Goedkope mening

Deze eerste zin is gratis. Nou vooruit, deze tweede ook. Een weet je wat? Ik ben de beroerdste niet, je mag er nog een voor niks hebben. Hier, pak aan.

Waarom? Het antwoord is heel banaal, omdat je anders niet verder leest. Als bij de woorden Lees verder een prijskaartje zou staan, klikte niemand door. Behalve misschien als er een naakte dame bij zou staan.

Dat is internet. Sterker nog, het is de bron van het succes van internet. Toen het netwerk begin jaren negentig doorbrak in de wereld van de particuliere gebruikers, was dat omdat het gratis was. En dat was anders dan we nu denken vreemd. CompuServe bijvoorbeeld vroeg geld voor afzonderlijke diensten. CompuServe? Precies, dat ooit grootste netwerk voor particulieren werd praktisch weggevaagd door internet.

Gratis zijn, werd een eerste overlevingsvoorwaarde in het digitale tijdperk. Je moet alles gratis weggeven, predikte internetgoeroe Kevin Kelly in zijn Ten New Rules for the New Economy (1998), een van de standaardwerken van de dot-com hype. Als je product geld kost om te maken doe dan toch alsof het gratis. Het boek is een bestseller waar Kelly goud mee verdiende. Lees het hier. Gratis natuurlijk.

Mythes
We zijn inmiddels tien jaar verder en nu wordt de vraag opgeroepen of het eigenlijk wel zo’n goed idee is dat alles gratis. Nee, het is rampzalig. Cultuur is niet gratis en kan dat ook niet zijn. Dat is in het kort wat Andrew Keen betoogt in zijn veelbesproken boek The Cult of The Amateur, How Today’s Internet Is Killing Our Culture. De belangrijkste kritiek van deze voormalige internetondernemer is dat internet economische waarde aan cultuurgoed onttrekt. Niet omdat er minder interesse voor is maar omdat de gratiscultuur alleen kan bestaan dankzij massale roofbouw en diefstal.

Een vriendin die ik laatst een film aanraadde met de woorden ‘die zal al wel in de videotheek liggen’ lachte me recht in mijn gezicht uit. Huren? Zonde van het geld. Ze haalde hem wel even binnen met Bittorrent. Gratis.

Zo gaat het met alles. Even leek de verkoop van muziek via iTunes en dergelijke aan te slaan maar volgens de laatste onderzoeken keren gebruikers weer terug naar de illegaliteit. De geringe pakkans is de meest gehoorde verklaring voor die recidive.

De gratiscultuur is omgeven met mythes. Illegaal downloaden zou tot een stijging van de cd-verkoop leiden werd er eerst beweerd. Het tegendeel blijkt het geval, logisch. Microbetalingen zouden de oplossing bieden, was een ander sprookje. Maar nee, een euro voor een nummer vinden gebruikers van de gratis-wereld teveel. Een vriend van mij koopt nooit een muziek want ‘ik ga naar concerten, zo betaal ik voor muziek’ zegt hij. Dat model werd immers verkondigd door mensen als John Perry Barlow, nog een internetgoeroe uit de jaren negentig en zelf muziekmaker. Ik moest er aan denken toen de zanger van de Australische band Architecture in Helsinki recent een concert in Paradiso afsloot met de woorden ‘We hebben een nieuwe cd gemaakt. Als jullie ‘m niet downloaden maar kopen dan kunnen we nog een keer terugkomen.’ Het klonk bijna als bedelen.

Uitzonderingen
Helaas, bedelen helpt niet. De conservatieve commentator Andrew Sullivan, iemand die twee jaar terug nog als toonbeeld van het succes van weblogs werd opgevoerd, bedelde bij zijn lezers. Hij haalde geld op, tienduizenden dollars aan giften. Maar zelfs dat bleek onaantrekkelijk. Niet alleen omdat het onvoldoende was om de schoorsteen als vanouds te laten roken maar misschien ook omdat zijn lezers vervolgens protesteerden als hij verlof nam. Ze hadden hem toch immers betaald. Sullivan bracht zijn weblog uiteindelijk eerst onder bij uitgever Time en werkt sinds begin dit jaar onder de vlag van het literaire tijdschrift The Atlantic.

Valt er eigenlijk wel geld te verdienen met weblogs? Ja, zei het Amerikaanse tijdschrift Business Week vorige maand en portretteerde een reeks succesvolle webloggers die zelf vertelden hoeveel ze omzetten. Sommigen wel een miljoen dollar per jaar, anderen aanzienlijk minder. Die laatsten bleven volgens schattingen of eigen opgave steken op een paar duizend dollar per maand. Klopt dat? De enige die openlijk bekende nog steeds verlies te lijden was Michelle Malkin, een populaire rechtse journaliste en commentator. Haar weblog staat op de 15e plaats in de toonaangevende top 100 populairste weblogs, samengesteld door het gezaghebbende Technorati. Net als alle door Business Week geïnterviewden hoog in de top 100 staan. Dat maakt ineens duidelijk dat er op een paar uitzonderingen na niet zo veel te verdienen valt met weblogs. Te weinig om er zelf content mee te maken. Die wordt dus uit de oude media bij elkaar gesprokkeld of door gebruikers aangeleverd.

Keen heeft meer gelijk dan wenselijk is. En internet verdient beter.


12 reacties:

[...] Een tijdje terug refereerde ik al aan een uitspraak van Francisco van Jole die wat mij betreft veel te kortzichtig was: “Internet betaalt niet voldoende. En journalistiek is duur. Voor iets bijzonders is al snel geen geld meer. Op dat vlak valt er een wereld te winnen.” Vandaag schrijft hij in een blogpost op de Nieuwe Reporter wederom dat er met ‘bloggen’ door weinigen echt geld verdient wordt. En weer is de enige dimensie waarop hij dat meet het aantal echte dollars wat er direct uit deze activiteit voortvloeit. Hij lijkt ook maar al te graag aan te willen sluiten bij het, ook door hem aangehaalde, geklaag uit Andrew Keen’s ‘The Cult of The Amateur, How Today’s Internet Is Killing Our Culture‘. [...]

DrNomad
3 augustus, 2007

Ach Francisco. Het is niet alleen het publiek dat erin trapt, het is ook de ondernemer. Ik ben betrokken bij nieuwe media én betaalde content. Loopt als een trein. Het is kopieerbaar, maar je kunt er niet bij zonder te betalen. Voor een deel heeft de provider er schuld aan. Waarom zijn ze zo laat met DRM?

oobio
3 augustus, 2007

Je vergeet te vermelden dat het illegaal downloaden het gevolg is van protectionisme en het niet vooropstellen van het gebruikersgemak van de consument door de giganten van de muziekindustrie. Niet met je tijd meegaan en je publiek niet serieus nemen kan dus serieuze gevolgen hebben. Oude cultuur vervaagt, terwijl er een nieuwe generatie staat te trappelen om er iets nieuws aan toe te voegen. Wat het geld betreft, of het nu over muziek of bloggen gaat, don’t put all your eggs in one basket lijkt me een goed advies. Grappig trouwens dat je de band Arcitecture in Helsinki aanhaalt. Deze Australische(!) band is via mySpace (en live optredens) bekend geworden en ik ben echt verrast dat ze nu al in Paradiso gestaan hebben. Things will never be the same again.

oobio
3 augustus, 2007

Aanvulling: Cd’s zijn achterhaald door het distributiegemak van mp3, en videotheken, tsja er ligt nu eenmaal een digitaal distributienetwerk dus het is aan de belanghebben om hier een businessmodel op los te laten. YouTube is middels advertenties hiervan een voorbode. Het gaat mij te ver om mensen van diefstal te beschuldigen, waar het eerder een gevolg is van niet tijdig en niet adequaat investeren in nieuwe distributiesystemen door relatief kleine groepen belanghebbenden. Welke cultuur daarmee wordt afgebroken is mij dan ook een raadsel. De Cdwinkel cultuur? De videotheek cultuur? Bioscopen, concerten en festivals worden immers nog steeds uitstekend bezocht. Zelfs Dvd verkopen zijn nog goed te noemen. Beste Francisco, eerder was het vechten tegen trollen, nu is het weer roofbouw en diefstal op internet gepleegd. Welke oplossingen stel je voor?

Oobio
3 augustus, 2007

Mijn eerste reacties was gratis. Mijn tweede ook. En bij deze doe ik er nog eentje bij, gratis en wel degelijk helemaal voor niets.

Anders wordt ik namelijk niet gelezen, toch?

Ik lees namelijk net de reviews op Amazon.com over het boek van Andrew Keen ‘The Cult of The Amateur..’ om het al dan niet te bestellen. Kan maar niet besluiten. En dus deel ik graag de, volgens mij, beste quote uit de vele, overigens overwegend negatieve reviews over dit boek op amazon.com:

“we rely on a high culture to form a civilized society and to tame (in conjunction with the criminal law) our most destructive dispositions. For a long time now–certainly since Tocqueville and Mill in the nineteenth century–intellectuals have worried about the cultural consequences of a mass, democratized society. These worries were premature. We found ways of retaining a high culture even in the new democratic era. We cannot underestimate here the role played by national broadcasting corporations (the BBC, NHK, CBC, PBS, etc) that saw their role to inform and educate and not merely to entertain. But now we must worry anew about the prospects of a new culture formed by individuals and groups each with their own access to broadcasting (or narrow-casting) technology. It is not clear that in this new world, we can rely upon culture to elevate our characters and tame harmful dispositions. Keen is clearly onto something important here. This argument needs to be taken up and debated.”

Erick
3 augustus, 2007

Dit stuk is duidelijk geschreven met oogkleppen op. En zonder bronvermelding; cijfers worden gegeven waaruit conclusies worden getrokken zonder enige vorm van bronvermelding (legaal downloaden sloeg eerst aan, nu weer niet?). Linkje volstaat. Echt iets van internet. Ik neem aan dat je een kop in het AD hebt gelezen (http://www.ad.nl/multi-media/article1550552.ece). Calculatortje erbij en wat blijkt? Ze nemen relatief allebei evenveel toe! (dat illegaal downloaden van muziek niet bestaat, hoef ik niet uit te leggen).

Oobio heeft gelijk; de entertainmentindustrie had veel adequater moeten reageren. Muziek met DRM? (en zonder DRM is bij iTunes duurder!). Nee, ik start Limewire wel weer even op. Dezelfde prijzen rekenen als in de winkel (15 euro per album) is niet redelijk; ik koop geen fysiek cd’tje, dus de drukkosten kunnen er wel af. Toch betaal ik ze.
Films bij de videotheek? Graag! Bioscoop? Graag. Maar downloaden stop je niet zonder redelijk alternatief. Voor de videotheek moet je de deur uit.

Nee, niet alles op internet is gratis. Specialismen kosten geld. Specialistische tijdschriften, documentaires, noem maar op. Maar je moet wel iets bijzonders doen om geld te kunnen vragen. Concerten geven is een goed voorbeeld. Kost meer dan twee keer zoveel als twintig jaar geleden. Muziek is dan promotiemateriaal.

En ja, ik reageer zonder bronvermeldingen, op onderbuik. Als jij je verhaal met controleerbare argumenten ondersteunt, zal ik dat ook doen.

Joost
3 augustus, 2007

Ik vroeg me af wie de schrijver was van dit artikel, maar toen ik zag dat het de heer van Jole was, was ik niet echt verbaasd.

Maar goed, het gaat niet om de auteur, maar om het stuk. Internet maakt onze cultuur stuk? Nee, Francisco, fout. Internet wórdt juist een onderdeel van onze cultuur, in de brede én smalle definitie. De cultuur die jij bedoelt is de cultuur van een kleine elite, muzikanten, schilders, et cetera, die hun alleenrecht om cultuur te mogen produceren bedreigd zien worden door De Gewone Man danwel Vrouw, die dankzij het fantastische internet óók in staat wordt gesteld om zijn of haar creatieve creaties te delen met andere creative creatievelingen.

Je zegt, internet maakt cultuur stuk, want gratis? Leg uit. Waarom zou cultuur geld moeten kosten? Is cultuur een kwestie van commercie? Gaat het om de omzet, of om de creatieve waarde van een creatie? Gaat het bij jou om de maker of om het product?

Muziek is dan weer een ander verhaal. Het zou slecht gaan met de muziekindustrie. Hellep, artiesten worden bedreigd! Ja, dat worden ze inderdaad, maar niet door downloaders. Wist je dat er per verkocht iTunes-nummer ongeveer 20 cent naar Apple gaat, 60 cent naar het platenlabel, en iets meer dan 9 cent naar de artiest zelf?

Je haalde iTunes trouwens aan. Geen succes. Nee, logisch hè. Dat krijg je als je nummers verspreid die alleen te beluisteren zijn op een iPod of via iTunes. Aangezien ik niet Windows of OSX heb, maar Linux, kán ik niet eens iTunes gebruiken of mijn gekochte nummers afspelen. En veel webwinkels zijn alleen te bereiken met Internet – fucking – Explorer. Ter vergelijking: Linux heeft tig BitTorrent-clients, Torrentsites zijn gewoon in Firefox te bekijken, er zijn nieuwslezers en FTD heeft ook een Linux-versie. En dan wil je dat ik legaal nummers ga downloaden? M’n achterste.

En ja, ik koop af en toe wel cd’s, maar de eerlijkheid gebied me te zeggen dat ik ze vaker download – iets dat overigens volstrekt legaal is op het grondgebied waarop we ons allebei momenteel bevinden. Maar ik vraag me af of ik er anders méér van had gekocht. Internet is voor veel bands trouwens een uitstekend medium om mensen te bereiken. De Arctic Monkeys zijn daar een voorbeeld van, die zonder MySpace waarschijnlijk nooit waren doorgebroken.

Jouw relaas toont aan hoe arrogant de kleine elite die in staat is om “kunst” op grote schaal te fabriceren. Jouw artikelen verschijnen in bladen, terwijl ik een aantal webloggers weet die betere verhalen weten te schrijven (no offence). Waarom zou men dan betalen voor de inferieure artikelen?

Als er iemand níet schuldig is aan de verloedering van de cultuur (als die er al is, maar goed, zo denkt de elite er over), dan zijn het de internetters. Het werd namelijk eens tijd dat de kleine elite concurrentie kreeg. Die kleine groep mensen (kunstenaars, muzikanten, filmmakers) heeft haar toekomst zelf in de hand. Willen platenlabels nog winst blijven maken, dan zal het de kosten van cd’s (15 euro voor een plaatje is toch absurd) moeten verlagen, of DRM-vrije muziek moeten verspreiden. Willen filmmakers (al vraag ik me af of je Die Hard tot cultuur rekent – ik wel, trouwens) films kunnen blijven maken, dan zullen ze er voor moeten zorgen dat mensen de film wíllen kopen.

Ik heb alle drie de Lord of the Ring-films legaal. Ja, ze zijn op FTD en BitTorrent te vinden, maar het is LotR. Dat geld ook voor games, muziek, et cetera. Makers zullen vanaf nu kwaliteit moeten leveren. Nee, niet dertig euro vragen voor een NES-port, Nintendo. Die downloaden we gewoon. Maar voor een nieuwe Zelda zullen veel mensen écht wel zestig euro neerleggen. Ik ben het bewijs.

Bèr Kessels
3 augustus, 2007

Ach. Wat Sneu, nou. Je kunt niet geld vragen voor iets waar dat vroeger wel voor kon, dat is niets meer dan een constatering. Gratis is geen revolutie, het is eenvoudige voortschrijding. Of terugkeer, wat jij wil. Lang geleden, middeleeuwen en daarvoor, was cultuur ook gratis. Dat is nooit veel anders geweest, op detailniveau is cultuur -hier in het westen- af en toe opgesloten geweest achter rinkelende kassa’s en gesloten bedrijfsmodellen. Maar wat je op het web ziet, kun je het beste omschrijven als een terugkeer naar een betere balans.

Je beginsel, het standpunt van waaruit je dit beziet, is gewoon verkeerd. @ERICK heeft het daarom terecht over oogkleppen. Bekijk de huidige verschuiving naar gratis (ik spreek liever over Open, gratis is zo “goedkoop”) eens vanaf mer afstand. Bezie het eens in een grotere kunstgeschiedenis. En bekijk het eens mondiaal. Dan zul je zien dat wij een heel uitzonderlijk cultuursysteem hebben. Nergens anders- en nooit eerder was cultuur opgesloten in- en door commerciële belangen.

Het is daarom letterlijk een *re*volutie. Terugkeer naar meer natuurlijke cultuur-systemen.

Verder zijn de vragen die je stelt ook vanuit datzelfde fuote standpunt gesteld. De vraag moet niet zijn “valt er geld te verdienen MET cultuur”, maar moet zijn “valt er te verdienen OMHEEN cultuur”. Wie zegt dat ik mijn geld moet verdienen met de stukjes die ik op mijn weblog schrijf, met de software die ik als Open Source vrijgeef? Ik verdien mijn geld met het werk dat ik binnenhaal omdat ik met mijn blogs en mijn vrije software een naam opbouw en hooghoud. Marketing dus. Niemand zegt dat een fotograaf AL zijn werk gratis moet doen. Maar een fotograaf die NIETS vrijgeeft sluit zichtzelf af van zijn potentiële werkgevers, van potentiële betalende klanten.

Martijn
4 augustus, 2007

“Valt er eigenlijk wel geld te verdienen met weblogs? Ja, zei het Amerikaanse tijdschrift Business Week vorige maand en portretteerde een reeks succesvolle webloggers die zelf vertelden hoeveel ze omzetten. Sommigen wel een miljoen dollar per jaar, anderen aanzienlijk minder. Die laatsten bleven volgens schattingen of eigen opgave steken op een paar duizend dollar per maand. Klopt dat? De enige die openlijk bekende nog steeds verlies te lijden was Michelle Malkin, een populaire rechtse journaliste en commentator. Haar weblog staat op de 15e plaats in de toonaangevende top 100 populairste weblogs, samengesteld door het gezaghebbende Technorati. Net als alle door Business Week geïnterviewden hoog in de top 100 staan. Dat maakt ineens duidelijk dat er op een paar uitzonderingen na niet zo veel te verdienen valt met weblogs.”

Je maakt een kleine aannamefout.

Size doesn’t matter.

Hoe kleiner het onderwerp van een weblog, hoe interessanter de relatief kleine achterban, hoe trouwer de achterban en hoe fanatieker de achterban.

Ik denk dat als je voor winstgevendheid wil gaan, je sowieso uit elke top 100 bezoekerslijstjes moet blijven.

Sceptic
10 augustus, 2007

Prijs is 1 factor op internet, maar gemak telt ook mee. Het is nog steeds eenvoudiger een illegaal Xvidje binnen te trekken dan een film legaal streamen via WMP. Via Soulseek heb je meer keuze dan via Itunes.

Al met al een heerlijk zuur stukje weer. Gelukkig was het gratis, had me bekocht gevoeld als ik hiervoor had moeten lappen.

Tot zover mijn goedkope mening.

Walter
12 augustus, 2007

Ik word een beetje moe van deze discussie, waarin de dalende cd verkoop altijd wordt toegeschreven aan de opkomst van het internet en de illegale downloads. Andere mogelijke oorzaken worden totaal genegeerd. Oogklepperij.

1. We kruipen nu net uit een laagconjunctuur. Mensen hebben lange tijd minder geld over gehad voor muziek en andere luxeproducten.
2. Het aanbod is enorm toegenomen.
3. Er is veel meer concurrentie voor muziek gekomen: Men is veel meer films gaan kopen sinds de komst van de DVD. De game-industrie heeft de filmindustrie inmiddels ingehaald qua omzet.
4. Sommige indie record labels hebben hun omzet zien verdrievoudigen met de komt van het illegaal downloaden.
5. Regelmatig worden we via persberichten op de hoogte gebracht van recordopbrengsten van bioscoopfilms.
6. Het long tail effect zorgt ervoor dat mensen evenveel cd’s kopen van meer verschillende bands. Van Jole kan het weten met zijn Last.fm account. Dit verloopt allemaal buiten de enorme marketingmachines waarmee majorlabels hun rotzooi aan de man willen brengen.
7. Concerten zijn de afgelopen 10 jaar 2 keer zo duur geworden. Waar -zeker kleine artiesten- worden afgescheept met een duppie per verkochte cd, wordt er met live optredens wél goed verdiend. Internet heeft ervoor gezorgd dat meer mensen naar die concerten gaan.
8. In de jaren 70 en de jaren 80 heeft men ook een enorme terugval in muziekverkopen gezien. Er is nooit correlatie aangetoond tussen dalende muziekveropen en de komst van het casettedeck. Zo-ook van de cd-recordable.
9. Zolang de videotheek waar ik afhankelijk van ben alleen maar schieten-, tieten-, en helicopterfilms verhuurd voor een absurd hoge prijs (4.50 voor een dagfilm) haal ik mijn films via bittorrent binnen. In mijn woonplaats (Hoorn, 70.000 inwoners)is ook geen bioscoop, waardoor ik moet uitwijken naar Amsterdam. Dus tel boven de prijs van het bioscoopkaartje ook de ritprijs van de trein.
10. Door de voortschrijdende technologie kunnen bands voor weinig geld een prima cd opnemen. Veel geld hoeft het niet meer te kosten. Studio’s met tonnen aan apparatuur zijn écht overbodig.
11. Bands promoten en distribueren hun materiaal wel zelf via het internet. Kwaliteit komt meer en meer bovendrijven, zonder tussenkomst van grijperige major-labels.
12. Ja, dit is allemaal aangetoond. Lees dit wetenschappelijke artikel, geschreven door twee harvard meneren. http://www.unc.edu/~cigar/papers/FileSharing_March2004.pdf

Veel succes, ik zet soulseek nog even aan.

Abstract:::
A longstanding economic question is the appropriate level of protection for intellectual
property. The Internet has drastically lowered the cost of copying information goods and
provides a natural crucible to assess the implications of reduced protection. We consider
the specific case of file sharing and its effect on the legal sales of music. A dataset
containing 0.01% of the world’s downloads is matched to U.S. sales data for a large
number of albums. To establish causality, downloads are instrumented using technical
features related to file sharing, such as network congestion or song length, as well as
international school holidays. Downloads have an effect on sales which is statistically
indistinguishable from zero, despite rather precise estimates. Moreover, these estimates
are of moderate economic significance and are inconsistent with claims that file sharing
is the primary reason for the recent decline in music sales.

[...] Wij amuseren ons kapot Ik ben geneigd te sympathiseren met Keen, zijn kritiek op de gratiscultuur is terecht, daar schreef ik hier al eerder een column over. Maar hij is ook een overdreven cultuurpessimist die doet denken aan Neil Postman. Deze in oktober 2003 overleden mediacriticus schreef in 1984 het geruchtmakende boek ‘Wij amuseren ons kapot’ over de allesvernietigende werking van televisie. Als je de boeken van Postman en Keen naast elkaar legt, kom je tot een heel andere conclusie dan het debat nu opgaat. [...]


Laat een reactie achter »