Een deel van de afnemende belangstelling voor de in het vorige artikel genoemde programma’s kan verklaard worden uit de verliezen van het “moederbedrijf”, de Publieke Omroep, ten opzichte van “de commerciëlen”.
Ik vergeleek hoeveel Nederlanders (x 1.000) gemiddeld op een avond (18.00 – 23.59 uur) naar programma’s van publieke resp. commerciële zenders keken.

Het gemiddelde aantal kijkers (x 1.000) per avond (18.00 – 23.59 uur) bij de Publieke Omroep groeide vooral onder 50-plussers. De commerciële omroep groeide sterk in alle leeftijdsgroepen. In cijfers:

Hier een enkel lichtpuntje voor de Publieke Omroep, met name in de categorie 16-19 jarigen.
Daar staat tegenover dat de publieke zenders nauwelijks profiteerden van de in de loop der jaren gegroeide kijktijd. Bijna alle groepen onder de 50 keken allengs minder minuten per dag naar de Publieke Omroep (met percentages tussen de – 7% en – 29%). Bij de commerciëlen steeg het gemiddelde aantal kijkminuten met 48% en deelden alle leeftijdsgroepen in de groei.
Journalistiek gesproken zijn commerciële zenders woestijnen met hier en daar een sprankje groen. KLO (NOS) bekeek voor De Nieuwe Reporter hoeveel mensen (x 1.000) in 1998 en 2006 gemiddeld naar twee journalistieke programma’s keken:

Opvallend is de enorme winst van Hart van Nederland (vrouwelijke kijkers zijn hier flink oververtegenwoordigd). Maar even interessant is dat RTL-Nieuws niet van de massale trek van jongeren richting commerciële zenders profiteert; het aantal jeugdige kijkers blijft er in acht jaar tijd exact gelijk.
Ook bij deze programma’s is het Nederlandse volk niet representatief vertegenwoordigd:

Kennelijk mijden jongeren niet alleen in toenemende mate de televisiejournalistiek van de Publieke Omroep maar schuwen ze het product “televisienieuws”. Of breder nog: het product “rtv-nieuws”, want ook de twee bastions van radiojournalistiek – Radio 1 en Business Nieuws Radio (BNR) – worden door de jeugdige helft van Nederland slecht beluisterd. Eind vorig jaar luisterden mensen tussen de 20 en 49 jaar gemiddeld 5 minuten per dag naar Radio 1, en gemiddeld 1 minuut naar BNR. Populair is Radio 1 vooral nog onder landgenoten ouder dan 65 jaar: die luisteren 38 minuten per dag naar de publieke nieuwszender (en 1 minuut naar BNR).
Wat moeten we concluderen? Dat de behoefte aan nieuwe producten op nieuwe platforms urgenter is dan ooit (veel omroepen zijn hiermee inmiddels aan de slag)? Dat zou flinke investeringen vergen, groter dan nu worden gepleegd. De kunst is om manieren te vinden die aansluiten bij de levensstijl van jongere generaties. De komende dagen en weken brengen we meer informatie over experimenten op dit vlak.
N.B. Het bovenstaande programmaoverzicht is niet uitputtend: ook programma’s als Goedemorgen Nederland, Pauw & Witteman en De Wereld draait door houden zich in meerdere of mindere mate met de actualiteit bezig; of ze (deels) een vervanging bieden voor de traditionele nieuwsvoorziening is een vraagstuk apart.
Met dank aan Dick Wensink, Marloes Smit, Jasper Teijsse en Mariana Irazoqui.
Bron cijfers radio: Radionieuws.nl – Intomart CLO.
Pingback: WaarvanAkte » Dokument nauwelijks ‘hip’ bevonden!