De krant kan weinig met weblogs
Dit artikel van Michiel Maas verscheen op vrijdag 14 juli in licht gewijzigde vorm op de opiniepagina van de Volkskrant.
De vraag of webloggers een vorm van journalistiek bedrijven wordt door commentatoren bij de Volkskrant op verschillende wijze beantwoord. Maar het feit dat de vraag wordt gesteld zegt meer over de identiteitscrisis van de krant dan over de journalistieke kwaliteit van webloggers.
In zijn column ‘digitale berichten’ van 7 juli betoogt Geert-Jan Bogaerts dat de Volkskrant-weblogs een grotere plaats in de krant verdienen: “De krant is geen meneer meer, maar moet zich opstellen als de buurman met wie je in debat kunt.” Volgens Bogaerts is de journalistiek kennelijk te elitair, en hebben journalisten te weinig contact met de basis. De vraag is echter of webloggers die basis vertegenwoordigen, en of ze iets aan de krant kunnen toevoegen.
Het fenomeen weblog bestaat in Nederland al bijna tien jaar. Maar pas onlangs heeft de journalistiek de ‘bloggers’ (in de Nederlandse weblogscene gewoon ‘webloggers’ genoemd) ontdekt. Dat kwam niet omdat de Nederlandse journalistiek de sites zelf ontdekten, maar omdat verschillende Nederlandse webloggers, veelal studenten journalistiek, een serieuze journalistieke baan vonden bij radio, krant en internetsites. Zij wezen hun minder internet-ervaren collega’s op de discussies en soms aanvullende informatie op nieuwsfeiten die bij weblogs te vinden waren.
Voor sommige hoofdredacties was dat een eye-opener. Hier was de verklaring te vinden voor de teruglopende oplages: de burger had de krant niet meer nodig om geïnformeerd te worden. Bovendien boden weblogs de lezer een podium om de eerste gevoelens na het lezen van het nieuws direct neer te pennen. Alles wat de kranten niet hadden, bleken weblogs wel te hebben. Originaliteit, een hechte relatie met lezer en een platform voor discussie. Kortom, wat zij hebben, moet de krant ook krijgen.
Maar is dat wel zo? Zijn weblogs, met hun unieke watercooler-discussies en scherpe commentaren, een aanvulling voor de krant?
Het antwoord is: nee. Veel van de kwaliteiten die weblogs door de ‘oude media’ worden toegedicht, bezitten ze in veel mindere mate. Laten we eens beginnen met originaliteit. Het overgrote merendeel van de Nederlandse weblogs zijn persoonlijke dagboeken. Het grootste deel daarvan is oninteressant en onleesbaar, en de stukjes die wel orgineel zijn, zijn veel te persoonlijk om het krantenlezend publiek aan te spreken. Niemand koopt de krant om te lezen over het dramatische familiediner van weblogger A., of de beleving van de wedstrijd Nederland-Portugal door weblogger B.
Bij de weblogs waar de discussie een grote rol speelt, zoals Geen Stijl of Sargasso, zijn de nieuwsonderwerpen zelden origineel. De meeste stukken worden geschreven om zoveel mogelijk reacties te krijgen. De schrijvers prikkelen de lezers om hun mening te geven. De gebruikte nieuwsbronnen zijn bijna zonder uitzondering de traditionele media. De originaliteit ligt niet in de nieuwsgaring, maar in de selectie en de benadering van het nieuws dat door andere, professionele journalisten is opgeschreven.
Ten tweede zijn de weblogs niet minder elitair dan de kranten. Het lijkt soms niet zo, maar het deel van de Nederlandse bevolking dat weblogs leest is nog steeds zeer klein. Met de deelnemers aan de discussies op weblogs is het nog veel erger: het gaat vaak om een kleine groep vaste reageerders, die elkaars standpunten kennen en alleen reageren onder een schuilnaam. Ze reageren iedere dag onder verschillende berichten op hun favoriete weblog. Dat doen ze op uiteenlopende wijze, van ongenuanceerd tot zeer beschaafd. Maar de reacties op weblogs vallen moeilijk te betitelen als ‘de stem van het volk’.
Daarmee is niet gezegd dat weblogs geen waarde kunnen hebben voor de journalist. Sommige discussies kunnen inzichtelijk zijn, en de trouwe lijst van lezers van weblogs kunnen de schrijvers wijzen op nieuwsfeiten die nog niet zijn onderzocht. Maar de relevantie daarvan voor de krantenlezer, die het nieuws en de achtergronden wil lezen, zie ik niet. Als de journalist weblogs gebruikt als bron, voor nieuws of inspiratie, is dat genoeg.
Om zich toegankelijker op te stellen, doen kranten er beter aan om internet te gebruiken als discussieforum, bijvoorbeeld door reacties mogelijk te maken op de eigen websites. Voorwaarde is wel dat journalisten zelf bereid zijn om op die plaats verantwoording voor hun artikelen af te leggen, want vrijblijvende politieke discussiefora zijn er al genoeg.
Maar het zelf starten van lezers-weblogs, zoals de Volkskrant doet, voegt niets toe. De krant als medium bestaat al eeuwen, en de waarde ervan staat nog steeds als een huis, afnemende abonnementen ten spijt. Toegankelijke media als radio en televisie hebben dat in het verleden niet verminderd. Het is een gebrek aan zelfvertrouwen om te denken dat weblogs dat wel zouden doen.
15 reacties:
15 juli, 2006
Heel goed stuk.
“Om zich toegankelijker op te stellen, doen kranten er beter aan om internet te gebruiken als discussieforum, bijvoorbeeld door reacties mogelijk te maken op de eigen websites.”
Misschien hoeft een krant niet eens zelf voor een discussieforum te zorgen. Er zijn Amerikaanse kranten die onder hun eigen artikels links leggen naar selecte/degelijke weblogs die over de betreffende artikels schrijven. Op die manier heb je naast de feiten meteen ook de interpretaties en de discussies en wordt de link tussen top-down informatie en bottom-up feedback gelegd.
Zelf zo’n forum modereren, zeker voor media met veel exposure, is haast onbegonnen werk voor een journalist.
Kijk overigens een keer naar de forums van de BBC:
http://newsforums.bbc.co.uk/nol/thread.jspa?threadID=2593&&edition=2&ttl=20060715131524
Het is een format dat wel aardig lijkt te werken. De BBC publiceert ook altijd een selectie van de relevantste commentaren.
15 juli, 2006
Sorry voor de dubbele post, maar ik wou nog één ding kwijt.
“Maar is dat wel zo? Zijn weblogs, met hun unieke watercooler-discussies en scherpe commentaren, een aanvulling voor de krant?”
Soms wel, één voorbeeld:
http://europhobia.blogspot.com/2005/07/london-tube-explosions.html
Dit dan niet zozeer in de categorie “verslaggeving” als wel in de categorie “getuigenis”. In deze zin kunnen webloggers de functie van miljoenen correspondenten vervullen. Zie natuurlijk ook:
http://riverbendblog.blogspot.com/
15 juli, 2006
Ben het hier totaal niet mee eens. 911 heeft aangetoond dat de burgers nieuws kunnen brengen. Dat gebeurde toen ineens massaal en daar kon geen krant tegenop. Een weblogger is klein onafhankelijk en kan snel handelen. En dat werkt vaak in zijn of haar voordeel.
En wat te denken van cultuur? Ik ken veel weblogs die interessantere dingen schrijven dan kranten. Een krant kan slechts een beperkte keuze doen, een hele zwik rss-feeds levert voor mij veel meer op. En er zijn ook veel onderwerpen niet aan bod komen bij kranten. Welke krant brengt nog echt regionaal nieuws, verteld echt iets wat de burgers aanspreekt? Dit is bijvoorbeeld de laatste jaren helemaal misgelopen met de Haasche Courrant, nu het AD.
Een krant moet scoren. Sommige webloggers hoeven niet veel, doen het omdat ze het gewoon leuk vinden maar dragen wel bij aan ander nieuws. Kranten en weblogs staan gewoon naast elkaar en vullen elkaar aan. En zeker; van papier lezen is vaak prettiger, maar om nu gelijk te zeggen, beter, nee!
15 juli, 2006
sorry voor de typfouten :(
15 juli, 2006
Een goed en scherp stuk. Voer voor discussie.
“De krant kan weinig met weblogs”
Dat is algemeen bekend ;)
Het had waarschijnlijk ook het liefst gezien dat weblogs niet eens bestonden, zodat haar positie als informatieverstrekker verzekerd blijft.
Feit is dat dit feitelijk niet klopt:
“het deel van de Nederlandse bevolking dat weblogs leest is nog steeds zeer klein”
Wat heet zeer klein, kun je dit met getallen onderbouwen? Ik durf te stellen dat blogs online tezamen veel meer bezoekersaantallen genereren dan alle kranten tezamen. Het zijn juist deze statistieken die de kranten angstig maakt.
“Voor sommige hoofdredacties was dat een eye-opener. Hier was de verklaring te vinden voor de teruglopende oplages: de burger had de krant niet meer nodig om geïnformeerd te worden.”
“Maar is dat wel zo?”
Tot op zekere hoogte wel. Bedrijven, verenigingen, soapsterren, burgemeesters, radio-DJ’s, politici, en zelfs de buurjongen op de hoek verschaffen de informatiezoekende consument meer diepte, achtergronden, verhalen, anecdotes, opinies EN onzin over wat er in de oude media verschijnt.
Door hun enorme volume en diversiteit bieden zij een soort content aan dat de krant niet levert, maar waar wel degelijk behoefte aan bestaat bij de lezer.
“Veel van de kwaliteiten die weblogs door de ‘oude media’ worden toegedicht, bezitten ze in veel mindere mate.”
Met een blik op de bezoekersaantallen die blogs tezamen genereren durf ik te stellen dat dit irrelevant is. Feit is dat het aantal blogs in de wereld zich iedere 8 maanden verdubbeld.
Vanuit deze enorme kwantiteit zal ook ook de kwaliteit naar boven komen drijven. Wat kwaliteit/relevant is, wordt uiteindelijk door de lezer zelf bepaald. Als de lezer 30 minuten per dag blogs leest en met 5 minuten klaar is op de website van de krant, dan heb je dus een probleem.
“Als de journalist weblogs gebruikt als bron, voor nieuws of inspiratie, is dat genoeg”
Voor de krant zelf wel. Maar of het voor de journalist zelf ook genoeg is, valt te betwijfelen. Zoals je zelf al zegt:
“omdat verschillende Nederlandse webloggers, veelal studenten journalistiek, een serieuze journalistieke baan vonden bij radio, krant en internetsites. Zij wezen hun minder internet-ervaren collega’s op de discussies en soms aanvullende informatie op nieuwsfeiten die bij weblogs te vinden waren”
Er is dus duidelijk een onomkeerbare verandering gaande welke met name jong talent aanspreekt.
16 juli, 2006
@Guy: Ik ben het met je eens dat de Amerikaanse kranten hierin veel verder zijn. Ook de Washington Post legt naast een artikel de link “who is blogging about (article topic)”. Ze gebruiken hiervoor Technorati.
16 juli, 2006
De burgerjournalist, betaald door Wegener-Apax-Telegraaf,dus de WAT-journalist, mist vrijheid van meningsuiting.De adverteerder is het doelwit en daar wordt de lezer bij aangepast. De werkgever geeft ook aan welke mening de WAT-journalist moet hebben en ook vooral de dingen waarover hij geen mening mag hebben. Een kranten-weblog heeft dezelfde vrijheid als de journalist, dus zeer beperkt.Waarom webloggers journalisten genoemd worden is mij een raadsel.Om webloggers ten onrechte burgerjournalisten te noemen geeft wel goed weer hoe er over de ‘burger’ en ongewild, de ‘journalist’gedacht wordt. Ik geloof dat de journalistiek tegen zijn eigen onvrijheid is aangelopen.
17 juli, 2006
[...] Ik was er niet bij. Maar voor een thuisblijver zoals ik is het tegenwoordig op Internet prima vertoeven. Zo heeft KindaMuzik prachtige impressies over het festival geschreven. Ik hoop dat Michiel Maas ook even meeleest, want de krant doet tegenwoordig toch niet meer aan cultuur? De Haagsche Courant is pleituh, het AD heeft de boel overgenomen. Mijn maatje, fotograaf, Robert van Stuyvenberg, zat dit jaar voor het eerst op een camping op Bakkum. Hij deed normaal altijd North Sea en zakte dan na het festival door met jazz-journalist Bert Jansma in het Bel Air. Tja, vroegah… [...]
17 juli, 2006
In deze discussie wordt continu geschermd met het niks toevoegen van weblogs aan de inhoud van kranten. En dat klopt voor waar de kranten over schrijven. Maar het probleem zit hem er juist in dat kranten er maar zeer beperkt in slagen om over interesses van hun lezers te schrijven. Als ik voor mijzelf spreek is er bitter weinig in een krant te vinden over sportklimmen, electro muziek, online marketing, games, de nieuwste mobiele telefoons en info over beleggen. Dat zijn onderwerpen die mij interesseren en waarmee weblogs mij wel bedienen en kranten niet. En of dat op een journalistieke wijze gebeurt kan ik niet bepalen, maar dat interesseert mij ook niet. Zolang mijn informatiebehoefte maar wordt bevredigd.
Een andere manier om de relevantie van weblogs onderuit te halen is het wijzen op de weblogs over het persoonlijke leven van mensen of hun huisdieren. Dat is appels met peren vergelijken. Natuurlijk zijn de persoonlijke weblogs het merendeel van de weblogs, maar kijk ook eens naar al die inhoudelijke weblogs (zoals deze) en vergelijk die met de traditionele media. Anders zou het argument ook kunnen worden omgedraaid door te wijzen op de journalistieke irrelevantie van het gemiddelde buurtkrantje. Het is een beetje flauw om de ere-divisie van het ene medium te vergelijken met een veteranen hobby voetbal team van het andere medium!
17 juli, 2006
Waarom alleen naar Nederland gekeken? Blogsites geven burgers in landen waar censuur heerst, de mogelijkheid onwelkome feiten te presenteren. Het heeft even geduurd bijvoorbeeld voordat er een technische tool was om eenvoudig in het Arabisch en Koerdisch te bloggen, maar nu zijn die er.
Er is inmiddels een nieuwe mengvorm van bloggen & journalistiek: een professionele redactie redigeert nieuwsgaring-blogs, die veelal al de vorm van een nieuwsbericht of reportage hebben, zoals het Koreaanse OhmyNews. (Ga ik nog achteraan om de redactie te interviewen)
Wat ik in de discussie over kranten & blogs mis, zijn de blogs als correctie op de nieuwsgaring, selectie van nieuws en gekleurde voorstellingen van gebeurtenissen in de mainstream media. Die blogs, niet met voorspelbare anti-meningen, maar met de ervaringen van ooggetuigen e.d., bestaan wel degelijk. Tja, het is even zoeken natuurlijk en het duurt ook even voordat je min of meer weet dat deze of gene blog betrouwbaar is. Maar zeker zodra er meerdere blogs zijn van ooggetuigen van dezelfde gebeurtenissen, wordt het interessant voor kranten en andere media om hen als nieuwe bron te gebruiken.
De buitenland-journalistiek is in Nederland half dood, de oorlogsjournalistiek afgeschaft, onderzoeksjournalistiek is te duur, we moeten allemaal dezelfde onderwerpen doen, infotainment rukt op, en vanaf middernacht zit je op zes KPN-digitaal-kanalen naar porno en prostitutie te kijken – de blogs kunnen dat allemaal niet vervangen maar wel de vlam levend houden.
17 juli, 2006
Het is niet verbazingwekkend dat journalisten in het algemeen in het defensief schieten zodra ze lucht krijgen van nieuwe ontwikkelingen. Hoe je ook over bloggen denkt, het bestaat en het maakt iets los. Dat heeft niets met kranten te maken, en zeker niet met de beleving die bij een krant hoort. En daar wringt de schoen voor de traditionele journalist: die denkt iets te moeten verdedigen waar ‘horen, zien en schrijven’ op zijn plaats zou zijn. Alsof het geschreven woord het prerogatief van de gevestigde orde zou zijn. Dergelijke misrekeningen maken blind en leiden tot foute conclusies en verkeerde beslissingen.
De journalistiek heeft een belangrijke functie, maar zal die functie moeten gaan delen. Puur leunen op je verdediging zorgt uiteindelijk voor lege stadions.
17 juli, 2006
“Maar zeker zodra er meerdere blogs zijn van ooggetuigen van dezelfde gebeurtenissen, wordt het interessant voor kranten en andere media om hen als nieuwe bron te gebruiken.”
Mw. Van Ammelrooy, ik ben het volledig met uw hele reactie eens. Vooral ook uw gebruik van het woord (oog)getuigen. Zie mijn tweede reactie.
Overigens was ook de tsunami in Azië, waarbij weblogs onder meer een deel van de hulpverlening/communicatie organiseerden, een goed voorbeeld van het weblogpotentieel. Ik vind ook dat in de discussie over weblogs buiten de eigen grenzen moet worden gekeken. Nederland heeft goeie weblogs, maar het aanbod blijft schraal vergeleken met wat er in het buitenland allemaal te beleven valt. Trouwens, weblogs zijn web-based en dus van nature internationaal.
Google maar ’s “Juan Cole” voor informatie over het Midden-Oosten of “Orcinus” als je meer wilt weten over extreem-rechts in de VS. En dan zijn er nog “Peking Duck” en de “North Korea Zone”. Het Franse weblog “Publius” (http://publiusleuropeen.typepad.com/) heeft de hele Europese grondwet uitgepluisd… enzovoort.
En dat zijn dan nog enkel voorbeelden van weblogs in talen die ik spreek. Om nog maar te zwijgen over toonaangevende weblogs van academici, technici etc.
20 juli, 2006
De oude krant is bijna passé, wie koopt nog een pak papier waar je vieze handen van krijgt, vaak nieuws van al weer een dag oud. Daarbij liggen er overal gratis kranten.
Via internet is de boel gratis te lezen ook, achtergrondnieuws lees ik ook op het net.
Dank aan de NRC en Volksdrank, Trouw e.a. voor al de gratis info, dank aan de nieuwsbloggers, ik weet de goeie er wel tussenuit te pikken.
Trouwens, persoonlijk nieuws kan ook aardig zijn.
Overigens, ik vind de kranten niet slecht want speciale info en achtergronden worden kundig belicht, absoluut waar. Maar ik denk dat het allemaal te kostbaar wordt op den duur, al dat papier, voor het milieu óók niet echt goed natuurlijk.
AZ
21 september, 2006
[...] Op de nieuwe reporter een aanval op het ophemelen van weblogs. Michiel Maas noemt weblogs persoonlijke dagboeken, waarop een vaste, kleine groep bezoekers reageert. Daarmee hebben ze op zichzelf geen journalistieke waarde en zijn ze niet minder elitair dan kranten. Wel kunnen weblogs journalisten op een andere manier naar dingen laten kijken of op bepaalde zaken wijzen. [...]
17 januari, 2008
[...] Michiel Maas, die regelmatig schrijft voor het weblog Sargasso en daarnaast verslaggever is voor het blad Cobouw, publiceerde vrijdag een kritisch stuk in de Volkskrant over het ‘webloggen’. Onder de titel “Zonder traditionele journalisten is de blogger nergens” relativeert hij op enkele punten de waarde van weblogs. De meeste weblogs zijn weinig origineel, schrijft hij: ze bestaan uit oninteressante, moeizaam geschreven en vaak erg persoonlijke stukjes, die kwalitatief niet kunnen tippen aan publicaties in de traditionele media. [...]