Auteur: Marchien Kuijken

Datum: 28 december 2006

Titel: De relatie tussen het koningshuis en de Nederlandse pers is door de jaren heen niet altijd warm geweest. In deze scriptie zal de berichtgeving in het Algemeen Handelsblad/NRC Handelsblad en de Volkskrant rond twee koninklijke affaires worden geanalyseerd. De affaires zijn die rond de gebedsgenezeres Greet Hofmans in 1956, en het Lockheed-schandaal in 1976 over de vraag of prins Bernhard steekpenningen had aangenomen van de vliegtuigbouwer. De reden om voor deze twee kranten te kiezen is dat beide bij de Lockheed-affaire met eigen nieuws kwamen nog voordat er een Nederlands onderzoek was. Bovendien kunnen de eventuele verschillen in verslaggeving tussen de van oorsprong katholieke Volkskrant en het liberale Algemeen Handelsblad/NRC aantonen hoe de journalistiek in de loop der jaren is veranderd. De centrale vraag is: wat wisten beide kranten over de affaires en welk deel daarvan haalde in welke vorm uiteindelijk de pagina’s? Bovendien wordt gekeken naar welke redenen bij deze afweging om al dan niet tot publicatie over te gaan een rol speelden. Aangezien het lastig aantoonbaar is waarom journalisten wel of niet besluiten te publiceren, zal eerst de methodologie worden besproken. Kern daarvan is dat de journalist in verschillende fases van het productieproces kan besluiten iets wel of niet te publiceren.1 De uitersten van de schaal zijn helemaal niets of álles publiceren. Daarna zal de verhouding van het koningshuis en de positie die de Oranjes innemen in Nederland in de jaren vijftig en zeventig worden besproken. Daarin komt ook de positie van de twee kranten aan bod. In afzonderlijke hoofdstukken zullen de Hofmans-affaire en de Lockheed-affaire worden behandeld. De historiografie daarover en de krantenartikelen vormen de twee componenten van de analyse. Wat was het nieuws uit officiële bronnen, zoals de overheid, en kwamen de kranten ook met eigen nieuws? In de conclusie zal de vergelijking tussen de berichtgeving over de twee affaires plaatsvinden. Publiceerden journalisten meer in de jaren zeventig dan in de jaren vijftig? Zo ja, op welke terreinen en wat zijn de verklaringen voor deze eventuele verschuivingen? (minder)

Abstract: De relatie tussen het koningshuis en de Nederlandse pers is door de jaren heen niet altijd warm geweest. In deze scriptie zal de berichtgeving in het Algemeen Handelsblad/NRC Handelsblad en de Volkskrant rond twee koninklijke affaires worden geanalyseerd. De affaires zijn die rond de gebedsgenezeres Greet Hofmans in 1956, en het Lockheed-schandaal in 1976 over de vraag of prins Bernhard steekpenningen had aangenomen van de vliegtuigbouwer. De reden om voor deze twee kranten te kiezen is dat beide bij de Lockheed-affaire met eigen nieuws kwamen nog voordat er een Nederlands onderzoek was. Bovendien kunnen de eventuele verschillen in verslaggeving tussen de van oorsprong katholieke Volkskrant en het liberale Algemeen Handelsblad/NRC aantonen hoe de journalistiek in de loop der jaren is veranderd. De centrale vraag is: wat wisten beide kranten over de affaires en welk deel daarvan haalde in welke vorm uiteindelijk de pagina’s? Bovendien wordt gekeken naar welke redenen bij deze afweging om al dan niet tot publicatie over te gaan een rol speelden. Aangezien het lastig aantoonbaar is waarom journalisten wel of niet besluiten te publiceren, zal eerst de methodologie worden besproken. Kern daarvan is dat de journalist in verschillende fases van het productieproces kan besluiten iets wel of niet te publiceren.1 De uitersten van de schaal zijn helemaal niets of álles publiceren. Daarna zal de verhouding van het koningshuis en de positie die de Oranjes innemen in Nederland in de jaren vijftig en zeventig worden besproken. Daarin komt ook de positie van de twee kranten aan bod. In afzonderlijke hoofdstukken zullen de Hofmans-affaire en de Lockheed-affaire worden behandeld. De historiografie daarover en de krantenartikelen vormen de twee componenten van de analyse. Wat was het nieuws uit officiële bronnen, zoals de overheid, en kwamen de kranten ook met eigen nieuws? In de conclusie zal de vergelijking tussen de berichtgeving over de twee affaires plaatsvinden. Publiceerden journalisten meer in de jaren zeventig dan in de jaren vijftig? Zo ja, op welke terreinen en wat zijn de verklaringen voor deze eventuele verschuivingen?

Scriptiebegeleider: Mirjam Prenger

Cijfer: Goed

Instituut: Mediastudies, Universiteit van Amsterdam

Email: mkuijken@hotmail.com

PDF: http://www.denieuwereporter.nl/wp-content/uploads/2007/08/scriptiejournalistiekdef3.pdf

Richting: master Geschreven Journalistiek

Website: http://geen.nl