Webloggers zijn rechts, schreef Henk Blanken eerder op De Nieuwe Reporter. Zijn verhaal riep veel reacties op. De meest uitgebreide is van de hand van journalist Okke Ornstein. Hij vindt het betoog van Blanken onvolledig, onjuist en onzorgvuldig.
Blanken vergelijkt blogs met Pim Fortuyn; populistisch, tegendraads, anti-autoritair. “Populisten zijn per definitie anti-autoritair, tegen het politieke establishment en eigenlijk nergens voor, behalve voor zichzelf, voor de middenstand en voor het fatsoen”. Fortuyns ‘complexe relatie’ tot de media wordt volgens Blanken weerspiegeld in de verhouding tussen de ‘oude media’ en bloggers.
Helaas. Blankens analyse is onvolledig, onjuist en onzorgvuldig.
Om te beginnen is de opkomst van het webloggen bepaald geen exclusief Nederlands fenomeen, en kan dus nooit aan de wel erg Nederlandse Pim Fortuyn worden opgehangen. Wat Blanken zegt geldt slechts voor een zeer beperkt aantal blogs – die overigens wel het hardst schreeuwen, waarover straks meer.
Wie het fenomeen blog wil begrijpen moet de software-industrie als voorbeeld nemen. We kennen allemaal Microsoft, een hiërarchisch bedrijf dat software produceert dat onder licentie wordt verkocht en waarvan de broncode (source code) geheim is. Als reactie op software fabrikanten à la Microsoft is de open source beweging ontstaan. Die produceert ook software, maar kenmerkt zich door een anti-autoritaire organisatie waarin iedereen aan het product kan bijdragen, de source code voor iedereen beschikbaar is en de producten die dat oplevert voor iedereen gratis beschikbaar zijn. Wie dus geen honderden euro’s voor Microsoft Office wil neertellen, downloadt gewoon Open Office, gratis, gemaakt door een groot aantal vrijwilligers over de hele wereld, met ontelbare plug-ins. Minstens even goed of zelfs beter dan de Microsoft versie, en de documenten zijn volledig uitwisselbaar.
Open source kent geen formele organisatiestructuur, directeuren noch eigenaars. Het zijn in incidenteel of in los verband samenwerkende individuen of groepen die het eindproduct maken. Op bijvoorbeeld SourceForge starten ze een project en iedereen kan meedoen.
Ditzelfde proces voltrekt zich ook in razend tempo in de media. Blogs zijn slechts een onderdeel van het gevecht tussen de oude media en de nieuwe open source media. Andere voorbeelden zijn YouTube en Current TV, beiden sites waar video geplaatst kan worden door iedereen die dat wil, en waar bezoekers bepalen welke films of clips prominent gepositioneerd worden of, in het geval van Current TV, worden uitgezonden.
De traditionele kranten en tv-zenders zijn de Microsofts van de media. Ze zijn autoritair, hiërarchisch, matigen zich oordelen aan over wat goed is voor ons en wat wij, het publiek, wel of niet begrijpen. Ik hoef maar de term ‘Mien uit Assen’ te noemen en iedere tv-maker weet waar ik het over heb. Daarnaast zijn deze oude media ook nog eens ontoegankelijk. Probeer maar eens een artikel in een krant geplaatst te krijgen, of een programmavoorstel goedgekeurd te krijgen in Hilversum. Eindeloos gedoe met netmanagers, redacteuren, directeuren, eindredacteuren en wat er nog meer zoal rondloopt om het monopolie van de oude media te beschermen.
Helaas voor deze dinosaurussen heeft het internet een heleboel mensen laten ontdekken dat het schrijven van een artikel of het maken van een videoclip helemaal niet zo moeilijk is als de poortwachters van de oude media ons altijd hebben doen geloven. Het resultaat is de onverbiddelijke opmars van de open source media. De oude media kunnen maar nauwelijks een antwoord formuleren. Kranten introduceren blog secties op hun websites – maar wel ferm gescheiden van het ‘echte nieuws’ dat door ‘echte journalisten’ wordt gemaakt. De tv… veel verder dan het online plaatsen van hun uitzendingen komen ze nog niet in het stoffige Hilversum.
Is bloggen dus rechts? Integendeel. Het open source model is juist uitgesproken links, het is anti-establishment, anti-elitair, pro-democratie en pro eerlijk delen. Niet voor niks is een van de meest succesvolle politieke campagnes van de afgelopen maanden, die van de SP voor de gemeenteraadsverkiezingen, grotendeels gevoerd volgens het open source recept. Het opnemen tegen de gesloten bolwerken, het monopolisme en elitisme van de oude media is welhaast per definitie links, ook al lijken de ‘linkse’ oude media dit nog niet te begrijpen.
De fout die Henk Blanken maakt is dat hij een paar rechtse shockblogs verwart met het verschijnsel bloggen in het algemeen. Hij realiseert zich niet dat het juist het politiek-correcte en muffige links is dat verzuimt zijn plaats in de blogosphere in te nemen en dus het rechtse geschreeuw ruim baan geeft. Waarom is er geen links shockblog à la GeenStijl? Alleen Rita Verdonk al biedt genoeg materiaal om over te bloggen vanuit een linkse optiek, en anders wel Harry Mens of de LPF mafia, of Marco Pastors en trawanten. En dan bij voorkeur zoals Blanken het zelf zegt: “De heftige toon. Het verongelijkte en ongelikte. Wat-kan-mij-het-schelen. Ik-zeg-wat-ik-denk.”
Dit artikel verscheen eerder op het weblog van Okke Ornstein.
10 reacties