Foto van burgerjournalist: geen haai maar canard

sharkEen kleine twee weken was Zuid-Engeland in de ban van de ‘grote witte’ die voor de kust van de badplaats Newquay zou rondzwemmen. De haai bleek echter een canard. Gisteren (woensdag 8 augustus) biechtte Kevin Keeble, een medewerker van een nachtclub, op dat hij een foto van een haai die hij in de wateren bij Zuid-Afrika had genomen, naar een lokale krant had gestuurd. ‘Ik kan niet geloven dat het zo groot nieuws werd’, aldus de ‘burgerjournalist’ vandaag in The Guardian. Deze laatste krant beschuldigt rivaal The Sun er weer van het spel bewust te hebben meegespeeld.

Noem het een klassiek geval van het werk van een ‘burgerjournalist’ die voor de grap een foto naar een krant stuurt. Als zo’n foto bij een onoplettende redactie komt, kan er zomaar groot nieuws ontstaan.

Kevin Keeble had er een mooie hengelvakantie in Zuid Afrika opzitten. Tijdens een van zijn visuitstapjes had hij zelfs een foto van een ‘grite witte’ gemaakt. Eenmaal thuis besloot hij – ‘geintje’ – te zien hoe de plaatselijke Newquay Guardian zou rerageren als hij de foto opstuurde met een sterk verhaal erbij. Keeble bedacht – volgens The Guardian - dat hij voor de Zuid-Engelse kust op makreel viste toen hij op een afstand van ongeveer 100 foot (30 meter) de haai signaleerde. Met zijn telelens zou hij de foto hebben genomen. “Ik vis al 25 jaar voor de kust van Newquay en ik heb nog nooit zoiets gezien”, aldus het bedachte verhaal.

Shark fever
De Newquay Guardian plaatste de foto met verhaal en in het kielzog daarvan roerde ook sensatiekrant The Sun de trom: “SHARK FEVER – New pic of maneater”, trompetterde de krant. De gevolgen waren velerlei.

Allereerst sloeg bij een deel van de badgasten de paniek toe. Nou trof het dat het de laatste weken nogal slecht strandweer was in Engeland. Van massale paniek was dan ook geen sprake. Daarentegen zou het verhaal in The Sun wel weer goed zijn geweest voor de streek. De Cornwall Tourist Board sprak zelfs van ‘goede publiciteit’ en stelde vast dat door de berichtgeving geen enkele toerist zou zijn weggebleven.

De haai was inmiddels de hele wereld overgegaan. Volgens The Guardian besteedden ABC Australia, de Gulf Times en het tijdschrift ‘Practical Fishkeeping’ aandacht aan het bijtmonster.

Vistripje
Veroorzaker Kevin Keeble zag zijn grap behoorlijk uit de hand lopen. “Ongelofelijk dat het zo’n groot verhaal werd. Ik heb zelfs helemaal geen geld voor de foto gekregen. Als ik er wat geld mee had verdiend had ik er tenminste nog een vistripje naar Zuid Afrika mee kunnen betalen.”

The Sun hult zich, nadat Keeble zijn ‘grap’ wereldkundig maakte, vooralsnog in stilzwijgen. Volgens The Guardian heeft de krant zich misschien wel bewust om de tuin laten leiden. Het haai-verhaal was immers een mooi zomeritem. En de losse verkoop van de krant (met een dagelijkse oplage van 3,6 miljoen) zou door het haai-verhaal flink zijn gestegen.

Verliezer
Grote verliezer lijkt vooralsnog de Newquay Guardian (opl.: 7.000), de plaatselijke krant die goedgelovig de foto van Keeble plaatste. Keeble maakte zijn bedrog namelijk bekend in… de Newquay Voice (opl.: 4500), de grote concurrent van de Newquay Guardian. Die krant had daarmee weer de scoop van het jaar.

Inwoners van Newquay vinden intussen dat het nogal naïef was van de plaatselijke Guardian om de foto af te drukken. Het was immers bekend dat Keeble net terug was van een vistrip naar Zuid Afrika, dat de nachtclubuitsmijter slechte ogen heeft en dat de zee op de foto zo glad als een spiegel was, terwijl dat voor de kust van Newquay nooit het geval is.

Waarom de redacteuren niet besloten het verhaal na te trekken, ondanks de te verwachten grote gevolgen, is niet bekend.

De foto bij de inleiding van dit artikel is een stockfoto en niet de witte haai die door Keeble is gefotografeerd.

3 reacties

  1. Voor het internettijdperk zou er in dit geval nooit zijn gesproken over ‘burgerjournalist’, waarom nu wel?
    Dit is gewoon een grap van een vakantieganger en slordig werk van een krantenredactie.

  2. Wouter Klootwijk schreef op 10 augustus 2007 om 16:37

    Dit soort grappen is niet nieuw en niet typisch iets van ‘burgerjournalisten’. ‘Echte’ journalisten doen en deden er ook aan. Bildzeitung is er goed in. Lees Gunther Wallraff er nog eens op na: hoe hij van een lullig aquariumvisje een levensgevaarlijke pirana maakte, in dienst van de sensatiekrant.

  3. Theo Dersjant schreef op 10 augustus 2007 om 17:18

    @ Wouter en Cora: Nieuw is het inderdaad allerminst (dat wordt overigens ook niet beweerd). Lees ook mijn boek ‘Uit onbetrouwbare bron – de mooiste missers in de media’. Al sinds mensenheugenis proberen burgers de pers iets op de mouw te spelden. Voor de grap (na een avondje drinken), na een weddenschap, om er financieel beter van te worden, om verkiezingen of oorlogen te winnen, noem maar op. Media werkten daar soms wel en soms niet bewust aan mee. Maar: het aantal van dergelijke foto’s dat tegenwoordig op redacties wordt afgevuurd neemt duizelingwekkend toe met de ontwikkeling (en het betaalbaar worden) van digitale fotografie. Sites/media die foto’s van burgers vragen, noemen deze UGC ook wel een vorm van ‘burgerjournalistiek’. Bovenstaand voorbeeld geeft aan dat daar dus een gevaar aan kleeft. Niet meer en niet minder. Er waren echter altijd media – en die zullen er ook blijven – die vanwege financieel gewin het liefst killer-meeuwen, zeeslangen (die stonden al honderden jaren terug in de kranten) of maanmannetjes (The Great Moon Hoax) op de voorpagina hebben.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>