De boodschapper heeft geen herkenbare identiteit. Dat betekent dat enkel de inhoud van de boodschap overblijft. Een verademing voor eenieder die door onze TV geconditioneerd is.

Daar tussenin staat de ‘oude’ journalistiek, bij welke we een diepere kennis van zaken veronderstellen, eenvoudig omdat het hier professionals betreft. Hier zijn de naam van de journalist, en van zijn krant, het ‘handelsmerk’. Wij geloven iets omdat het in NRC Handelsblad staat, of omdat Paul Witteman het zegt.
Dát mechanisme, iets geloven omdat het van een bepaalde boodschapper komt, zit diep geworteld in de menselijke natuur. Het is voor kinderen de primaire manier van kennisoverdracht … ze geloven alles wat hun ouders zeggen. Op latere leeftijd blijft dat ‘authoritarianisme’ belangrijk, ook bijvoorbeeld in dat bastion van De Zuivere Kennis … de wetenschap. Wetenschappers baseren zich probleemloos op de publicaties van anderen.

Ziehier de ultieme grens die de burgerjournalistiek niet kan oversteken. De anonimiteit garandeert een geloofwaardigheidsprobleem. De massa zal zich niet in de boodschap verdiepen, omdat de boodschapper niet herkenbaar is.
Maar burgerjournalistiek heeft wel een waarde. Het is een bron van authentieke, verrassende opinies. Oorspronkelijke ideeën. Daar kan de gevestigde pers nooit mee concurreren, omdat zij nu eenmaal gevestigd is.
Tegelijkertijd is het onze tragiek dat weinig mensen belangstelling hebben voor oorspronkelijke ideeën. We kijken nu eenmaal liever naar Angelina Jolie.

[1] Onze statistieken zijn openbaar (begin april zijn wij ‘om technische redenen’ overgestapt naar een andere registratie-methode, zo werd mij verteld door onze technische man).

De auteur is redacteur van HetVrijeVolk.com