Klap voor Britse culinaire pers: pizzeria wint rechtszaak

Moet Johannes van Dam over een tijdje zijn culinaire pen aan de wilgen hangen? En met hem alle restaurantrecensenten in Europa? Erg waarschijnlijk is het niet, maar onmogelijk evenmin. De Ierse krant The Irish News moet de eigenaar van restaurant ‘Goodfellas’ in Belfast 25.000 Britse pond betalen. Een jury bepaalde dat een negatieve recensie van de hand van recensente Caroline Workman ‘lasterlijk, beschadigend en kwetsend’ was.

Workman, gespecialiseerd in het schrijven over eten en voedsel, bezocht het restaurant in 2000 en oordeelde vernietigend. De bediening zou onattent zijn, de zaak te rokerig, de cola zonder prik en de chicken marsala te zoet om nog te kunnen eten.
Anders dan veel restaurants die een dergelijk lot overkomt, pikte pizzeria-eigenaar Ciaran Convery het oordeel niet en stapte – nadat de krant weigerde een excuus af te drukken – naar de rechter.
Een jury boog zich de afgelopen periode over de zaak en oordeelde uiteindelijk unaniem dat de krant te ver was gegaan in de kritiek. Niet omdat Workman onjuistheden zou hebben geschreven, wel omdat de recensie beschadigend was voor het restaurant.
De exacte overwegingen van de zeven personen tellende jury zijn onbekend. In ieder geval luidde het eensgezinde eindoordeel dat het artikel lasterlijke uitspraken bevatte. De krant heeft inmiddels bekendgemaakt – met steun van de Britse journalistenbond – in beroep te gaan tegen de uitspraak. Britse culinair recensenten vrezen immers niet langer hun mening te kunnen opschrijven als ze een slecht restaurant treffen.
Culinair journalist Jay Rayner verklaarde afgelopen zaterdag in The Guardian er niet op uit te zijn restaurants neer te sabelen. “Bad restaurants are like colds or car crashes – they’re inevitable but you do try to avoid them.’
Caroline Workman verklaarde in de rechtszaak dat haar kritiek op Goodfellas (het restaurant kreeg het cijfer 1 op een schaal van vijf) ‘honest’ was. Het restaurant vond echter dat er sprake was van een boosaardige aanval.
Als The Irish News het beroep ook verliest, bestaat de kans dat de zaak uiteindelijk voor het Europees Hof komt, waarmee alle Europese culinair journalisten bij de zaak betrokken raken.
En daarmee zijn ook de talloze internetsites die (negatieve) burgerrecensies publiceren, in het geding. In Nederland zijn dat bijvoorbeeld rest.nl, vorkje.nl of knoopjelos.

12 reacties

  1. Dan mogen de recensenten in het algemeen hun lier wel aan de wilgen hangen: schrijvers, uitgeverijen, theatergezelschappen, muzikanten, musea en platenmaatschappijen zijn toch ook een soort restaurant? We volgen het met spanning, wij van de Kring van Nederlandse Theatercritici…

  2. Theo Dersjant schreef op 11 februari 2007 om 16:43

    @ Wijbrand:
    Je hebt misschien deels gelijk. Maar er is volgens mij toch een verschil tussen een restaurantrecensie en een theaterrecensie: de impact voor het ‘slachtoffer’! Van veel recensies is bekend dat consumenten er nauwelijks hun beslissing op baseren om het beoordeelde stuk (of film of nog wat anders) te gaan bekijken. Bij een restaurantrecensie is het gevolg veel directer voelbaar. Vraag maar eens aan de restaurants die van Johannes van Dam een laag cijfer kregen!

  3. Marko schreef op 11 februari 2007 om 19:55

    Of aan de kramen die in de oliebollentest van het AD een slechte reclame krijgen.

  4. Publieksrecensies kunnen af en toe wel wat rancuneus overkomen. Dat je die in ieder geval met enige argwaan mag benaderen lijkt aannemelijk.
    Echter recensies van culinair journalisten en/of van inspecteurs van alle nationale en internationale gerenommeerde gidsen zijn toch zeker wel voldoende verantwoord…

  5. Pingback: zestz » Blog Archive » Britse pizzeria wint rechtszaak van pers

  6. Pingback: jasperwiet.be » Precedent

  7. Arno schreef op 13 februari 2007 om 08:20

    De culinaire journalistiek heeft vier problemen.

    Ten eerste de beperkte waarneming: de journalist vindt het eten niet bijzonder lekker en de kelner verleent geen prettige diensten. Dat is een momentopname, die niet bewijst dat het altijd ‘slecht’ is. Uit het oordeel klinkt soms iets anders door: geef mij een bord en ik zeg wat voor restaurant u bent.

    Ten tweede verifieerbaarheid
    Bij boeken en theater kijken/lezen er honderden mensen mee. Dat zorgt dat anderen hun ervaring kunnen toetsen aan hetzelfe product en dus de recensie op waarde kunnen schatten. Dat is een enorme handicap voor de culinaire pers, waar al te snel overheen wordt gestapt.

    Ten derde gebrek aan eenduidige beoordelingscriteria en referentiekaders.
    Er zijn duizend manieren om een restaurant op te hemelen of af te bekritiseren, van de saus tot de bloemen op tafel. Zonder een rangorde of weging blijft het een sfeerimpressie met een erg subjectief, moeilijk te reconstrueren eindoordeel.

    Ten vierde sterrendom
    Zodra recensenten een ‘reputatie’ krijgen, is het hoog tijd om te rouleren. De wens om een reputatie te leven kan wel eens van invloed zijn op het oordeel, en op de geloofwaardigheid van de recensie. Doel is transparante serviceverlening aan de lezer, die fair is voor de beoordeelden.

  8. Theo Dersjant schreef op 13 februari 2007 om 08:52

    @ Arno:
    Een aardige gedachte. En ik ben het misschien wel met je eens. Maar dat zou moeten leiden tot de vaststelling dat restaurantrecensenten per definitie terughoudender in hun oordeel zouden moeten zijn dan bijvoorbeeld theaterrecensenten.
    Aan de andere kant: als een recensent een keer een slechte avond treft (kok is ziek), kan dat een consument ook overkomen. Ofwel: constante kwaliteit is dan in het betreffende restaurant niet gegarandeerd!

    Begrijp ik uit jouw vier argumenten dat je vindt dat die Ierse jury misschien wel een punt heeft?

  9. Wat ik niemand hoor zeggen, is dat de vrijheid van meningsuiting hiermee in het geding komt. Natuurlijk moet iemand goed nadenken over wat hij schrijft en is het verstandig te recenseren op basis van heldere criteria (ik ben de zoektocht ooit gestart, maar kreeg niet veel steun of tips). Het is gewoon nooit verstandig ongefundeerd iets te roepen, omdat je dan in de lasterhoek terecht kunt komen. Maar verder dan dat mag een rechter niet gaan, lijkt me, dat gaat in tegen de Grondwet. Laten we alsjeblieft lekker verdergaan met alles recenseren wat los en vast zit. Nog even en Youp van ‘t Hek mag niet meer zeggen dat ie een bepaald biertje paardenpis vond…
    Overigens: chicken marsala is gedoemd te zoet te zijn. Marsala is namelijk Italiaanse notenwijn met een berg suiker. Chicken Masala is de Indiase kipschotel die hier bedoeld is. Misschien ook een aardig onderwerp: de Nederlandse (internet)pers die berichten inclusief fouten overneemt…

  10. Arno schreef op 13 februari 2007 om 11:18

    @ Theo
    Een punt in zoverre dat de jury erop wijst dat het effect van een recensie onevenredig veel groter kan zijn dan de grondslag van het uitsterst beperkte, eenmalige oordeel van de journalist.

    Aan de andere kant heeft de jury nauwelijks een houvast om te toetsen: waarop gaan ze oordelen? Het eten is opgegeten, er was maar een getuige. Ze hebben net zo min een objectieve maatstaf of set van regels als de recensent.

    Tot slot is er de vrijheid van meningsuiting: ik zie geen heil in juridische oordelen over geschreven stukken van een journalist.

    Ik zie meer in zelfregulering: het toebrengen van reputatieschade door beschuidligingen in een artikel moet in verhouding staan tot het ‘vergrijp’ en de bewijzen die daarvoor worden aangevoerd. Dat is een goed journalistiek uitgangspunt. hoe dat verder uitwerkt is de vraag.

    Je zou kunnen voorstellen om bij een waardeloze maaltijd nog en keer terug te gaan. Twee waarnemingen leveren een geloofwaardiger oordeel. En waarom geen weerwoord vragen, of een second opinion. Het is sowieso de vraag of het verstandig is om af te stappen van de eenmalige, eenpersoonsrecensie. De macht van de recensent is te groot om al te vrijblijvend mee om te gaan.

  11. Werner de Graaf schreef op 13 februari 2007 om 11:33

    Euh, Moon, geen onrust zaaien. Waarom zou een Italiaans restaurant een Indiase kipschotel serveren? De pers neemt in dit geval geen fouten over hoor. Chicken marsala is gewoon een overbekend Italiaans gerecht.

    CHICKEN MARSALA

    Wine, lemons, and mushrooms flavor this chicken recipe the lower salt and lower fat way.

    1/8 tsp black pepper
    1/4 tsp salt
    1/4 C flour
    4 chicken breasts, boned, skinless (5 ounces)
    1 Tbsp olive oil
    1/2 C Marsala wine
    1/2 C chicken stock, skim fat from top
    1/2 lemon fresh lemon juice
    1/2 C sliced mushrooms
    1 Tbsp fresh parsley, chopped

    Mix together pepper, salt, and flour. Coat chicken with seasoned flour.
    In a heavy-bottomed skillet, heat oil. Place chicken breasts in skillet and brown on both sides. Then remove chicken from skillet and set aside.
    To the skillet, add wine and stir until the wine is heated. Add juice, stock, and mushrooms. Stir to toss, reduce heat, and cook for about 10 minutes until the sauce is partially reduced.
    Return browned chicken breasts to skillet. Spoon sauce over the chicken.
    Cover and cook for about 5-10 minutes or until chicken is done.
    Serve sauce over chicken. Garnish with chopped parsley.

  12. @werner
    Je hebt helemaal gelijk!

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>