Liegen in een column, mag dat?

Mag je liegen in een column? En zo ja, hoever mag een columnist daar dan in gaan? Het zijn vragen die weer actueel zijn door een column die Max van Weezel een maand geleden voor Vrij Nederland schreef.

“Dit weekend had ik een feestje waar ook veel Turken en Irakezen waren”, aldus Van Weezel. “Zelfs daar werd een glas ouzo geheven op Rita Verdonk. Die had Ayaan Hirsi Ali, die de profeet had belasterd, toch maar even over de grens gezet! Het is een merkwaardig monsterverbond dat Verdonk steunt.”

Merkwaardig inderdaad. Zeker omdat op het feestje waar Van Weezel was geen Turken waren en maar één Irakees (de Koerdische vriend van journaliste en organisator van het feest Heidi Zandbergen).

Dat laatste weten we dankzij een ingezonden brief die oud-VN-redacteur Elma Verhey aan De Journalist heeft gestuurd. Zij was ook op het feest en schrijft over de aanwezige Koerd: “Hij heeft niets met religie en beslist geen glas ouzo geheven op Verdonk.”

Verhey stuurde haar brief trouwens ook naar VN, maar die drukte ‘m niet af. “Mij is niet meegedeeld waarom, maar uit de wandelgangen heb ik begrepen dat men vindt dat het hier de vrijheid van de columnist betreft”, schrijft de ex-VN-redacteur, thans hoofdredacteur van Tribune (het maandblad van de SP).

Zij vindt de column van Van Weezel te ver gaan. Terecht. Natuurlijk, voor columns gelden andere regels dan voor journalistieke stukken. Overdrijven mag. Net zoals de columnist af en toe iets uit zijn duim mag zuigen. Weinig mensen zullen de zaterdagse NRC-column van Youp van ‘t Hek beschouwen als een nauwgezette beschrijving van de werkelijkheid. Het is over het algemeen duidelijk wanneer Van ‘t Hek de werkelijkheid beschrijft en wanneer hij iets verzint. Idem dito bij bijvoorbeeld Nico Dijkshoorn.

Bij de columns van Van Weezel ligt dat anders. Dat zijn politieke columns, die meer gemeen hebben met bijvoorbeeld een hoofdredactioneel commentaar dan met een column van Van ‘t Hek. Met de mening of analyse van Van Weezel kun je het eens zijn of niet. Maar de feiten waarop hij zijn betoog baseert, moeten wel kloppen.

11 reacties

  1. Oobio schreef op 13 juli 2006 om 23:42

    Mag je als columnist liegen? Ja dus.

    “Natuurlijk, voor columns gelden andere regels dan voor journalistieke stukken. Overdrijven mag. Net zoals de columnist af en toe iets uit zijn duim mag zuigen.”

    De columnist mag dus (soms) wel overdrijven en uit zijn duim zuigen, daar wordt hij zelfs voor betaald!

    En de schrijvende lezer of blogger dan? Waarom moet die een journalistiek stuk aanleveren voordat haar opinie kan worden gedeeld?

    “Om hun betrouwbare imago in stand te houden, moeten kranten dus de klassieke zeef van journalistieke principes toepassen op lezersbijdragen, vindt media-onderzoeker Otto Scholten. „Anders is het geen aanvulling, maar een aanfluiting.”

    (http://www.nrc.nl/media/article378973.ece)

    “Bij de columns van Van Weezel ligt dat anders. Dat zijn politieke columns, die meer gemeen hebben met bijvoorbeeld een hoofdredactioneel commentaar dan met een column van Van ‘t Hek. Met de mening of analyse van Van Weezel kun je het eens zijn of niet. Maar de feiten waarop hij zijn betoog baseert, moeten wel kloppen.”

    Maar zoals de schrijver van dit artikel aantoont kloppen de feiten dus niet. En het zal zeker niet de eerste of de laatste keer zijn dat zoiets voorkomt. Meestal horen we er niets van.

    Gebeurt zoiets in de blogosphere, dan was dhr. van Weezel op zijn (wan)prestaties afgerekend. Zoniet in de gevestigde media.

    Hier, op de nieuwe reporter, nu dus wel.

  2. Leuk schrijven o.k. maar liegen?
    Ik denk dat een goede columnist weet aan te geven waar het de vrije interpretatie betreft en waar het de naakte waarheid / werkelijkheid betreft, dat liet van Weezel na omdat hij af wilde rekenen met iets.
    Dat is dus zijn falen, jammer .

    AZ

  3. Mijn probleem met Van Weezel is dat hij behoort tot de redactie van Vrij Nederland. Zodra hij naast redactionele artikelen en commentaren ook columns gaat schrijven, wordt het voor de lezer enorm verwarrend. Tenzij columns een soort opiniestukken zijn. Maar zodra hij zich daarin leugentjes gaat permitteren om zijn visie (“Verdonk en haar broeders van rechts zijn zo fout als de pest”) uit te dragen, ondergraaft hij daarmee zijn journalistieke autoriteit. Nog afgezien van het feit dat zijn visie tendentieus en on-journalistiek is. Maar daar hebben wel meer opiniebladen last van…

  4. Matthijs schreef op 14 juli 2006 om 09:51

    @Jeroen: kan je uitleggen hoe een visie on-journalistiek kan zijn? Volgens mij kan dat namelijk niet…

  5. Journalisten moeten er geen stigmatiserende opinies over politieke kwesties op na houden. Kijk naar de wijze waarop Fortuyn en tegenwoordig Verdonk worden bejegend: het standpunt van veel journalisten is vooraf al bepaald, waardoor ze niet in staat blijken om deze personen onafhankelijk te bejegenen. Het linkse bastion VN is daar misschien wel het beste bewijs van.

  6. Matthijs schreef op 14 juli 2006 om 11:50

    Wees niet verbaasd dat je een afkeurende mening van een linkse journalist over een rechtse politicus tegenkomt in VN. Handelsmerk. Het is en blijft een column.

  7. Daar ben ik niet verbaasd over. Een linkse signatuur hoort bij VN. Maar wel graag met discussies gebaseerd op feiten, niet op leugens.

  8. Oobio schreef op 14 juli 2006 om 12:57

    Mag je in een column liegen? Mag je liegen dan!?

    van Weezel is de enige niet. Ik hoef maar even te spitten en dan kan ik voor elke uitgifte wel spelfouten, tendentieuze berichtgeving en halve gekleurde waarheden eruit spitten.

    Waar het volgens mij om gaat is of je gedane beloftes naar je klanten toe waarmaakt. Niet alleen in columns, maar ook in artikelen. Dat gebeurt soms niet, met als gevolg dalend vertrouwen, en dalende verkoopcijfers..

    Dus moet het geschrevene ‘perfect zijn’. De druk is groot, en U weet het. U gaat met uw team eindeloos redigeren totdat U een mooi representatief eindresultaat hebt bereikt en U tevreden bent. Knap hoor. Prachtig om te lezen en zonder spelfouten. Dat is ‘Kwaliteit’.

    De burgerjournalist daarentegen heeft veel minder pretenties, heeft een te verwaarlozen financieel belang, en schrijft of produceert ‘recht uit het hart’, met een ongeloooofelijke snelheid. Dat is ‘Kwantiteit’.

    Los van de relatie tussen ‘klant’ en ‘informatieverstrekker’, welke op het vertrouwen van de klant berust, welk soort artikel denkt u dat de massa het liefste leest? Datgene wat gisteren gebeurd is, of datgene wat zich NU afspeelt? Dat is het verschil.

    Overigens zullen in een ideale wereld de twee vormen elkaar mooi harmonieus complementeren.

    Er zijn maar weinig mensen die zowel kwaliteit als kwantiteit kunnen produceren, maar het komt wel steeds vaker voor. Vooral jongere mensen schijnen er soms goed in te zijn.

    Hier op dit blog ben ik ze nog niet veel tegengekomen. Wel jonge mensen, maar niet veel ‘kwantiteit producerende bloggers’ zoals Charles Groenhijsen, die heeft immers al 4 artikelen op de nieuwe reporter gezet. Kijk dat noem ik karakter tonen.

    Met 80 medewerkers en een eindredactie moet ik zeggen dat ik de gezamenlijke kwantiteit hier dan ook bedroevend teleurstellend vind, maar ja, dat zal wel aan de vakantieperiode liggen. Of aan het feit dat ik gewoon graag lees wat jullie opschrijven?

    De artikelen hier zijn overigens wel ‘kwaliteit’; dat dan weer wel.

    Maar als lezer heb ik ze zo uit, en dan? Moet ik al betalen?

  9. Arno van 't Hoog schreef op 14 juli 2006 om 15:39

    “Journalism’s first obligation is to truth”

    Kan iemand mij uitleggen waarom voor columns andere criteria gelden?
    Casuisistiek is geen sterk bewijs: als Van ‘t Hek de graadmeter is, schaf het genre column dan maar af. Youp heeft ook eens een hoofdredacteur in een column een stagiair laten nemen (de exacte verhaallijn ben ik kwijt, maar het was fraai), gewoon als wraak.

    Het gaat om transparantie: overdrijven kan, als ondubbelzinnig duidelijk is dat het overdreven is. En fictie, dat is precies een van de weinige ondubbelzinnige scheidslijnen: dat is geen journalistiek. En fictie zonder signaal erbij dat het fictie betreft is de lezer belazeren.

    Veel columns zijn inhoudelijk en qua stijl zonder meer als papieren blogpostings te beschouwen. Als er andere criteria voor columns gelden dan de rest van de journalsitiek, dan ben ik benieuwd wat dat betekent voor het oordeel over de blogosfeer.

  10. Duns schreef op 14 juli 2006 om 16:00

    Applaus voor de redactie van De Nieuwe Reporter, voor het publiceren van dit stuk!

  11. Oobio schreef op 14 juli 2006 om 21:26

    Ik klap met je mee Duns. Na het nalezen van deze discussie ben ik wel van mening dat de nieuwe reporter zich kwetsbaar durft op te stellen. En daar is moed voor nodig. Wat repect verdient. Zo werkt het toch?

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>