De journalistiek die verloren gaat

Stijn Bronzwaer ziet het soort journalistiek dat hij en zijn medestudenten willen bedrijven verloren gaan. 

Als student journalistiek aan de Universiteit van Amsterdam heb ik met veel plezier drie maanden stage gelopen bij het AD. Ik zag een krant die worstelt met oplagecijfers en haar imago. Volgens het AD moet een krant schrijven over de dingen waarover mensen praten bij de bakker of voetbalclub. De dag na het grote nieuws over verkrachting bij de marine stond er dan ook een groot interview met een aangerande marinier op de voorpagina.

Is dat nu echt wat mensen willen lezen? Misschien de kijkers van Hart van Nederland, maar die worden daar toch al bediend? De oorspronkelijke AD-aanpak, duiding van nieuws en het verpakken in ‘hapklare brokken’ met graphics, is denk ik de goede voor de doelgroep die ze voor ogen hebben. Een bijlage met daarin precies uitgelegd hoe het nieuwe zorgstelsel werkt, zoals vlak voor de lancering in het AD verscheen, is een uitstekend journalistiek product. Ook al bevat het nauwelijks nieuws, sensatie of primeurelementen.

Eigenlijk is het heel eenvoudig. De krant moet dunner en hoeft niet meer het hele spectrum aan nieuws te dekken. Is een gebeurtenis de dag ervoor al groot in het journaal, dan moet de krant het klein brengen met eventueel nog wat achtergrondelementen die ook daadwerkelijk iets toevoegen. Slechts 5 procent van de AD-lezers leest een artikel helemaal uit. Dat zullen in ieder geval niet de stukken zijn over onderwerpen die ze de dag ervoor al op het journaal hebben gezien.  

Kranten moeten zich richten op achtergrond, duiding en extraatjes. Op het gebied van recensies zijn kranten nog een absolute autoriteit. Toch zie ik, bijvoorbeeld bij het AD, dat recensies langzaam uit de krant verdwijnen. Waarom?

Kranten zouden zich moeten richten op waar ze goed in zijn in plaats van steeds maar weer te proberen nieuwe markten aan te boren. Een voorbeeld: de jaarlijkse Lowlandsbijlage van de Volkskrant zorgt elk jaar voor een uitverkochte losse verkoop. Ik begrijp werkelijk niet waarom we dit soort bijlages dan niet bij elk festival zien. De Volkskrant DVD-box, een daverend succes. Waarom richten kranten zich niet meer op dat soort initiatieven in plaats van geld te verspillen aan het ontwikkelen van videofilmpjes op hun website?

Als studenten journalistiek zien wij de vorm van journalistiek die we graag willen bedrijven verloren gaan. Dagbladen moeten zich realiseren dat het niet alleen draait om nieuws, nieuws en nog meer nieuws. Als pure brenger van nieuws is de krant al jaren niet meer geschikt. Alleen met verdieping, duiding en goed doordachte achtergrondjournalistiek zal een krant altijd zijn toegevoegde waarde blijven houden.

7 reacties

  1. Ramon schreef op 17 juli 2006 om 10:03

    Volgens mij wil Stijn bij de NRC Next werken…

  2. André schreef op 17 juli 2006 om 15:52

    Goed betoog, helemaal mee eens. Kranten worden nog altijd bevolkt door traditioneel denkende redacteuren die het idee hebben dat ze bij een medium werken dat een autoriteit vormt op het gebied van nieuwsactualiteit. Het is hoog tijd voor verandering, niet voor verranzing van de journalistiek.

  3. Duns schreef op 17 juli 2006 om 23:10

    Beste Stijn,

    Er is een levensles die je beter nu kunt leren, dan over vele jaren: “Leg NOOIT je lot in de handen van anderen.”

    In concreto: Je doet er goed aan je eigen plan te trekken, … en niet te vertrouwen op de gevestigde media.

    Dat betekent natuurlijk niet dat je daar niet zou moeten solliciteren. Integendeel, je kunt daar immers leren hoe het niet moet; en dat is de belangrijkste les van allemaal.

    Maar jij kunt nu al voorzien dat de gevestigde media het niet gaan redden, hoogstens in afgeslankte vorm.

    In plaats van bovenstaande smeekbrief aan de gevestigden, kun je beter bij jezelf te rade gaan:

    1.- Hoe kan ik de journalistiek maken die ik wil … en waar ik dus ook goed in ben.

    2.- Op wat voor manier kan ik die journalistiek commercieel waarmaken?

    Veel succes,

    Duns

  4. Dimitri schreef op 24 juli 2006 om 13:23

    Hoi Stijn,

    In grote lijnen kan ik je betoog wel volgen. Toch wil ik een punt onder de aandacht brengen.

    Al vijf jaar lang zie ik stagiaires van de School voor Journalistiek aan me voorbij trekken. En in die vijf jaar heb ik er misschien een of twee getroffen die daadwerkelijk gevoel en interesse had voor het harde nieuws, dat immers toch aan de basis van duiding, etc. ligt.

    De meesten wilden ‘leuke menselijke’ verhalen maken, die niet al te moeilijk zijn. Daarnaast vind ik de algemene ontwikkeling van deze studenten vaak ernstig tekort schieten.

    Misschien is er dus niet alleen een taak weggelegd voor de kranten, maar juist ook voor de opleidingen (en daarmee de studenten).

    Ik sluit me overigens aan bij de laatste scribent. Het beste is je eigen pad uit te stippelen. Niet de makkelijkste weg, maar wel de meest bevredigende. Succes.

  5. Jaap schreef op 24 juli 2006 om 17:03

    @Dimitri: waarom ligt het ‘harde nieuws’ aan ‘de basis’? Volgens mij veranderen de definities van nieuws, en willen mensen tegenwoordig vaker berichtgeving die aansluit bij een persoonlijke leefwereld en een individueel referentiekader, in plaats van het one-size-fits-all-journaalnieuws dat wordt geacht ‘het beste’ te zijn omdat het zich richt tot de gehele bevolking. Da’s ook maar één kwaliteitsopvatting. Journalistiek die spreekt met de stem van een Echt Iemand en zich richt op een ander Echt Iemand (in plaats van met de toon van het polygoon-journaal gericht aan een miljoenkoppig publiek) kan best waardevoller genoemd worden. Volgens mij moet je dat niet zo snel afdoen als inferieur aan traditionele, ‘harde’ berichtgeving, maar zien als bewijs van het feit dat definities van nieuws en journalistiek ook bij studenten veranderen – als er een groep is die er altijd een handje van heeft tijdsgeest goed aan te voelen, zijn het jongeren wel. (Maar: voor meer algemene ontwikkeling mag uiteraard altijd een lans worden gebroken.)

  6. Stijn schreef op 25 juli 2006 om 13:40

    Beste Dimitri,

    Ik begrijp ook niet waarom het harde nieuws aan de basis van duiding zou moeten liggen. Kranten moeten zich juist loskoppelen van dit harde nieuws-idee, dat is in essentie wat ik probeer te zeggen in mijn betoog.

    Dat de scholen voor journalistiek stagiaires afleveren van laag niveau is iets wat wij ook vaker horen. Ik denk dat het onderwijs een goede stap heeft gezet door de academische masters journalistiek op te richten in Amsterdam (waar ik zelf aan deelneem), Rotterdam en Groningen. Binnenkort komt daar nog een vierde master bij (aan de VU). Studenten worden geselecteerd op motivatie, cijfers en schrijfervaring. De criteria zijn streng, in Amsterdam worden elk jaar worden slechts 16 studenten schrijvende journalistiek toegelaten.

    Maar er moet meer gebeuren, dat ben ik met je eens. Er studeren geloof ik elk jaar 500 studenten af aan de scholen voor journalistiek, voor een handvol banen. Er moet worden geselecteerd aan de poort, maar dat is geen taak van de SvJ\’s of van de studenten maar van het Ministerie van Onderwijs.

  7. jan pieter schreef op 3 oktober 2006 om 12:30

    Allemaal leuk bedacht. Maar waar zitten mensen nu tegenwoordig op te wachten? Volgens mij heeft men geen tijd. En dan moeten ze nog beslissen om er geld voor te betalen. De concurrentie is groot, ook internationaal! Wat is in hemelsnaam kwaliteit? En met welke aanpak spring jij er uit?
    In mijn ogen moeten we in Nederland nog een paar jaartjes experimenteren voor de verhoudingen in de markt duidelijk worden en de lezers echt in staat zijn om bewuste keuzes te maken. Aan jou de eer. Maar zo simpel als jij het voorstelt, ligt het echt niet.
    Voorlopig is het vissen met veel vissers in een vijver waar nauwelijks vis in zit.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>