Iedereen is journalist, maar niet alles is journalistiek

Tegenwoordig is een groot deel van de beroepsbevolking kenniswerker. Het verzamelen, selecteren, bewerken en verspreiden van informatie is heel abstract de kern van veel modern werk. De journalistiek onderscheidt zich daar niet van, en de groeiende gemeenschap van bloggers ook niet.

Het is daarom verwonderlijk dat er zo’n slepend debat gaande is over blogs en burgerjournalistiek. Blogs zouden niet journalistiek genoeg zijn, er worden soms pogingen gedaan om journalistiek formeel te definiëren, en een onderscheid te maken tussen professionele en amateurjournalisten. De kritiek vanuit de traditionele media is daarbij op z’n minst niet erg opbouwend en uitnodigend te noemen.

Geregeld worden blogs te triviaal genoemd, te weinig eigen nieuws toevoegend, of gebrekkig in hoor en wederhoor. Maar wat is daar mis mee? Langs die meetlat gemeten lijden talloze stukjes, columns en analyses in de dagbladen aan dezelfde gebreken. En toch worden Sylvia Witteman, Martin Bril en Youp van ‘t Hek gewaardeerd. Met z’n snerende stoomwalsstijl was Youp een GeenStijler ver voordat de website bestond. Columns en hoofdredactionele commentaren zijn de papieren voorouders van blogs, en toch valt daar nooit een onvertogen woord over.

Nog een voorbeeld: hoor en wederhoor is een journalistiek kernbegrip, maar lang niet altijd wordt daaraan voldaan. En toch verhindert dat niet dat er diepgravende journalistieke artikelen verschijnen over Willem Holleeder, Saddam Hoessein, George Bush of koningin Beatrix. De norm is belangrijk, maar de toepassing hangt af van de omstandigheden. Als het om oordelen over blogs gaat lijkt het er dus op dat de plaats van publicatie en het beroep van de schrijver meer gewicht in de schaal leggen dan de eigenlijke inhoud. Dat is niet echt een eerlijk criterium.

Van mij mag iedereen zich journalist noemen. Het is immers een vrij beroep, een open praktijk, toegankelijk voor iedereen. Dat is juist de kracht voor het ontstaan van diversiteit en een vrije pers. Als er dan toch geoordeeld moet worden, laat het dan gaan over de werkwijze en doelstelling. Maar daar ligt een groot probleem.

Maatschappijverbeterend ideaal
De bestaande media doen niet erg hun best om duidelijk te maken wat ze van de oprukkende bloggers verwachten. De geluiden zijn vaak afkeurend maar niet erg concreet. Je leest wel eens iets over betrouwbaarheid, of hoor en wederhoor. Daar blijft het bij. Goede journalistiek laat zichzelf blijkbaar intuïtief kennen, er wordt zelden luid en duidelijk gesproken over de kenmerken waaraan het voldoet. Het is wat dat betreft hetzelfde als met de definitie van ‘nieuws’, daar moet je ook niet naar vragen.

Aan de andere kant zijn bloggers niet erg bedreven in het verwoorden van wat ze van zichzelf verwachten. De meer begeesterde bloggers voorspellen soms dat ze de gevestigde media zullen wegvagen en de burger gaan bevrijden van de betutteling. Maar op wat voor manier wordt nog niet echt duidelijk. Er spreekt een maatschappijverbeterend ideaal uit, dat om meer uitleg vraagt.

Maar criteria en doelen formuleren past blijkbaar niet bij het vrije experiment van het web. Er vallen rond weblogs meestal niet meer dan ideeën over de vorm te beluisteren. ‘Bloggen vereist ook een mindshift. Vergeet alles wat u op die scholen voor journalistiek of die academische (kop)studies aan schrijfregeltjes heeft geleerd. (…) Want schrijven voor een blog is anders, heel anders. U mag bijvoorbeeld grapjes maken, overdrijven, sneren, zeuren en uzelf een beetje relativeren.’

Insinuerende column of blog
Er is kortom vanuit de gevestigde media en de blogwereld nog weinig common ground voor een inhoudelijke discussie. Die common ground gaat niet over namen (burgerjournalistiek), de vorm of definities, maar over doelen en werkwijzen.

Media-uitingen (krant, tv, blog) kunnen verschillende doelen hebben: nieuws brengen, duiding geven, opiniëren, interviewen, entertainment bieden, etc. En die doelen bepalen hoe er geoordeeld wordt. Een onthullend nieuwsbericht wordt anders beoordeeld dan een insinuerende column of blog. Als er nieuws wordt gebracht kunnen transparantie en verifieerbaarheid een vereiste zijn (duidelijke verwijzing naar controleerbare bronnen), of wederhoor (in geval van beschuldigingen), of scheiding van feiten en meningen. Die combinatie van doel en werkwijze kan gebruikt worden om te oordelen in hoeverre iets journalistiek is.

Zo’n discussie over doelen en werkwijzen is niet meer dan een startpunt. Het betekent niet dat ergens tien geboden in witglanzend marmer staan neergebeiteld. Of dat de gevestigde media met de langste traditie de norm dicteren. Internet heeft daar al lang geleden een einde aan gemaakt. Het resultaat is eerder dat bloggers en journalisten duidelijk maken wat ze van elkaar en zichzelf verwachten. Dat is al moeilijk genoeg.

33 reacties

  1. VIV schreef op 30 januari 2007 om 13:16

    Ik ben het er helemaal mee eens dat iedereen zich journalist zou mogen noemen. Het zou de diversificatie van de journalistiek dan ook een verschrikkelijke ‘boost’ moeten geven, alleen dat zie ik dus niet zo gebeuren. Ligt dat dan toch aan het ontbreken van de kritische kijk op dingen vanuit de bloggers gezien? Natuurlijk is er ook ‘burgerjournalistiek’ die wel iets toevoegt aan de bestaande journalistiek. Maar als er toch daadwerkelijk sprake is van een maatschappijverbeterend ideaal waarbij de bestaande ‘betuttelende’ media weggevaagd gaan worden, ben ik erg benieuwd op welke fronten dat tot uiting zal komen….Want volgens mij is het bloggen nog een te weinig ‘ingeburgerd’ begrip in Nederland. Maar daarentegen sluit ik niks uit.

  2. Edwin schreef op 30 januari 2007 om 14:02

    Fijn artikel!

    Ik denk wel dat in veel gevallen verwachtingen helemaal geen rol spelen. Ja van een krant verwacht je objectief nieuws,goed geschreven, aangevuld met achtergronden. Dat verwacht je omdat je het zo kent. Maar het staat wat mij betreft los van alle nieuwe ontwikkelingen.

    Ik hoop echt dat kranten blijven bestaan maar er zijn simpelweg zoveel alternatieven voor nieuwsvergaring dat je daar soms ook genoeg aan hebt. Dat kunnen ook weblogs zijn.Of websites van kranten uit andere landen.

    Maar als het gaat om weblogs: de meeste blogs hebben helemaal geen intentie om te concurreren met dagbladen…en hebben ook geen verwachtingen in die zin. Ze verwoorden alleen wat voor hen het nieuws is op een bepaald moment en een bepaalde locatie en bereiken daar soms een publiek mee van een omvang die professionals doet mokken.

    Het gaat m.i. om aanvaarden. Aanvaarden van het feit dat de huidige informatiesamenleving in rap tempo blijft uitdijen, van het gegeven dat de contouren van de lange staart duidelijk worden, en dat oudere instituten ook opgaan in die lange staart. Dat geldt behalve de journalistiek ook de muziek- en filmindustrie en bijvoorbeeld de boekenwereld.

    Iedereen kijkt naar elkaar en maakt elkaar verwijten maar het is de huidige technologie waar mensen iets van verwachten: die maakt gemeenschappen op alle niveau’s mogelijk. En gemeenschappen maken het nieuws en zoeken het nieuws. Vooral op dat eigen niveau.

    En zo verwordt alles tot niche en vormen de niches het geheel. Iedere niche die verwacht die rol te kunnen blijven ontstijgen creëert daarmee een mooie doelstelling…maar zal nog vaak geconfronteerd worden met de werkelijkheid: een wereld van alternatieven.

  3. Mariëlle schreef op 30 januari 2007 om 14:39

    Bloggen is een nieuwe manier van schrijven op het internet. Maar vervangen deze weblogs op den duur de bestaande media? Ik denk het niet. Het karakter van de bestaande media als dagbladen is duidelijk anders dan die van de blogs op internet. Geen enkele Nederlander die op de hoogte wil blijven van de actuele gebeurtenissen in de wereld, zal als eerst een blog gaan lezen. Hij zal altijd nog eerst een krant openslaan of de televisie aanzetten, waar het nieuws 24 uur per dag te volgen is. Óf hij zal verbinding maken met het internet, waar het nieuwste nieuws met één druk op de knop in beeld verschijnt.
    Naast het actuele nieuws, biedt media ook entertainment. “Even lekker lezen” zal toch nog altijd eerder op papier gebeuren dan op internet. De columns uit de kranten sluiten aan bij de blogs op internet. Dus als je niet genoeg kan krijgen van de column in de krant, is het een logische stap verder te lezen in blogs op internet. Internet dus wel degelijk als tegenhanger van de bestaande media, maar ook een concurrent? De tijd zal het leren…

  4. karel schreef op 30 januari 2007 om 18:42

    Ik snap nog steeds de link niet tussen journalistiek en weblogs. Ik vind weblogs helemaal niet journalistiek. Zijn er voorbeelden van logs waar echt consistent dag in dag uit nieuws wordt gemaakt? Ik zie alleen maar dagboekjes waar het nieuws uit de traditionele media wordt besproken.

  5. Ier schreef op 30 januari 2007 om 19:54

    Ik vraag me af of bloggen al wel zo ingeburgerd is bij het merendeel van Nederland dat het werkelijk een bedreiging vormt voor ‘oude’ media. Volgens mij zal eerder de televisie verdwijnen dan de papieren krant. Uiteindelijk is altijd en alles van een scherm lezen ook niet plezierig en is tv en internet een combinatie die meer overeenkomt. Persoonlijk zijn voor mij blogs eerder een aanvullig op het nieuws dan een vervanging ervan.

  6. @IER:

    Helemaal mee eens. Wie blogs vooral interessant vinden én als bedreiging zien, zijn de journalisten zelf. Ik doe zelf een journalistiek-opleiding in Utrecht en merk vooralsnog weinig van de bedreiging door weblogs. Zowel mijn medestudenten als mensen uit mijn vriendenkring gebruiken nog vrijwel allemaal traditionele media om aan hun nieuws te komen, in hun eigen tijd speuren ze weleens op weblogs. Daarom zie ik weblogs komende jaren slechts als een aanvulling op het normale nieuws, pas als weblogs zich gaan organiseren, zich gaan bedienen van hoor en wederhoor en pas als ze iets gaan begrijpen van het vak ‘marketing’, dan pas voorzie ik een bedreiging van de traditionele journalistiek.

    Begrijp me trouwens niet verkeerd, ik ben niet enthousiaast wat betreft die tradiotionele journalistiek. Het begrip massamedium vervaagt steeds meer, er is wel degelijk een behoefte aan het ontstaan naar persoonlijk, gespecificeerd nieuws. Journalisten kunnen hier in mijn opinie op inspringen door zich niet zozeer als nieuwsmakend op te stellen, als wel als nieuwscontrolerend. Zie het vak ‘journalist’ als een eindverantwoordelijke bij de verspreiding van écht nieuws en laat de triviale zaken in hemelsnaam aan ‘iedereen’ over. Journalist is een vrij beroep, iedereen mag zich wat mij betreft van die term bedienen, maar er bestaan wel gradaties in.

  7. Bram Janssen schreef op 31 januari 2007 om 09:02

    Iedereen is inderdaad journalist. Wij, als ‘professionele’ journalisten, moeten ons echter niet laten verleiden door te zeer weblogs en andere ‘nieuwe media’ af te kraken.

    De weblogs zijn veel specifieker gericht op bepaalde doelgroepen. Ik ga geen krant meer openslaan als ik het laatste nieuws op voetbalgebied wil lezen. Dat doe ik wel op websites en weblogs.

    De krant zal nog meer dan ooit moeten gaan dienen als achtergrondinformatie en de verhalen zullen nog aantrekkelijker moeten worden geschreven. Daarnaast moeten journalisten een soort controlefunctie blijven behouden.

    Wat betreft het lezen van een televisiescherm; er bestaat al zoiets als digitale televisie. Nog maar een paar jaar en dan kun je vanaf je telefoon overal inloggen op het internet en digitaal het nieuws volgen. Dan hoef je geen krant meer open te slaan.

  8. Steeph schreef op 31 januari 2007 om 11:48

    Hebben wij bloggers dan nu ook recht op een perskaart? Iets wat tot nu toe alleen voorbehouden is als je geregistreerd staat.

    @Karel: Wakker worden en beter opletten.

  9. Hans Plagg schreef op 31 januari 2007 om 13:22

    Ik vind dat je een aantal erg interessante punten naar boven brengt. Allereerst de rol van de opinieleiders. Uiteraard maakt het uit wie het zegt en wat voor gewicht deze persoon in de schaal legt. Daarnaast ook waar je het leest. Je kan je daar tegen verzetten, maar het is toch niet zo dat er geen onvertogen woord over gesproken wordt? Blogs zijn daar toch bij uitstek de aangewezen plek voor? Het zal inderdaad nog wel einge tijd duren voordat er een revolutie plaatst vindt die de bestaande, traditionele media van zijn troon stoot. Logischerwijs wordt het huidige nest goed beschermd door de haviken. Persoonlijk vind ik het erg moeilijk om in de wirwar van het web bij die informatie te komen die ik wil lezen. De herkenbaarheid van een persoon ontbreekt vaak. Daarnaast zijn er genoeg vreemde vogels die geen kwaliteit leveren, slechte argumentatie geven en niet aan bronvermelding doen, of nog erger plaggiaat plegen. Toevallig las ik voordat ik jou artikel las een ander artikel van Jeroen Mirck. In jou artikel vind ik een citaat van hem terug, echter zonder bronvermelding. Maar goed, het zij je vergeven, ook in kranten kom dit regelmatig voor. Groet Hans Plagg

  10. Arno van 't Hoog schreef op 31 januari 2007 om 13:41

    @Steeph
    Heb je daar behoefte aan dan? Wel een interessant punt, geen idee waarop geselecteerd wordt. Die registratie betekent lidmaatschap van de NVJ.
    http://www.villamedia.nl/n/nvj/perskaarten.shtm

    De perskaart is geen journalistieke zaligverklaring. Ik heb ‘m in zeven jaar twee keer gebruikt. Het zwaaien ermee is zelden nodig, tenminste in Nederland en bij uitzondering bij het ophalen van raporten onder embargo.

    Als je bedoelt, iedereen is journalist, dus alle Nederlanders hebben recht op een perskaart, dan schiet je je doel voorbij. Een vorm selectie zal altijd moeten kijken naar eerdere werkzaamheden of de site waarvoor gewerkt wordt. Hoe? Geen idee. Sargasso heeft een andere status dan een particuliere blogger in de achtertuin van de Volkskrant.

  11. Niek schreef op 31 januari 2007 om 15:00

    Een discussie over wie zich wel of niet journalist zou mogen noemen, vind ik niet aan de orde. Dan kun je namelijk bij tal van beroepen de vraag stellen of niet meerdere mensen zich met dat beroep mogen identificeren. Ik studeer namelijk zelf aan de hogeschool voor journalistiek, waar we nog steeds gebruik maken van (nuttige) regeltjes. Als ik over een paar jaar klaar ben en mijn diploma haal, vind ik het respectvol als mijn buurman van 72 zich ook journalist mag noemen, omdat hij zojuist geleerd heeft een blog te schrijven! Over het nut van het bloggen heb ik wel graag. Ik lees er nogal wat, maar dan kom je toch de grootste onzin tegen. Censuur lijkt me een goede oplossing. Blokken die bloggers!

  12. karel schreef op 31 januari 2007 om 15:06

    @steeph,

    geef voorbeelden dan van weblogs die zelf nieuws maken

  13. Ikhebkoffieopmijnmouw schreef op 31 januari 2007 om 16:02

    Journalistiek is een ambacht. Dat iedereen die weleens vier woorden achterelkaar schrijft zich journalist zou mogen noemen vind ik onzin. Ben ik omdat ik thuis weleens een brood bak bakker of mijn schoenen zelf kan repareren schoenmaker? Lijkt me niet. Iedereen heeft de vrijheid om op internet, of waar dan ook, zijn of haar mening te geven in welke vorm dan ook. Maar om dat nou journalistiek te noemen gaat me te ver. Zoals ik al zei, journalistiek is een ambacht, en die dient met veel geduld en overgave te woorden geleerd.

  14. Steeph schreef op 31 januari 2007 om 17:03

    @Arno: Nou, heel hoog is de behoefte niet. Maar ik kan me voorstellen dat het in de toekomst wel gaat voorkomen dat hij van pas komt.
    Weet dat het via de NVJ te verkrijgen is. Klein probleem, de inschrijving. Ik ben geen journalist pur sang. Het is een vrijetijdsbesteding zonder bezoldiging. Mag ik nu gratis lid worden en dan een perskaart aanvragen? Of moet ik 0.9% van mijn echte bruttosalaris betalen (leuk voor de NVJ!)?

    Maar bij Sargasso werken we niet alleen maar vanachter het toetsenbord. Zo hebben we de verkiezingscongressen zelf bezocht in het najaar.
    En dat beantwoord ook de vraag van Karel. Dat is een voorbeeld. Sargasso heeft nog wel een paar dingen gedaan die op zich nieuws waren.
    Nieuwsgierig genoeg geworden om eens te gaan zoeken? Of moet ik nog meer voorbeelden geven.
    (Al geef ik toe dat de verhouding nieuws tov opinie/commentaar/geleuter nog heel slecht is)

  15. karel schreef op 31 januari 2007 om 17:45

    @steeph: de discussie is juist of bloggers de oude media zouden kunnen vervangen. En dat doe je niet door af en toe eens per ongeluk tegen nieuws aan te lopen. Mensen gaan voor het nieuws niet op het internet naar weblogs zoeken.

  16. De vraag die zelden beantwoord wordt, is, voor wie en voor wat blogs een bedreiging zouden vormen. Een krant en een weblog is iets heel anders. Een journalist die literatuuronderzoek doet voor een documentaire is ook heel anders dan een weblogger die zonder te kijken knipt en plakt.
    Maar een redactie die de hele dag ANP berichtjes knipt-plakt en passend maakt voor de rechterkolom, is daarentegen nauwelijks verschillend van een knip-plak-blogger.

    Het gaat, zo schrijft van ‘t Hoog, terecht over de kwaliteit van het resultaat. Of, hoe en waar dat resultaat er kwam is dan van een veel kleiner belang.
    Maakt het echt uit of een ‘aardverschuivend’ onderzoek over de nationaliteit van een gevluchte somalische politica in een krant, op een blog of na het achtuurjournaal komt? Maakt het wat uit of degene daarachter zichzelf ‘blogger’, ‘jounalist’, of zelfs ‘politiek activist’ noemt?

  17. Prachtig vind ik al die beschouwingen over wat men dan “burgerjournalistiek” noemt.
    Maar men zou eens wat kritischer moeten kijken naar de kwaliteit van de informatievoorziening door de zogenaamde “echte” journalistiek.
    Vooral op lokaal niveau is er diepe treurnis.
    Zo erg dat een “burgerjournalist” gevraagd wordt vooral niet te stoppen met wat hij doet.

  18. Arno van 't Hoog schreef op 31 januari 2007 om 21:37

    @Steeph
    Tijdsbesteding lijkt me niet een criterium. En als het nodig is om je ‘werk’ goed uit te voeren, en dat werk heeft journalistieke kenmerken (dat is toch waarover het zou moeten gaan), dan heb je zeker een punt. Of dat 0,9 procent van wat voor inkomen waard is, dat is weer een ander verhaal (je krijgt er overigens meer voor dan een perskaart).

  19. Edwin schreef op 31 januari 2007 om 22:42

    De discussie zal nog lang gevoerd blijven worden. Maar het gros der mensen interesseert dat allemaal helemaal niks. Ik ken genoeg lieden die alleen de metro of nu.nl lezen en ik ken er ook heel veel die de krant lezen en daarnaast alleen googlen, heel veel google. Maar in de zoekresultaten duiken
    echt niet alleen de kranten op hoor. Integendeel. Die komen nu pas een beetje los op het gebied van deeplinking.

    Uiteindeijk gaat het om het informatiezoekgedrag van de samenleving en hoewel een aanzienlijk deel daarvan bewust kiest voor bepaalde media is er volgens mij een nog veel grotere groep die het doet met wat ze het eerste krijgen voorgeschoteld. Voor de een is dat het half acht journaal op RTL 4, voor een ander zijn dagelijkse bezoekje aan alle shocklogs.

    Moet je daar ingewikkeld over doen? En Karel, als jij alleen maar ‘dagboekjes’ ziet, heb je inderdaad nog niet zo heel ver gekeken…of een bijzondere definitie van het woord dagboek.

    En je bezoekt DNR. Dat is ook een weblog. Een pracht van een dagboek overigens. Tegenwoordig ook in analoog verkrijgbaar.

    Iedereen blij.

  20. Steeph schreef op 31 januari 2007 om 23:24

    @Karel: “Per ongeluk tegen nieuws aan lopen” is iets heel anders dan gericht op zoek gaan naar nieuws. En dat laatste doen bloggers steeds vaker. Eigenlijk hetzelfde werk doen als journalisten.
    Ik wil niet beweren dat bloggers alle journalisten zullen vervangen. Maar een deel van de beroepsgroep moet wel voor zijn inkomen vrezen de komende jaren.
    En dat mensen niet voor hun nieuwsvoorziening naar weblogs gaan, is ook niet waar.
    Van mij mag je een gastbijdrage voor Sargasso schrijven waarin je de stelling poneert. Eens kijken wat onze reaguurders (de meest vaste bezoekers) daarover zeggen.

    @Edwin: Goed dat je Google noemt als standaard manier voor mensen om nieuws te vergaren. Het zal menig journalist nog verbazen welke sites bovenaan komen als ze bepaalde zoekwoorden intypen. Probeer bijvoorbeeld eens op een hottopic van dit moment te zoeken: PvdA levert minister van financien. Standaard uitspraak: de staatsschuld gaat omhoog als we een rood kabinet krijgen:
    Google op Pvda en Staatsschuld:
    http://www.google.nl/search?hl=nl&client=firefox-a&rls=org.mozilla%3Anl%3Aofficial&hs=ZHO&q=pvda+staatsschuld&btnG=Zoeken&meta=
    De vierde en de zevende link zijn voor de traditionele media (ik hoefde niet eens lang te zoeken).

    Ongeveer 20% van onze bezoekers komt via google met dit soort vragen bij onze site langs. Dat zijn er toch snel 1000 per dag.
    En we doen net zo hard mee bij news.google.com trouwens.

  21. Sigrid schreef op 1 februari 2007 om 14:03

    Toevallig zit ik, student Journalistiek, op dit moment in een oriëntatieweek Media. De opdracht is: een hele week bloggen en aan de hand daarvan het fenomeen weblog onderzoeken. Ook moeten wij studenten een oordeel geven over het journalistieke gehalte van de weblogs. Mijn ervaring is dat de meeste mensen webloggen niet zozeer ervaren als een vorm van nieuwsvergaring. Bij weblog ligt naar mijn idee veel meer de nadruk op opinievorming. Het nieuws van de dag wordt besproken en van verschillende kanten belicht. Een enkeling slaagt erin om zelf met “nieuws” te komen. Mijn conclusie is dan ook, weblog is een geweldig ondersteunend instrument voor journalisten. Maar ik denk niet dat mensen op den duur de krant de deur uit gaan doen omdat ze actief bloggen. Dat iedereeen journalist is of kan zijn vind ik ook erg kort door de bocht. Als journalist is het je taak om gedegen informatie over te brengen op het publiek (lezers, kijkers, luisteraars). Niet iedereen met een knappe kop kan dat, of weet hoe je dat aan kan pakken. Gelukkig geldt in het journalistieke wereldje over het algemeen het recht van de beste. Als je goed bent, dan kom je er wel. Mét of zonder opleiding/journalistieke achtergrond.

  22. karel schreef op 1 februari 2007 om 19:36

    @steeph:

    nogmaals: ik daag je uit om dan een paar weblogs te noemen die stelselmatig nieuws maken. Ik zie ze niet. Ik zie alleen maar logs die de actualiteit bespreken en die actualiteit komt van de oude media. Een toevallige uitzondering daargelaten.

    Kijk, de discussie gaat wat mij betreft niet over hoe populair weblogs zijn. Ik geloof best dat veel mensen op het internet graag weblogs scannen. De discussie is wat mij betreft waar de basis van het nieuws vandaan komt. Als je morgen geen enkele krant uit laat komen en regionale en landelijke tv/radio op zwart zet, dan is er voor de weblogger niet zoveel meer te beleven.

    Een ander punt is dat weblogs die er nog enigszins toe doen vaak te vinden zijn in de zogenaamde themablogs. Probleem daar is juist dat de scribenten teveel kennis hebben van een onderwerp en naar mijn mening niet meer objectief over iets kunnen schrijven. Het is een enorme misvatting te denken dat journalisten veel kennis moeten hebben. Ze moeten juist in staat zijn om open en objectief kennis te kunnen vergaren. Teveel kennis betekent dat je voor je luisteraar/lezer niet meer de juiste vragen stelt.

    Iets opschrijven vanuit je eigen kennis is niet zo moeilijk. Het interessant en begrijpelijk opschrijven is een vak.

    Ik wil deze discussie graag vergelijken met de fotografie. Iedereen kan foto’s maken, maar we moeten er toch niet aan denken dat jan en alleman voor de kranten gaat fotograferen. Dat zou rampzalig zijn. Waarom erkennen we de rol van de fotograaf wel als vakman en laten we de journalistiek bevuilen door goedbedoelde initiatieven van burgers?

  23. Edwin schreef op 1 februari 2007 om 20:26

    Laten we dan ook een keer de stekker uit de televisie en persbureau’s als Reuters en ANP trekken. Lijkt me ook een interessant experiment.

    De discussie is hier al eerder gevoerd. Onderstaande link is ook een oude.

    http://zbdigitaal.blogspot.com/2006/06/de-verdieping-van-trouw-over.html

    Het-gaat-niet-om-dagelijks-het-nieuws-brengen-net-zoals-de-professionele-journalistiek
    Gewoon niet.
    Ik kan mezelf wel goed vinden in de conclusie van Sigrid.
    Rest my case.

  24. Rich schreef op 1 februari 2007 om 20:48

    Als student aan de school voor Journalistiek in Utrecht heb ik me deze week moeten verdiepen in het ‘bloggen’. Na de vele discussie gevolgd te heb ik het gevoel kregen dat het bloggen helemaal geen bedreiging is voor de journalistiek. Tuurlijk zijn er mensen die het lezen en hun standpunten er ook vandaan halen, maar het bloggen het volgens mij meer een opinie gehalte dan een journalistiek gehalte. Mensen bespreken het nieuws, geven hun mening erover en gaan verder. De krant zal het medium blijven waar wij ons nieuws vandaan halen en dat kunnen we dan bespreken op onze weblog.

  25. Arno van 't Hoog schreef op 2 februari 2007 om 08:42

    Het is een goede ervaring om te merken dat de kop de meeste indruk maakt.

    Nogmaals:
    1. een blog is geen krant, dus het heeft geen zin om eisen aan blogs te stellen die je aan kranten stelt op het gebied van nieuwsproductie.

    2. De gevestigde media brengen maar voor een klein deel hard nieuws, de rest (reizen, lifestyle, dagboeken, kookrubrieken) is veel zachter. Val blogs kortom niet af op wat op papier wel gewaardeerd wordt.

    3. Er is geen onderscheid tussen het gros van de columns/ opinies/commentaren in de gevestigde media en de meer ambitieuze blogs als Sargasso.nl. Soms valt dat onderscheid ten gunste uit van de blogs, zeker door de directe feedback van de reaguurders.

    4. Het merendeel van de blogs heeft geen journalistieke ambities, reken daar de minderheid niet op af.

    5. Het blijkt toch echt moeilijk om die terminologie van ‘bedreiging’ voor ‘het ambacht’ los te laten.

    Want:

    6. De rol van blogs gaat veel verder dan productie: het zijn filters, linkers, verzamelaars en waarderingsnetwerken. Het systeem produceert zo nieuwe waarde, steeds meer los van de professionele journalist. Als je die verandering niet opmerkt (een aantal posts wekken die indruk) en je past er je werkwijze niet op aan, kom je over een paar jaar van een koude kermis thuis.
    Lees dit, en lijst het in: http://www.denieuwereporter.nl/?p=757

  26. karel schreef op 2 februari 2007 om 13:53

    @arno,

    volgens mij ondersteun je precies wat ik zeg: blogs hebben/krijgen een rol in het medialandschap, maar nemen de rol van de traditionele media niet over.

    Een stelling als: een journalist moet veranderen anders is er geen baan meer voor hem/haar is dan ook idioot.

  27. Arno van ‘t Hoog schrijft hierboven een interessant betoog over bloggers versus journalisten, waarbij hij mij citeert. Afgezien van het feit dat alleen het linkje duidelijk maakt van wie het citaat afkomstig is, interpreteert hij mijn opiniestuk ook nog eens een beetje vreemd. Mijn stuk zou (net als ‘meestal’ in de discussie over weblogs) vooral over de vorm van het medium gaan. Niet over doelen en werkwijzen. Dan had hij mijn stuk toch wat beter moeten lezen, want ik schrijf toch echt:

    “Bloggen is niet alleen vorm, het is een nieuw communicatiemedium. Dat klinkt hoogdravend, maar dat is het juist niet. Omgangsvormen veranderen overal (in de politiek, op de werkvloer, in relaties), dus ook tussen journalist en lezer. Net zo min als Jan Peter Balkenende een onbereikbare, afstandelijke minister-president is, bent u voor de lezer nog die hooggeachte expert in zijn ivoren toren. De lezer wil het verhaal horen dat hem raakt, dat ingewikkelde kwesties voor hem inzichtelijk en tastbaar maakt. Journalisten moeten dichter op de huid van hun lezer kruipen, ja, met hen de dialoog aangaan. Niet alleen omdat die lezer vaak veel meer weet van een specifiek onderwerp dan u, maar ook om een band met uw lezer te smeden.”

    Toch snapt Van ‘t Hoog het wel, merk ik uit zijn betoog. Hij relativeert bijvoorbeeld de hautaine houding van journalisten ten aanzien van bloggers. Grappig om te zien dat hij bijval krijgt van diverse journalisten hier, waarvan menigeen in de reacties echter laat zien er geen snars van begrepen te hebben. Want wat doen ze: ze gaan doodleuk door met het afkraken van weblogs. Terwijl bovenstaand verhaal er nou juist over gaat dat dat niet zo slim en constructief is. Het laat maar weer zien dat sommige journalisten zitten te slapen. Met name Karel, die maar op zijn eigen gelijk blijft terugkomen.

    Karel: lees mijn stuk nog eens. En lees mijn toevoegingen. De ontslagdreiging was een moedwillige overdrijving om de discussie op scherp te zetten. Zoals ik heb toegelicht: de essentie is dat journalisten zich multimedialer gaan opstellen, want dat is de toekomst. En journalist die niet eens weet hoe hij een tekst op het internet moet plempen, voorspel ik een sombere toekomst. Mijn boodschap: Experimenteer! Verdiep jezelf in nieuwe media! Dat heeft meer zin dan blijven roepen dat oude media onmisbaar zijn en blogs bagger. Want dat is een oogkleppenmentaliteit.

  28. karel schreef op 3 februari 2007 om 11:11

    Tsja, wie komt hier nou steeds terug op zijn eigen gelijk? Ik roep helemaal niet dat blogs bagger zijn. Ik ben het alleen niet eens met je stelling dat journalisten moeten veranderen om bij de les te blijven. Net zoals de grammofoonplaat nooit zal verdwijnen, zal de aloude krant niet verdwijnen. Een krant als het NRC zal altijd lezers blijven trekken, simpel omdat niet iedereen zit te wachten op de meningenfabriek die zo kenmerkend is voor weblogs.

    Ik deel je multimedia-vertrouwen niet. Juist in een tijd waarin iedereen stelt dat de nieuwe generaties alleen maar naar internet kijken, zie je dat kranten als Spits/Metro/Pers opduiken. En dat terwijl het internet al tientallen jaren aanwezig is.

    Weblogs/multimedia vormen nu een hype en zoals met alle hypes verliest men het totaalbeeld uit het oog.

    Je zegt: De lezer wil het verhaal horen dat hem raakt, dat ingewikkelde kwesties voor hem inzichtelijk en tastbaar maakt. Journalisten moeten dichter op de huid van hun lezer kruipen, ja, met hen de dialoog aangaan. Niet alleen omdat die lezer vaak veel meer weet van een specifiek onderwerp dan u, maar ook om een band met uw lezer te smeden

    HALLO! waar was je de afgelopen jaren? de kranten doen dit al tijden, schrijven meer naar de lezer toe, betrekken lezers bij de verhalen, tonen initiatief. Dat is echt geen toegevoegde waarde van weblogs/multimedia.

    En dat lezers meer weten dan de gemiddelde journalist is een stelling die ik niet zou durven onderschrijven. Nog los van hetr feit dat dit helemaal niet relevant is. Een journalist hoeft helemaal niet zoveel te weten. Je bent journalist om dingen uit te zoeken, immers!

    P.S> En wat is uberhaupt multimedialer? Een goede journalist is een goede journalist en het verschil tussen een stukkie in de krant en een stukkie op het net is heus niet zo groot. Experimenteer? Verdiep? Tekst is tekst.

  29. Steeph schreef op 4 februari 2007 om 10:54

    “En dat terwijl het internet al tientallen jaren aanwezig is”. Dat is historisch gezien een correcte opmerking. Maar toch ook misleidend. Internet voor privegebruik is pas krap 14 jaar beschikbaar in Nederland. En het web nog maar 13 jaar. Best een korte periode als je ziet hoeveel verandering het al teweeg gebracht heeft.

    Verder snijdt jouw opmerking over de jeugd die graag spits/metro/pers leest geen hout. Uit mijn eigen observatie is 90% van het leesgedrag puur om de tijd tussen punt a en punt b te doden bedoelt. En het is gratis, dus who cares.
    Op het moment dat ook de jongeren goedkoop met hun mobiel zullen kunnen surfen (hetgeen nu alleen nog voorbehouden is aan mensen met geld of een zakelijk abonnement) zal hun belangstelling verdwijnen is mijn voorspelling.

    In mijn ogen is het aspect multimedia niet het allerrelevanste. De interactie tussen schrijver en lezer is veel belangrijker. En het feit dat lezer sneller ook gaat helpen in de totstandkoming van stukken.

    Terugkomend op jouw eerdere opmerking over welke blogs er consequent nieuws brengen. Die zijn er nog nauwelijks. Maar wijs mij een krant die consequent eigen nieuws brengt.
    Er zijn echter voldoende weblogs te vinden die tussendoor eigen nieuws brengen.
    Los van ons eigen weblog (we lezen zelf ook kamerstukken, interviewen mensen of gaan naar congressen) kan je kijken bij:
    http://wijblijvenhier.nl/ (nieuws vanuit de moslimgemeenschap)
    http://www.davidrietveld.nl/ (nieuws vanuit de raad in den haag)
    http://brechtjesblogje.blogspot.com/ (nieuws vanuit landelijk groen links)
    http://www.marketingfacts.nl/ (nieuws van de online marketing en reclame wereld)

    En dan zijn er nog de talloze kleine weblogs die zich op wijk, dorp of stadsniveau bezig houden met het nieuws:
    http://molenwijk.web-log.nl/molenwijk/2007/01/kap_enige_oorza.html
    http://haagsche.web-log.nl/

    Voor een fenomeen dat pas 6 jaar gaande is, toch niet slecht. En dan ben ik nog niet eens begonnen of het voorland, de amerikaanse blogs. Daar is de situatie al veel verder.

  30. karel schreef op 4 februari 2007 om 11:27

    Ik deel je mening niet dat jongeren de krant lezen om zomaar de tijd door te komen (hoewel dat ook voor weblogs zou kunnen gelden, dan) Jongeren hebben genoeg mogelijkheden om een treinreis te veraangenamen. Ik denk wel dat de gratis kranten een groot deel van hun succes te danken hebben aan het feit dat ze gratis zijn. Mijn punt is dat ondanks het internet er nog steeds muziek zit in de krantenwereld. In de toekomst zal het aandeel van de kranten zeker minder worden, maar er zal altijd een markt voor blijven bestaan.

    Kranten die nieuws maken? Telegraaf, AD, Volkskrant, NRC, alle regionale bladen (zeker niet onderschatten, de regionalen zijn een bron van inspiratie voor de landelijken)

    Ik durf wel te beweren dat alle grote nieuwsfeiten van de afgelopen jaren (eigen onderzoek-verhalen) bij de kranten en de omroep (met name NOVA) wegkomen.

    Steeph,
    ik heb helemaal niets tegen weblogs. Het is een fenomeen en het zal zeker een rol gaan spelen. Ik ben alleen wat allergisch voor mensen die zich helemaal kunnen verliezen in een bepaalde vorm en geen oog meer hebben voor andere vormen. Ik geloof er helemaal niets van dat weblogs de oude journalistiek gaat verdringen. Kranten/omroepen zullen de vorm weblog gaan integreren (zoals ze overigens nu al druk doen). Weblogs zullen een aanvulling zijn op de bestaande journalistiek. Niet meer en niet minder.

    Mensen kunnen straks kiezen voor verschillende vormen waarop het nieuws aangeboden zal worden. Voor de een betekent dat het nieuws krijgen via het internet (let wel: de telegraaf-site is nog steeds nieuwssite nummer 1 met een relatief oude krantenvorm van het nieuws)

    Voor de ander is dat nog steeds de oude, vertrouwde krant. Er blijft behoefte aan een medium dat selecteert, analyseert en in perspectief zet. Niet iedereen wil het net afstruinen op zoek naar relevante informatie, met als bijkomend nadeel dat je alleen maar zoekt naar die informatie die je eigen waarheid ondersteunt (een niet te onderschatten nadeel van de digitalisering)

  31. Steeph schreef op 4 februari 2007 om 12:20

    De tijd zal het leren mbt het eerste punt.
    En ik wil ook niet bestrijden dat er een plaats blijft bestaan voor kranten. Maar ik verwacht de komende tien jaar wel een stevige verschuiving. En daar moeten journalisten zich op voorbereiden.

    Ook ontken ik niet dat kranten nieuws maken. Mijn hemel nee, anders zou ik niet twee kranten thuis ontvangen. Wat ik wilde aangeven dat grofweg driekwart van de krantvulling niet van de redactie zelf afkomstig is of geen nieuws is.

    En qua verdringing en de plaats van Telegraaf als nieuwssite nummer 1 (wat overigens nu.nl is, maar goed, daar kan je over discussieren) bied ik het volgende grafiekje met vergelijking van bezoekersaantallen (helaas weet ik niet hoe ik dat hier in het postje zelf kan tonen):
    http://www.sargasso.nl/wp-content/uploads/2007/02/trafficonline.png

    Hoe lang duurt die dominantie nog?

    En juist jouw laatste punt geeft een gebied aan waar weblogs sterk in zijn. En juist daar wordt het zaak dat journalisten naar hun eigen werk kijken.
    Om het even in perspectief te plaatsen, ik ben geen professioneel journalist, toch open ik dagelijks 40 internationale kranten, dagelijks 30 internationale nieuwssites, dagelijks 25 interessante blogs, wekelijks 20 belangrijke opiniebladen, wekelijks 30 nieuwspagina’s van allerlei belangrijke instituten, wekelijks alle nieuwspagina’s van de politieke partijen, etc….
    En daar haal ik gemiddeld 1 stukje per dag uit. Dat is toch ook filteren.

  32. Edwin schreef op 4 februari 2007 om 19:09

    Onderstaand artikel ‘Sharp bites’ heeft weliswaar geen betrekking op journalistiek zoals bedoeld in deze discussie maar illustreert wel heel goed wat de invloed van weblogs kan zijn.

    http://www.nytimes.com/2007/02/04/fashion/04bloggers.html?_r=1&oref=slogin

    Als een blog genoeg lezers heeft, die daar ook nog eens hun gedrag op afstemmen, gaan chef-koks er echt wel rekening mee houden. Dan hebben de Johannes van Dammen van deze wereld bepaald niet het monopolie op invloed…

  33. Pingback: Begrijpend lezen - Hans Bos

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>