Voor de tv-kijker die niet meer beknot wil worden door kabelaars, ISP’s en Telco’s, polderende programmaraden en omoepbonzen, lokt de digitale hemel – en daarmee de kijkvrijheid. Betoogt André van Os (Radio Nederland Wereldomroep).

Tien jaar geleden sloot ik m’n Apple aan op m’n stereo-installatie. Ik werkte voor het pas gestarte NPS-Internet. Samen met webpionier Jolien van den Heuvel nam ik op zaterdag de uitzendingen op van Zorg en Hoop, een radioprogramma voor Surinamers, en publiceerde ze daarna direct op internet. Dat was geweldig voor een paar luisteraars in Nederland én in Suriname. We werkten zo mee aan een radio-aanbod dat recentelijk met podcasting is geëxplodeerd. Die explosie van particuliere radio is fijn. Want voor het beluisteren van echte publieke radio moet je tegenwoordig een vreemde taal beheersen (747 AM is een soort Radio 10 Gold geworden, Radio 1 is al jaren naar de andere wereld geformatteerd) maar het internet biedt uitkomst! Alleen daar zijn Radio Nederland Wereldomroep, BBC, NPR en vele andere stations in FM-kwaliteit te ontvangen.

Vuilnisbak
Al jaren genieten we van tientallen, honderden, duizenden prachtige radiostations en programma’s die via de computer (en de stereo-installatie) de huiskamer binnenkomen. Daarom hebben we onze ‘echte’ radio ook in de vuilnisbak gegooid. Waarom genoegen nemen met een door een kabelmaatschappij en een archaïsche programmaraad samengesteld zenderpakket als je kan kiezen voor een ongebreideld en ongecensureerd aanbod? Waarom zou je internetten, radio luisteren of tv-kijken als een Chinees staatsburger?

Ik moest aan 1996 denken toen ik onlangs overwoog om digitale televisie aan te schaffen. Dat is nieuw en hip en je kunt ineens heel leuke kanalen ontvangen zoals Holland.doc, /Geschiedenis en 3voor12 (allemaal publieke omroep, allemaal ook VPRO). Maar toen bleek dat mijn kabelmaatschappij allerlei paketten had samengesteld, met verschillende tarieven, waar ik uit moest kiezen. Terwijl ik de kanalen die ik wilde zien ook al kon bekijken via internet. Dus vrees ik dat ik nu eindelijk eens moet gaan begrijpen hoe ik mijn computer ook aan m’n televisie kan koppelen (of een Apple iTV kopen). Want dan kan ik met televisie hetzelfde wat ik al jaren met radio doe: zelf kiezen.

Internet-pijplijn
Het enige dat ik als kijker en luisteraar wil is een enorme internet-pijplijn m’n huis in (en ja, dáár wil ik mijn kabelaar best voor betalen) zodat ik vervolgens zelf kan kiezen welke audio, video, tekst, foto’s etc. ik wil bekijken en beluisteren. Niet via zoiets mallotigs als een ‘Windows Media Center’ (met een afstandsbediening met honderd knopjes) maar gewoon via een leuke Mac (tegenwoordig ook met afstandsbediening, maar dan met vier knopjes).

De essentie is wat mij betreft: keuzevrijheid (oud liberaal principe). Verlost zijn we in de digitale hemel van commerciële partijen als kabelaars, ISP’s en Telco’s. Verlost zijn we van polderende programmaraden die uiteindelijk niemand vertegenwoordigen behalve zichzelf. Verlost zijn we van omroepbonzen die nog steeds denken dat ze een soort maatschappelijk mandaat hebben om belastinggeld te spenderen aan programma’s voor alleen hun eigen achterban. Maar verlost zijn we ook van commerciële omroepen die het aanbod van bagger de afgelopen jaren hebben doen exploderen teneinde reclamespotjes te verkopen.

Jij beslist zelf – dat is de impliciete zegening van het nog altijd in de basis anarchistische internet. Als we willen weten wat er pakweg in het Midden-Oosten gebeurt, kunnen we naar haaretz.co.il surfen; en voor het tegengeluid naar aljazeera.net kijken. Onze blik kan breder zijn dan het NOS Journaal en door UPC, KPN, RTL of Pubieke Omroep samengesteld aanbod, onafhankelijk van kijkcijfers of de grootste gemene deler. Voor wie geïnteresseerd is in inhoud is de techniek er gelukkig allang.

Dit artikel is een geactualiseerde versie van een eerder in Spreekbuis (Blad voor omroepmedewerkers) gepubliceerd stuk.