De afgelopen weken vroeg De Nieuwe Reporter 27 experts naar hun visie op de ontwikkelingen in het nieuwe medialandschap. Aan de hand van zeven stellingen die we de experts voorlegden bekijken we die in evenzoveel afleveringen. Vandaag deel 5.

Stelling 5

“Het zelf starten van lezers-weblogs, zoals de Volkskrant doet, voegt niets toe. De krant als medium bestaat al eeuwen, en de waarde ervan staat nog steeds als een huis, afnemende abonnementen ten spijt. Toegankelijke media als radio en televisie hebben dat in het verleden niet verminderd. Het is een gebrek aan zelfvertrouwen om te denken dat weblogs dat wel zouden doen.”

Michiel Maas (journalist Cobouw en Sargasso)

Hier keert het dilemma terug dat we in de eerste aflevering in deze serie al schetsten: opereer je als journalist behoedzaam binnen traditionele kaders of ga je op zoek naar nieuwe relaties met het publiek? De Volkskrant koos vroegtijdig de aanval door met lezersblogs te beginnen. Daarmee zoekt ze aansluiting bij een bredere ontwikkeling die Web 2.0 wordt genoemd: mensen via software zelf laten ‘meedoen’ op het internet. Verstandig? Is dit het experimentele begin van een proces dat de krant straks voor een stoffig imago of isolement behoedt?

De meeste kenners zijn minder negatief dan Maas, zo blijkt, al vindt een aantal wel dat er meer redactionele zorg in moet worden gestoken. Daarbij speelt de lastige vraag of de journalist belangrijk blijft als redacteur of poortwachter. Wordt er bij kranten geselecteerd, en is dat juist de meerwaarde van het product in een overvol medialandschap? Of is dat arrogant en niet meer van deze tijd, doen kranten er goed aan die functie deels uit handen te geven?

We zetten wat reacties in oplopende graad van enthousiasme op een rij.
Jan Dijkgraaf: “Met de ellende rond het weblog van omstreden figuren als de oprichter van de pedo-partij is gebleken dat de Volkskrant-lezers te politiek-correct zijn om het fenomeen weblog ‘aan te kunnen’. Weblogs (volledige vrije althans) en de Volkskrant blijken in deze vorm geen gelukkige combinatie. Weblogs van Volkskrant-redacteuren, -columnisten e.d. zouden wel een logische aanvulling van het papieren vehikel zijn.”
Frank van Vree: “Voor een krant zijn de blogs een soort aanhangsels, een extra middel, dat weliswaar interessant is, maar niet de kerntaak vormt. Ik kijk er naar als een interactieve en min of meer doorlopende brievenrubriek.”
Jose van Dijck: “Ik denk dat mensen de krant schrijven (ingezonden brieven, opiniestukken) omdat ze een forum zoeken voor hun mening, en weblogs via de krant kunnen helpen om die mening ook naar het lezerspubliek van die krant te ventileren en kanaliseren.”
Bart Brouwers: “Weblogs kunnen zeker iets toevoegen aan wat de krant te bieden heeft, maar zullen in zichzelf niet de waarde van de krant doen verminderen. Het is dus zeker geen kwestie van ‘join your enemy in order to beat him’.”

Dan doen de pleidooien voor meer redactionele begeleiding hun intrede.
Frits van Exter: “Weblogs kunnen wel iets toevoegen, op voorwaarde dat de redactie stevig genoeg is om die toevoegingen goed te ontsluiten voor hun lezers/bezoekers.”
Dick van Eijk: “Tot dusverre voegen de weblogs bij de Volkskrant weinig toe, omdat er nauwelijks dwarsverbanden worden gelegd tussen de weblogs en de journalistieke inhoud van de Volkskrant. Maar dat kun je veranderen.”
Henk van Ess: “Ik denk dat de krant mensen kan helpen met weblogs: hoe schrijf ik ze, hoe veranker ik mijn mening in het web met behulp van hyperlinks, hoe maak ik een individuele mening relevant voor een groot publiek?”
Jeroen Mirck: “Volkskrantblog kan nieuwe mensen trekken of de lezer extra interactie bieden. Maar het is inderdaad waar dat de papieren krant er niet wezenlijk veel baat bij heeft. Het past meer in de investeringen die de Volkskrant doet om online een belangrijke nieuwsspeler te worden. Dat zou zelfs kunnen kanibaliseren op de krant, maar slaat wel een weg naar een toekomst waarin online nieuws nog veel belangrijker wordt (en daar ook veel meer geld aan wordt verdiend).”

Tot slot zijn er de antwoorden waarin de bredere betekenis van dit initiatief wordt onderstreept.
Henk Blanken: “De waarde van de krant staat niet als een huis (niet zonder reden is de
betaalde oplage sinds 2000 met plm. 800.000 gedaald). Lezers laten meepraten over het nieuws, de journalistiek meer zien als een gesprek, getuigt van lef en visie.”
Paul Aelen: “Het gaan niet alleen om weblogs maar om het palet van nieuwe, web 2.0, technieken. Video, RSS, Podcast, Social etc. Dit heeft bij Amerikaanse kranten tot een toename van lezers geleid. Het gaat niet om de krant als papier maar om het medium dat wordt gebruikt.”
Job Twisk: “Voor de journalisten die de krant maken, is de aanwezigheid van een weblog in hun omgeving van grote waarde. Het confronteert hen met de gevoelens/ideëen/motivaties van hun lezers. Het maakt je een betere journalist.”
En, tot slot, Geert-Jan Bogaerts (die Volkskrant-blog bestiert): “Tja, mijn mening in deze zal niet verbazen. De weblogs vormen een deel van de infrastructuur die communicatie tussen lezers en journalist mogelijk maakt. ‘Journalistiek is een conversatie geworden’. De weblogs vormen een hulpmiddel.”

De meerderheid vindt, kunnen we concluderen, dat de Volkskrant met de lezersblogs een verstandige weg is ingeslagen; maar een aantal denkt dat er meer uit te halen valt.

De komende dagen rapporteren we over de volgende trends:

- Teloorgang televisie betwist
- Werkgelegenheid volop, maar van welke aard?

Eerder besteede de ‘Peiling 2006′ aandacht aan:

- Journalistiek-met-passie
- De kerntaak van de krant
- Betaalde krant wordt weekendkrant
- Journalistiek moet inzetten op online advertenties