Dick Rijken van VPRO Digitaal was duidelijk: Radio is dood! Waarom spreken we nog over radio als het dat eigenlijk niet is? Wat het dan wel is? “Een podium. (…) Het is een feestje waar iedereen aan mee kan doen, noem het audio”, aldus Dick.

Dick was een van de sprekers op eTonaal, een symposium over de gevolgen van de digitalisering van muziek, dat plaatsvond op 27 juni in Studio T, Utrecht. Een zeer interessante dag met tien sprekers die bevlogen lezingen gaven voor een serieus, kritisch en zeer leergierig publiek.

Bij traditionele radio mag de luisteraar niet weglopen, de radio uitzetten of op zoek gaan naar een andere zender. Een soort corruptie noemt Dick het. Podcasten daarentegen vindt Dick juist intelligente audio. Als luisteraar kies je tegenwoordig je programma zelf uit en luister je wanneer het jou uitkomt op een specifieke plek. Podcasten, nieuwe audio, zorgt voor grote veranderingen. Dick stelde daarbij de vraag of de platenmaatschappijen hier nog wel waarde aan kunnen toevoegen. Platenmaatschappijen die de afgelopen jaren juist zoveel bands aan de kant hebben geschoven. Waarom zou je ze nog langer nodig hebben? Wat voegen ze toe als je het ook zelf kunt gaan doen? Neem bijvoorbeeld OngekendTalent van de NCRV, een website waar iedereen zich voor kan aanmelden en muziek naartoe kan sturen. Je hebt hier helemaal geen platenmaatschappij bij nodig.

Nieuwe rol Publieke Omroep

De toekomstige rol van de Publieke Omroep werd door Dick kort en krachtig samengevat als ‘een platform bieden voor het algemene publiek’. De 3voor12 website van de VPRO, een online platform voor muziek, werd door de VPRO gestart als reactie op de steeds verdergaande beperkingen voor de VPRO om via reguliere radio haar muziek te programmeren. Het succes van 3voor12 is nu een voorbeeld voor andere zenders. VPRO’s 3voor12 is een merk geworden waar anderen zich maar graag aan willen verbinden, zoals bijvoorbeeld de subsites 3voor12 Amsterdam of 3voor12 Den Haag aantonen, lokale websites die worden beheerd door medewerkers die niet in dienst zijn van de VPRO. Het zijn juist deze voorbeelden waar de Publieke Omroep zich voor kan gaan inzetten de komende jaren. Het algemene publiek maakt immers al jaren gebruik van de mogelijkheden van het Internet, kijk maar eens naar het enorme aanbod van webloggers. De krachtige merken die de Publieke Omroepen bezitten kunnen juist het algemene publiek helpen bij het vinden van een nog groter publiek.

Krijn Schuurman, zelfstandig ICT-consultant en trendwatcher, ging op een andere manier op het fenomeem Podcasting in. Zo noemde hij het voordeel van narrowcasting (bedoeld voor een kleine doelgroep) en alternatieve of bijzondere content die dankzij het Podcasten nu wel een kans krijgt. Neem bijvoorbeeld ‘Catholic Insider‘, Podcasts gemaakt door priester Roderick Vonhögen. Een niche, narrowcasting, maar voldoende voor de priester om aan meer mensen zijn boodschap door te geven dan de 100-150 mensen die hij normaliter in de kerk aantreft.

Qua aantallen overstijgt het aantal Podcasts inmiddels die van traditionele radio-stations. Het aantal luisteraars is inmiddels gigantisch te noemen en groeit met de dag. Krijn kwam met de volgende aantallen:

nu: 3-10 miljoen
over 2 jaar: 8-25 miljoen
2010: 25-50 miljoen

Podcast radio op buurtniveau

De rest van de dag werd ingevuld door sprekers die spraken over ringtones, open muziekcultuur en muziek voor games. Hoewel zeer interessant, het zijn onderwerpen die minder relevant zijn voor De Nieuwe Reporter. Toch wil ik een leuk idee onder de aandacht brengen: Broadcastyourpodcast.com. Een toepassing van Lotte Meijer, docente en kunstenares. In haar woorden: ‘Broadcast Your Podcast is a low tech solution to overcome today’s high tech barriers’. Door middel van een eenvoudig ontworpen kastje waarop je een iPod of andersoortige mediaspeler kunt aansluiten kun je jouw buurt voorzien van een soort lokaal radio-station. Via de meegeleverde stickers die je in de buurt kunt ophangen, laat je de luisteraars weten op welke frequenctie ze moeten afstemmen voor het ontvangen van deze ‘broadcast’. De reikwijdte is zeer beperkt, zo’n 100 meter. Maar het is met name handig voor mensen die niet beschikken over een snelle internetverbinding. Wereldwijd worden de apparaatjes al flink gebruikt en Lotte is daarnaast hard bezig om via Google Maps het nog eenvoudiger te maken deze ‘Broadcasters’ op te sporen.

De hele dag stond in het teken van nieuwe vormen van de distributie van audio, geluid en de sociale gevolgen daarvan. Distributie die eigenlijk niet zonder een Internet-vriendelijke variant van ons auteursrecht kan, die van Creative Commons in het bijzonder. Een systeem dat rekening houdt met ‘gelijk delen’, het hergebruiken van content. Daarom wil ik graag afsluiten met een citaat dat ik zelf tijdens mijn lezing voor het onderdeel ‘Open muziekcultuur’ heb gebruikt. Het is een citaat van de Afrikaanse artiest Ali Farka Toure:
“If you know something and don’t want to share it, then you are selfish. You came after someone, and someone else will come after you. You can’t learn the entire sea by heart. No. That is why god created waves in the river and in the sea. Some leave, and some come.”