“Misschien zijn we helemaal niet zo laat met het opstarten van lokaal nieuwswaardige sites”, riep de directeur van Holland Combinatie een jaar geleden bij het ontvouwen van zijn internetplannen. Als pleitbezorger van het crossmediale gedachtegoed binnen ons bedrijf moest ik in eerste instantie lachen om de woorden van mijn werkgever. Een jaar later, na het introduceren van de pilotprojecten amstelveensnieuwsblad.nl en gooieneembode.nl, moet ik mijn directeur schoorvoetend een beetje gelijk geven.

Ondanks waarschuwende initiatieven van niet-traditionele uitgevers functioneren huis-aan-huisbladen – zelfs in 2007 – slecht of niet op internet. Uitgevers volstaan met een pagina vol contactgegevens en een pdf-je van de laatste verschenen uitgave. Anderen knippen en plakken het nieuws uit de laatste editie. Slechts een klein aantal huis-aan-huisbladen brengt een volwaardige nieuwssite die dagelijks wordt ververst.

Zijn de verantwoordelijke huis-aan-huisbladjournalisten dan luie donders? Nee, het tegendeel is waar. Huis-aan-huisbladjournalisten werken zich doorgaans een slag in de rondte en hebben niet eens tijd om een deugdelijk netwerk op te bouwen. In veel gevallen rust een gehele editie op de schouders van één redacteur. De enige opdracht die er ligt is de krant van volgende week volplannen en -pennen.

Tijd om een actuele lokale site bij te houden is er dan ook bijna niet. Extra personeel inzetten is lastig. De advertentie-inkomsten liggen laag door de relatief kleine doelgroep die wordt bereikt.

Digitale sufferdjes
User generated content (ugc) lijkt daarom een geschenk uit de hemel voor de uitgevers van ‘digitale sufferdjes en polderfolders’. Niets gemakkelijker dan nieuws dat je op een presenteerblaadje wordt aangeboden.

Burgercontent vraagt echter het nodige redigeerwerk. De bijdragen van sommige burgerjournalisten zijn in enkele gevallen zo tenenkrommend dat redigeren meer tijd kost dan zelf een artikel schrijven. Een uitgever kan uit kostenoverwegingen kiezen om de burgerbijdragen klakkeloos te plaatsen, maar dat komt kwaliteit van de site niet ten goede.

Bij Holland Combinatie kiezen wij ervoor om alle ingezonden stukken te redigeren naar minimaal een leesbaar verhaal. Een service voor de lezer en tegelijkertijd belangrijk voor de uitstraling van site en krant. Daarnaast zorgt goed redigeerwerk ervoor dat de burgerbijdragen ook in de papieren versie kunnen worden geplaatst.

Bewezen lokale kennis
Ondertussen wordt de nieuwsconsument overspoeld met ugc-initiatieven. Vooralsnog worden deze voornamelijk landelijk opgezet en gecoördineerd. Op deze sites wordt lokale kennis aangedragen door (onbetrouwbare) onbekende bronnen. Deze werkmethode staat haaks op één van de conclusies die we binnen onze pilot trekken. Een lokale site moet worden begeleid door iemand met bewezen lokale kennis. Alleen dan is het mogelijk om een voor de gemeenschap interessant en geloofwaardig medium op te bouwen.

Om onze websites geheel op de wensen van de lokale lezer af te stellen houdt onze webontwikkelaar Iconum regelmatig onderzoeken. Deze beperken zich niet tot online enquêtes. Door de inzet van usability-tests kunnen we onze website geheel aanpassen op de wensen van onze doelgroep. Uit de eerste onderzoeken in Hilversum is bijvoorbeeld gebleken dat de scheiding tussen burgercontent en redactionele bijdragen nog te vaag is.

Een beetje naïef
Bij de start van het pilotproject bij Holland Combinatie had ik verwacht dat mijn schrijvende collega’s de fascinatie voor nieuwe media moeiteloos met me zouden delen. Wat dat betreft ben ik een beetje naïef geweest. Een stukje met naam in de plaatselijke krant vindt de huis-aan-huisbladjournalist nog steeds interessanter dan een digitaal artikel dat door hele wereld kan worden gevonden en gelezen.

Wellicht dat deze groep huis-aan-huisbladjournalisten nog wordt gevoed door de papieren mythe en daadwerkelijk denkt dat het ongevraagde drukwerk door iedereen wordt gelezen. Een beeld dat voornamelijk is ontstaan door veronderstellingen. Met de analytics-tools die we voor internet gebruiken, worden veronderstellingen meteen afgestraft met keiharde data. Dat is confronterend en voor een deel van de oude garde zelfs bedreigend.

Ik vind dat lokale kranten zo snel als mogelijk de ‘move’ naar televisie moeten maken. De hoge penetratie van breedband in Nederland biedt hiervoor genoeg kansen. Nu moet ik alleen mijn collega’s nog zo gek krijgen om met een camera in plaats van een schrijfblok de straat op te gaan. Niet iedereen reageert even enthousiast als ik dergelijke voorstellen doe. De lezer/kijker is al lang klaar voor nieuwe vormen van nieuwsvoorziening, nu de verslaggever nog.