Column no. 12 van Charles Groenhuijsen
Kent u Warren Buffett? Hij is een van de succesvolste investeerders aller tijden. Hij verdiende er meer dan 52.000.000.000 dollar (52 miljard dus) mee en dat is geen tikfout. Warren (76) is een druk baasje. Niet alleen met het verdienen van nog meer geld maar ook met het weggeven ervan. Leuke man dus! Maar daar wilde ik het niet over hebben.
Wél over zijn sombere voorspellingen voor de krantenwereld. Eens per jaar komt Buffett met zijn analyse over investeren. Dan reizen duizenden beleggende Amerikanen af naar het hoofdkwartier van Buffett in Omaha, Nebraska, om uit de mond van de meester zelf te horen wat er financieel in het vat zit.
Deze keer ging zijn jaarlijkse boodschap over kranten. Er stond in zijn herderlijk schrijven een passage waar ik lang over moest nadenken: “Als kabel en satelliet – evenals internet – er eerst waren geweest dan hadden kranten zoals we die nu kennen waarschijnlijk nooit bestaan.”
Wow, is die even raak! En helemaal waar, hè? Dit is Economie-voor-Beginners. Zouden we ooit audiocassettes hebben gehad als de CD er eerst was geweest? VHS-videotapes met de DVD als alternatief? Ooit een stoomtrein als er toen ook al een TGV had rondgezoefd? Niet dus. Toch hebben we nog steeds papieren kranten. Terwijl snellere, betere, goedkopere en consumentvriendelijker varianten beschikbaar zijn.
Effe snel downloaden op je laptop
Ik woon half in de VS en half in Nederland. In de VS heb ik vanwege de zeer aangename prijzen nog krantenabonnementen. In Nederland vanwege de torenhoge tarieven al lang niet meer. Ze zien me ook echt nooit meer terug. Je betaalt een vermogen voor een onmogelijk product.
Gisteren probeerde ik op weg naar Washington op stoel 25A de Volkskrant en de NRC te lezen. Probeer dat eens zonder je buurman voor de rest van de acht uur durende vlucht bewusteloos te slaan! Waarom kun je op Schiphol beide kranten niet effe snel downloaden op je laptop, zodat ik ze – handiger, goedkoper en milieuvriendelijker – van mijn scherm kan lezen? En graag zonder al die ballast van sport, kunst, oninteressante columns, recensies die me niet kunnen schelen en ál die banen die ik niet zoek.
De kranten schreven over de PvdA-perikelen met de vakbeweging. Leuk onderwerp. Ik wil meer weten. Veel meer! Een beetje website helpt je dan verder. De kranten niet. Ja, één of twee schamele artikeltjes misschien. Meer niet. Als je op de tekstversie van een groot artikel klikt, mag je het niet eens printen. En de ‘printversie’ van grote artikelen zou zelfs voor mijn jeugdheld Arendsoog onleesbaar zijn. Totale gekte. Wegjager! Vergelijk dat allemaal eens met de politieke sites van New York Times, Washington Post en USA Today: A surfer’s delight!
En waar is een link naar de bronnen van het artikel? Een live-blog met de opinieschrijvers van de Volkskrant (ze hebben daar warempel geen gebrek aan bij de VK en NRC!). Armoe troef. Volstrekt verouderd allemaal. Zo 1980! Warren Buffett heeft helaas gelijk.
Over stoomtrein en audiocassette en VHS-tapes
Buffett meent dat de positie van de kranten gestaag wordt uitgehold. Zelfs een goede krantensite (die er in Nederland dus nog steeds niet is) moet opboksen tegen steeds meer webconcurrenten. Daar doe je niks tegen. En dat moet je ook niet willen. Ook Amerikaanse kranten met hun prachtsites verliezen lezers in drommen.
We noemen dat in de economie ‘vooruitgang’ of – iets geleerder – ‘creative destruction‘. Niks mis mee. Net als destijds met het einde van de stoomtrein en later de audiocassette en VHS-tapes niks mis was. Het nieuwe product was beter. Het oude al snel kansloos.
Wat het dubbel treurig maakt is dat Nederlandse kranten amper terugvechten en nog steeds uitgaan van het businessmodel uit 1950. Een eenvormige, gedrukte krant, die je eens per dag ergens door een brievenbus duwt of voor een schandelijke woekerprijs los te koop aanbiedt terwijl het gratis aanbod er pal naast ligt.
Buffett schrijft over de bijna-monopoliepositie die kranten ooit hadden. Die tijd komt nooit meer terug. Toch doen veel kranten nog een beetje alsof die gerieflijke marktpositie van weleer er nog wel is. Niet dus.
Nog één keer Buffett: “Als de economische basis voor een industrietak verkruimelt, kan getalenteerd management de neergang vertragen. Maar uiteindelijk zal de zwakkere basis de overhand krijgen over briljant management.”
En dan te bedenken dat bij sommige grote krantenbedrijven – ja, ik hebt het over PCM! – zelfs dat ‘briljante management’ van Buffett (‘managerial brilliance’) nogal ontbreekt. Hoe moet dat aflopen?
Inderdaad, áflopen.
Jammer.
PS. Het goede nieuws voor PCM is dat ze het daar een keer ergens over eens zijn: Over de schandelijke salarissen van hun topmensen. Op hun website staat daar wél een dossier over.
Ik begrijp de opwinding wel en zou met een schamel cao-dagbladsalaris ook kwaad zijn. Maar ze kunnen bij het wankelende PCM hun energie beter besteden aan het bliksemsnel verzinnen van een businessplan waarmee ze 2020 misschien wél halen. Pick your battles!
12 reacties