‘Schrikkelen’ noemen ze het bij Knack. Ermee bedoeld wordt dat het Vlaamse weekblad in de zomer traditioneel een verschijningsweek overslaat. Maar nu is daar ineens – sinds afgelopen woensdag – het eenmalige ‘Knack 2.0′, de webversie van het tijdschrift. Het Waalse zusterblad Le Vif doet eveneens mee. Het web-only tijdschrift, vijftig digitale pagina’s dik, is niet in de kiosk te koop en voor iedereen toegankelijk. En dat alles gegoten in een interface van het Nederlandse Publitas. Hoofdredacteur Jos Grobben van Knack.be over de experimentele editie. “We gaan deze uitgave over twee weken evalueren en dan zullen we zien of het op wat voor manier dan ook een vervolg krijgt. Maar wij geloven niet dat een webuitgave snel het papieren blad zal verdringen.”

Vanaf mei zijn ze er bij Knack (oplage: 141.800 exemplaren) mee bezig geweest, nadat het idee op een congres van uitgevers ontstond. Het Britse The Week zou van plan zijn met een web-only nummer te komen. Een mooie oplossing voor het traditionele ‘gat’ in de week van 21 juli, waarin het Vlaamse magazine een uitgave overslaat.
Het is dus niet zo, bezweert hoofdredacteur Jos Grobben van de website van Knack, dat het traditionele dubbeldikke vakantienummer gewoon iets minder dubbeldik is en de overschietende verhalen op het internet zijn gegooid. “We hebben actuele onderwerpen in Knack 2.0 staan. Er is een gewone redactievergadering van de printredactie geweest voor deze uitgave.”

Promotie
Maar waarom deze eenmalige uitgave? Grobben: “We zien er een goede promotie in voor zowel onze printuiting als onze website. We verwachten niet dat we veel nieuwe abonnees zullen binnenkrijgen en ook op het gebied van advertenties rekenden we niet op veel respons. Maar we zijn begin dit jaar met de website overgestapt op het concept dat ook Elsevier in Nederland en Der Spiegel in Duitsland kennen: nieuws centraal stellen. Der Spiegel verslaat in Duitsland op het internet zelfs de dagbladen als het om nieuws gaat. Met Knack 2.0 kunnen we de aandacht op die vernieuwde website vestigen. We mikken met Knack 2.0 op mensen die Knack al lezen, op mensen die Knack al kennen en op mensen die Knack nog niet kennen.”

Er moet geld bij dit experiment, benadrukt Grobben. De techniek kost minstens 20.000 euro. Maar daar zitten de kosten voor het ontwikkelen van de interface bij. Mocht Knack 2.0 in de toekomst weer verschijnen, dan hoeven die uitgaven niet meer te worden gedaan.

Knack zeg er geen heil in om, zoals Grobben het noemt, ‘een paar pdf’s’ op het internet te plaatsen. “Dat vonden we te flauw.” Dus werd in samenwerking met het Almeerse bedrijf Publitas een bestaande blader-interface aangepast aan de wensen van Knack. Het klaarstomen van de technische kant van de uitgave kostte drie weken. Ook hier geldt: als Knack ooit nog een keer met een diginummer op het web wil komen, staat de techniek al helemaal klaar.

Daarnaast geeft Knack nog geld uit om het geheel promotioneel te ondersteunen. Bijvoorbeeld door middel van radiospotjes. Die kosten komen er dus nog eens bij.

Goede communicatie
Publitas zorgde voor software met een grote letter op de pagina, waarbij in de bestaande vormgeving steeds nieuwe tekstpagina’s gewisseld kunnen worden. Niettemin, stelt Grobben, moesten de 22 redacteuren van de print-Knack, die deze web-only-editie volschreven, vooral wennen aan de beperking aan lengte die de webuiting met zich meebracht. “Dat vergt vooral een goede communicatie.” Knack kent immers lange artikelen. “Voor onze journalisten is een stuk van duizend tekens twee keer niks. Maar voor zo’n blader-interface is het veel.”

Binnen twee weken wil Knack het experiment evalueren. “Dan zou het best zo kunnen zijn dat dit experiment een vervolg krijgt. Je kunt denken aan extra nummers, jaaroverzichten, de mogelijkheden zijn eigenlijk onbeperkt.”

Boze adverteerder
Tot nu toe kwamen er bij Knack en Le Vif louter positieve en enthousiaste reacties binnen. En de weinige negatieve mails gingen over de inhoud van artikelen en niet over de verschijningsvorm. “We hadden zelfs een grote adverteerder aan de lijn die bijkans boos was omdat hij verkeerd geïnterpreteerd had om wat voor een nummer het zou gaan. Hij kon zich het blijkbaar moeilijk voorstellen en stond nu niet met een advertentie in de web-only-versie.”

Grobben geeft ook toe dat het experiment eveneens als doel heeft om bij te blijven met technische ontwikkelingen. “Maar wij geloven niet dat het web onze papieren uitgave zal vervangen. Zeker de eerste tien jaren niet. Maar je moet wel zien dat er een ontwikkeling aan de gang is. Het is duidelijk waar jongeren hun nieuws vandaan halen. Dat merken op dit moment vooral de dagbladen. Als weekblad verkeren we in een iets beschermdere positie.”

Op de Knack-redactie bleek het enthousiasme voor het experiment niet overal even groot. Waarbij het Grobben opviel dat het niet zo is dat juist de jongere journalisten er warm voor liepen. “Wij hadden redacteuren die meteen zeer enthousiast waren, anderen bleven veeleer sceptisch. Dat heeft helemaal niets met leeftijd te maken. Op de redactie van Le Vif was misschien iets minder voeling met internet. Maar het is zeker ook niet zo dat de redacties tegen heug en meug meewerkten. Sterker: zonder de medewerking van de printredactie zou dit experiment niet mogelijk zijn geweest.”

Primeur
Als promotie de belangrijkste drijfveer is voor het experiment, dan moet Knack wel een daverende primeur voor die speciale uitgave hebben gereserveerd? Maar dat blijkt niet het geval. Het omslagartikel is een interview met politicus Jean-Marie Dedecker. Dat stuk had, geeft Grobben toe, ook in de papieren Knack kunnen verschijnen, maar is speciaal gereserveerd voor de webuitgave. Verder is er een gewone redationele uitgave gemaakt.

Grobben heeft nog wel een advies voor wie het ook wil proberen: “Begin op tijd. Daar bedoel ik mee: minstens twee maanden vooraf moet je met iedereen gaan praten. Besteed veel zorg aan communicatie, want zo’n uitgave valt echt buiten het gewone stramien. En luister naar mensen die er ervaring mee hebben. In ons geval was dat Publitas. Op het gebied van lettertypen enzo moet je het niet allemaal zelf willen beslissen.”