Gisteren een anderhalf uur durende sessie bijgewoond met uitgever Cornelis van den Berg, de bedenker van het stoutmoedige project “De Pers” dat volgende maand werkelijkheid wordt. Gezeten tegenover een groepje studenten van de Master journalistiek aan de UvA besprak hij de achtergronden en principes van de nieuwe krant (zie pdf-pagina’s van het proefnummer: pagina 1, pagina 2, pagina 3, pagina 4).

Qua enthousiasme en workaholism is Van den Berg helemaal de tweelingbroer van hoofdredacteur Ben Rogmans, die me enige tijd geleden, tijdens een afspraak in een verlaten café, in doorwaakte toestand over de stand van zaken rond zijn droomproject bijpraatte.

Van den Bergs optreden was uit de nood geboren: eigenlijk zou Rogmans komen, maar die heeft “huisarrest“. Van den Berg sprak daardoor noodgedwongen als “hybride” – half uitgever, half hoofdredacteur – en voor iemand die geacht wordt zich vooral met CPM’s en distributienetwerken te bemoeien, ging de dubbelrol hem goed af. Belangrijker: hij had er zichtbaar lol in.

Dat raakt meteen aan wat me in dit stadium het opvallendste aan dit project lijkt: het primaat van “het redactionele”. Uit 1200 sollicitanten is een overwegend jeugdig elitekorps van veertig redacteuren geselecteerd, en Van den Bergs hoop en verwachtingen cirkelen nu rond die kleine maar “uitstekende”, “opgewekte” en “onafhankelijke” groep: dí­e moet het verschil met de directe concurrenten Metro en Spits gaan maken (over het verschil met nrc.next, dat hij een “prachtig produkt” noemt, laat hij zich minder categorisch uit). “De kwaliteit en passie van een kleine groep redacteuren”, zegt hij, “moeten een grote groep mensen gaan aanspreken.” Hij vertoont daarbij een affiniteit met journalistieke durf en inspiratie als ware hij hoofdredacteur, een osmose die in Angelsaksische landen niet ongebruikelijk is maar bij ons onder concernstructuren, taboes en redactiestatuten bedolven is geraakt.

In deze tijd van lezersonderzoek en trendy vormdenken bevalt me dat wel. Het is niet dat het commerciële element hier wordt buitengesloten; het idee is dat lezer en adverteerder au fond weinig van elkaar verschillen, zich allebei emotioneel door aansprekende journalistieke produkten laten raken.

Of het allemaal gaat lukken, was voor de aanwezige studenten nog geen uitgemaakte zaak. Vooral de kleine omvang van de redactie zorgde voor ongeloof. “Maar hoe gaan jullie dat dan dóen?”, bleef een studente aandringen; ze had net tijdens haar stage bij nrc.next meegemaakt hoe men zich daar zelfs met ruime redactionele steun van grote broer NRC Handelsblad drie slagen in de rondte werkt. Van den Berg hield voet bij stuk: het zal gaan werken. Waarop UvA-collega Frank van Vree, die ook bij de sessie aanwezig was, concludeerde dat de kleine omvang van de redactie en de daaruit voortvloeiende afwezigheid van continuïteit, per definitie een ander, eigenwijs soort krantenjournalistiek gaat opleveren dat we in Nederland sinds lang niet meer hebben gezien. Wordt vervolgd.