Geen blog of nieuwssite is meer compleet zonder reactiemogelijkheid. Het is de digitale variant van de ingezonden lezersbrief naar de krant. Maar met een belangrijk verschil. Op internet is er geen ruimtegebrek. Alles kan geplaatst worden en wordt ook geplaatst. Tien pagina’s aan reacties op een artikel van een pagina is geen uitzondering.
Die gigantische hoeveelheid aan reacties geeft problemen. Tien reacties weet ik nog wel door te spitten, maar een tweede pagina laat ik voor wat het is. Daar komt bij dat mogelijk interessante reacties door nieuwere posts van de eerste pagina verdreven zijn of helemaal onderaan staan. Ik krijg dus niet de beste reacties te zien, maar de laatst geplaatsten. Geen probleem als je een vergaarbak van meningen op je site wilt hebben, maar een goede discussie zal er niet uit voortkomen. De hoeveelheid reacties zorgt er daarnaast voor dat vaak alleen nog op de meest opvallende (lees: meest felle) reacties wordt gereageerd.
Het is voor mij de hoofdreden om niet te reageren. Ik wil wel mijn mening geven, mét onderbouwing, maar dit doe ik niet als de kans op een serieuze reactie nihil is. Als ik mijn mening geef dan hoor ik graag of, maar ook wáár een fout in mijn redenering zit. Helaas gebeurt dat laatste weinig. De ‘opvallende’ reacties waar ik het over had, zorgen ervoor dat discussies op internet steeds meer op emotie en minder op inhoud worden gevoerd. Het leidt er toe dat er van onderbouwing weinig meer terecht komt. Argumentaties en redeneringen maken plaats voor drogredenen en emoties.
Zonde. Want juist internet biedt goede mogelijkheden voor een gezonde discussie. Hieronder de twee belangrijkste voordelen
Minder tijdgebonden
Op internet ben je minder tijdgebonden. Bij een ‘realtime’ discussie volgen reacties elkaar razendsnel op. Je kunt je hierdoor sneller aangevallen voelen maar hebt daarnaast de tijd niet om extra informatie op te zoeken en je argument kracht bij te zetten. Internet geeft je die extra tijd wel. Je kunt rustig informatie opzoeken en een reactie formuleren.
Overzichtelijkheid
Juist internet biedt geweldige mogelijkheden om een discussie te visualiseren. Visualisatie zorgt ervoor dat je niet in herhaling valt, eerder tot de kern van de discussie komt en drogredenen minder kans hebben. Er is al een programma op de markt die een discussie visualiseert, namelijk Rationale .
Hoewel dit programma in de huidige vorm niet optimaal is voor internet, geeft het wel een beeld van de mogelijkheden. Zo heb ik zelf ooit de discussie rondom het boerkaverbod in een argumentatiemap gezet (voor een groot voorbeeld, klik hier).

Een internetversie zal wel minder ruimte in moeten nemen, bijvoorbeeld door een inklapstructuur. Ook moet je de mogelijkheid kunnen geven tot reageren op verschillende argumenten. Een voorbeeld dat ik snel in elkaar heb gezet:

Foute discussies
De overzichtelijkheid van de discussie voorkomt veel problemen waar je in een ‘normale’ discussie snel last van hebt. Mensen springen snel van de hak op te tak. Als iemand zich in het nauw gedreven voelt bij een discussie, haalt men er ineens iets anders bij. Dat lijkt bij het onderwerp te horen, maar behoort in feite tot een geheel andere discussie. Zo haalt Jamie Whyte in zijn boek ‘Crimes Against Logic’ een leuk voorbeeld aan:
Stel, je hebt een discussie:
Jack zegt dat Bush Irak is binnengevallen om de olie te stelen. Je geeft vervolgens een aantal tegenargumenten die voor Jack moeilijk te weerleggen zijn. Jack doet nog wat pogingen om de juistheid van zijn uitspraak te onderbouwen, maar slaagt daar niet in. Vervolgens zegt hij dat hij recht heeft op zijn eigen mening.
Nu is de neiging groot om daarop te antwoorden met: “Natuurlijk heb je recht op je eigen mening, maar…”. De fout ligt erin dat het “recht hebben op een eigen mening” een geheel andere discussie is en niets te maken heeft met de eerdere discussie over de aanvalsmotieven van Bush.
Dit soort foute redeneringen komt ongelooflijk veel voor. Een argumentatiemap en controle op discussies kan dit soort zaken voorkomen. In een argumentatiemap zou Jack gelijk door de mand zijn gevallen.
Veel werk
Ik denk zelf dat argumentatiemappen goed te gebruiken zijn op internet. Grootste problemen bestaan denk ik uit het bedenken van een eenvoudig systeem en de onbekendheid op dit terrein van het grote publiek. Want hoewel iedereen discussieert, het vereist wel een bepaalde kennis en inzicht van redeneren en argumentaties.
Ik zie argumentatiemappen overigens niet de plaats innemen van de huidige reactiemogelijkheden. Wil je een serieuze discussie, dan is een argumentatiemap voor het internet een goede manier. Wil je gewoon je ei kwijt, je frustratie van je afschrijven dan heb je andere reactiemogelijkheden. Een andere mogelijkheid hierin is een externe website op te zetten. Websites kunnen hierbij hun normale reactiemogelijkheid behouden, waarbij een link wordt geplaatst naar een argumentatiemap. Daar kun je vervolgens als geregistreerd gebruiker meehelpen bij het opzetten van de argumentatie.
9 reacties