Pliesie, juten of gewoon politie?

Websites/weblogs krijgen duizenden reacties per dag binnen, vaak vol taal- en tikfouten. Maar echt druk lijken ze zich daar niet om te maken. “Het is de verantwoordelijkheid van diegene die een reactie plaatst.”

Weatherman: ‘Tja de pliesie rukt voor dit soort zaakjes niet meer uit, moet de burger zelf maar weer regelen’. De Melkboer: ‘Als ze dat sekreet nou pakken…. snijdt dan meteen zn ballen eraf… of stel em meteen ter beschikking aan de medische wetenschap… scheelt een hoop p3on…’ Reez: ‘Getver die mat ook, ga eens deaud.’

Bovenstaande uitspraken zijn te lezen onder een artikel op de eigenzinnige website GeenStijl.nl, over de moord op een 62-jarige Amstelveense avondwinkelier. Deze schokkende gebeurtenis leidde tot ruim 1100 reacties.

Misschien minder schokkend, maar daardoor niet minder opvallend is het feit dat van de 1110 reacties, een groot aantal boordevol taal- en tikfouten staat, wat het lezen er soms niet gemakkelijker op maakt. De passages uit de eerste alinea van dit artikel accentueren dat treffend.

Drempel
GeenStijl.nl is overigens niet de enige website/weblog waar de kwaliteit van het Nederlands op reactieforums sterk de wensen overlaat. Adfo, Sargasso, Nujij.nl, FOK! en Buro Renkema zijn allen bekende websites/weblogs waar dagelijks duizenden mensen hun mening geven over actuele, maatschappelijke thema’s. Maar waar ook dagelijks de regels van de Nederlandse taal met een korreltje zout wordt genomen.

Hoe hier mee om te gaan? Bij de brievenrubriek van een willekeurig Nederlands dagblad is het duidelijk: De eindredactie haalt een ingezonden brief keurig door de spellingcontrole en zorgt ervoor dat de brief in foutloos Nederlands in de krant verschijnt.

Op het internet gelden kennelijk andere regels, zo blijkt uit een rondgang langs zes bekende websites/weblogs met ruime reactiemogelijkheden. Geen van de ondervraagde sites heeft een soort van eindredactie die berichten, voor ze het internet op worden geslingerd, controleert op taal- en tikfouten. “Nee, we checken niks”, aldus Carl Konigel van Sargasso. “We willen de drempel om te reageren zo laag mogelijk houden en zeker voor de levendigheid van de discussie is het essentieel dat mensen hun reactie direct kunnen plaatsen. Een redactionele check inbouwen zou ons bovendien veel werk opleveren en de vaart uit de discussies halen.”

Ferdinand Hogervorst van FOK!: “Reacties onder de nieuwsberichten worden op de FOK! Frontpage geplaatst zonder tussenkomst van de redactie en zijn dus direct na versturen zichtbaar.” En ook Hogervorst gebruikt het argument ‘te weinig tijd’ als reden om geen eindredactie toe te passen op ingezonden reacties.

Ellenlange linkdumps
Buro Renkema komt met een wel heel frappante reden om geen eindredactie in te stellen. “Een website is iets heel anders dan een papieren krant. Onze ruimte is oneindig. Als een krant plaats heeft voor 4 ingezonden brieven, dan moeten die wel leesbaar zijn.” Oftewel, als bij ons de helft leesbaar is, zijn wij tevreden.

Nujij.nl, het reactieplatform van de veelbekeken nieuwssite Nu.nl, geeft aan dat ‘Nujij.nl een platform is voor en door gebruikers, waar gereageerd en gediscussieerd kan worden.’ Daarom kijkt de redactie van Nujij.nl vanaf de zijlijn toe. “Wij controleren alleen op inhoud”, aldus de redactie.

GeenStijl.nl laat in een beknopte reactie weten dat ‘onze reaguurders oud genoeg zijn om zelf iets over dit onderwerp te zeggen. Hoe belabberd dan ook.’

Bij Adfoblog, de weblog van het tijdschrift Adformatie, is men nog het actiefst op het gebied van eindredactie. “Soms grijp ik als moderator in als door slecht of krom taalgebruik een bericht onleesbaar is”, aldus Jeroen Mirck van Adfoblog. “Ook halen wij dubbelplaatsingen, publieke zelfcorrecties, overbodige witregels en ellenlange linkdumps uit een reactie. Maar in principe is Adfoblog opgezet als een open weblog.”

Juten
Een andere vraag die opdoemt is of je als medium mensen met een belabberde beheersing van de Nederlandse taal tegen zichzelf in bescherming moet nemen. Maar ook hier reageren de websites/weblogs eensgezind. “Het is de verantwoordelijkheid van degene die een reactie plaatst.”

Het mag duidelijk zijn. Uit de wat nonchalante reacties van de ondervraagden komt duidelijk naar voren dat websites/weblogs met reactiemogelijkheden zich niet echt bezig houden met de kwaliteit van de Nederlandse taal van de ingezonden berichten. Op de snelweg die internet heet, draait alles om het aanwakkeren van nieuwe discussies en oude weer nieuw leven in te blazen. En of iemand nu pliesie, juten of gewoon politie schrijft, doet er niet toe. Het is duidelijk om wie het draait.

16 reacties

  1. Bob schreef op 22 augustus 2007 om 16:45

    Volgens mij is het bij de sites als GeenStijl.nl juist de sport om in ‘krom Nederlands’ te schrijven.
    Dus ‘deaud’ ipv ‘dood’, ‘heaumeaux’ ipv ‘homo’. De artikelen worden zelf ook in dat taaltje geschreven.
    Doet me vaak een beetje denken aan SMS-taal.
    Maar een feit is het wel, dat er in reacties vaak erg slecht op de spelling of grammatica wordt gelet, zou dit het nivo van de reageerder (‘reagluurders’) aangeven?

  2. Simon ter Horst schreef op 22 augustus 2007 om 17:21

    Ik verbaas me over de conclusie van uw artikel. De kracht van (de grote) weblogs is dat ze naast leuke of informatieve stukjes de lezer de gelegenheid geven om te reageren. Die mogelijkheid zit er niet om alleen je mening te spuien, maar ook voor discussies.

    Bij populaire onderwerpen kan het aantal reacties in de honderden lopen, waardoor het niet te doen is om die allemaal te checken op spelfouten (zonder daar meerdere full-time medewerkers voor in te huren).

    Om een lang verhaal kort te maken; het zou van klasse spreken het woord nonchalant te vervangen door realistisch of andere neutrale term. Tenzij u de term nonchalant kunt onderbouwen met meer dan alleen die quotes. Nu komt het artikel namelijk ietwat pedant over.

  3. Waar je ook geheel aan voorbijgaat is dat een aantal woorden (“deaud”, “pliesie”) niet zozeer foutief gespeld is maar onderdeel geworden van het zeer consistente lingo van (o.a.) geenstijl-’reaguurders’. Iemand die zou kiezen voor de meer traditionele spelling “dood” in een Geenstijldiscussie zou meteen door de mand vallen als ‘noob’. Een deel van deze vocabulaire is trouwens al veel ouder dan Geenstijl zelf en ontstaan bij de peetoom van de Nederlandse weblogs, alt0169, ver voor de geboorte van GS. Dit fenomeen af te doen als wat spelfoutjes is wel erg kort door de bocht.

    Verder kan ik het niet laten te vermelden dat ondanks alle pedanterie ook in jóuw artikel een spelfout is geslopen!

  4. Bert schreef op 22 augustus 2007 om 22:33

    Het is inderdaad enerzijds niet haalbaar om alle reacties te controleren en anderzijds kan je het ook niet vergelijken met een lezersbrief aan een krant want dat is een andere format. Ik stoor me persoonlijk niet aan tik- en schrijffouten(behalve “dt”-fouten…) en ik vraag me af of het wel wenselijk is om bloggers te corrigeren. Het feit dat er fouten staan in blogs, moet volgens mij te maken hebben met het onofficieele karakter ervan(zoals mensen die onderling een gesprekje houden en sms-berichten). Een blog wordt eerder zo aanzien dan bijvoorbeeld een lezersbrief of gesprek/sms met je baas.

    Sommige mensen kunnen niet schrijven maar de motivatie om correct te schrijven, ligt hem in of het format of de geadreseerde of een combinatie ervan wat uitmondt in een al dan niet officieel/correct karakter.

  5. Guy schreef op 23 augustus 2007 om 08:16

    “De eindredactie haalt een ingezonden brief keurig door de spellingcontrole en zorgt ervoor dat de brief in foutloos Nederlands in de krant verschijnt.”

    Ik vind het wel handig dat weblogs en internetforums reageerders hun gang laten gaan. Op die manier krijg je een goed idee van de werkelijke stand van zaken van de taalbeheersing in Nederland. Ingezonden lezersbrieven aan een spellingcontrole onderwerpen zou je dan, in theorie, kunnen zien als een soort van journalistieke vervalsing/vervorming van de, inderdaad teleurstellende, realiteit.

    Daarnaast worden de meeste webloggers niet betaald voor hun werk. Het zijn gewone mensen die via een geschreven, informeel medium met andere mensen communiceren. Zij hebben dus dezelfde ‘verplichtingen’ als de gewone mens. Als je van webloggers wil verwachten dat ze hun lezers taalkwaliteit bijbrengen, dan moet je hetzelfde verwachten van mensen die dagelijks met elkaar praten, die elkaar een brief sturen, enzovoort. Dan moet je, kortom, van iedereen taalpolitie maken.

    Tot slot vind ik niet dat de webloggers zelf per se nonchalant zijn. De Nederlandse taalgebruiker in het algemeen is nonchalant, lijkt me.

  6. Pingback: Weblog Qjm.be » Blog Archive » Weinig spellingscorrectie bij reacties op NL-weblogs

  7. ..zapper schreef op 23 augustus 2007 om 09:39

    Het is jammer dat je de extremen in de reacties benadrukt, dat terwijl mi meer dan helft van de reacties een andere uitstraling heeft. In de ‘beknopte reactie’ van Geenstijl heb ik je overigens gewezen op deze pagina: http://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_GeenStijl-sociolect . Wat je hier roept is net zoiets als naar Friesland gaan en dan constateren dat alle plaatsnaam bordjes vol met spelfouten zitten. Je suggestie voor spellingcontrole over reacties is ronduit, euh, zonde van jullie subsidie om het netjes en zacht uit te drukken. Volgens Geenstijl sociologie verdien je een neqschot voor het verspillen van ons belastinggeld.

  8. Henk van Ess schreef op 23 augustus 2007 om 10:44

    Bij Adfoblog, de weblog van het tijdschrift Adformatie, is men nog het actiefst op het gebied van eindredactie.

    Opmerkelijke uitspraak, ik zag toevallig dat er gisteren urenlang niets werd ondernemen tegen een flood van GS.

  9. De conclusie van dit artikel vind ik nogal kort door de bocht: hoezo nonchalance? Het niet modereren is deels een kwestie van tijdgebrek en deels een principieel standpunt inzake internet als ‘vrij’ medium. Ook vind ik deze conclusie er met de haren bijgesleept: “Op de snelweg die internet heet, draait alles om het aanwakkeren van nieuwe discussies en oude weer nieuw leven in te blazen.” Wat heeft dit te maken met het al dan niet modereren van reacties?

    @Henk: Je verwart Adfoblog met Adfolive. Bij Adfoblog heb ik welgeteld een trol-reactie gekregen en die gelijk verwijderd. Een andere was relevant genoeg om te kunnen blijven staan. Adfolive kreeg meer ongein binnen, maar dat is een samenwerking tussen Adformatie en MSN, die door andere mensen wordt gemodereerd. En daarbij komt: modereren blijft een kwestie van beschikbare tijd en mankracht.

    Inmiddels staat er op Adfoblog een uitgebreider artikel over het modereren van weblogs:
    http://blog.adformatie.nl/index.php/entries/modereren-van-weblogs-hoe-doe-je-dat/

  10. Jan Hendrix schreef op 23 augustus 2007 om 16:08

    Sorry hoor, maar wat een artikel van niks. Het vertelt niets dat niet iedere webloglezer al weet.

    Dat weblogs niets aan spellingscontrole doen had je zonder rondmailen ook wel kunnen constateren en je gaat, zoals hierboven ook al opgemerkt, voorbij aan het feit dat veel woorden met opzet “fout” worden gespeld.

    Ik juich dit juist toe: uit taal- en spellingkundig oogpunt is internet, en dan júist heel snel neergekrabbelde reacties op weblogs, erg interessant. Nog niet eerder was zo gemakkelijk na te gaan hoe mensen werkelijk schrijven en formuleren.

  11. Henk van Ess schreef op 23 augustus 2007 om 17:46

    @Jeroen – adfo ad fundum!

  12. Mikky schreef op 23 augustus 2007 om 18:33

    >
    Uit de wat nonchalante reacties van de ondervraagden komt duidelijk naar voren dat websites/weblogs met reactiemogelijkheden zich niet echt bezig houden met de kwaliteit van de Nederlandse taal van de ingezonden berichten.
    >

    En zo ook De Nieuwe Reporter ;-)

    Het artikel is naar mijn mening meer een constatering dan kritiek. Grappig om aan de reacties te zien dat men het wel als kritiek ontvangt/leest.

    Ikzelf ben ook moderator van een forum. En alhoewel wij daar behoorlijk streng modereren, en ondanks dat we nagenoeg alle berichten lezen en genoeg typefouten tegenkomen (incl. die van mijzelf), is er geen redactie op het Nederlands taalgebruik. Modereren doen wij op inhoud.
    Logs en fora zijn 24 uur per dag open. Bij vele (zo ook de onze) is het van belang de dynamiek erin te houden en de mogelijkheid te bieden dat men snel op elkaars berichten kan reageren en dus snel antwoord krijgt op gestelde vragen. Vooraf corrigeren is dus geen optie in dit medium. Dit achteraf doen kan een mogelijkheid zijn. Maar over het algemeen (uitzonderingen daargelaten) wordt het, mits je geen taalnerd bent, niet (meer) als storend gezien en om die reden wordt er geen tijd aan besteed.
    Misschien, gezien dit artikel, een overweging om er over na te denken om achteraf correcties door te voeren? Autocorrectie zou de beste optie zijn, maar volgens mij is dit op vele logs en fora’s technisch nog niet haalbaar.

  13. @Mikky: Volgens mij gaat de discussie hierboven ook over correctie achteraf. Correctie vooraf, met comments die eerst gescreend worden, gebeurt meestal bij weblogs van instanties en bekende personen, die reputatieschade willen voorkomen. Taalcorrectie speelt daarbij geen rol, lijkt me.

  14. hemaworst schreef op 26 augustus 2007 om 04:31

    ach krijg de rambam kerel , wij echte kerels horen op het internet , wij komen voor het vertier niet voor de bizniz.
    ik ben geen marketing muts.
    netjes praten doe je in het stamcafé toch ook niet?
    alsof men hier met een stropdas moet gaan internetten.
    iq en meningen kun je niet berekenen op schrijstijl en fautjes. netiquette en vrouwen en watjes op het net
    verpest het hele zooitje .

  15. wat een gezever schreef op 15 november 2009 om 10:06

    wat verwacht je nu ,dat men gaat letten op typos ?
    internet fora zijn nu de hedendaagse kroegen ,en daar wil ik ook niet op me vingers worden getikt wat ik zeg en schrijf
    oké er is een fora die slaat daar ook het plaatje bij mis ,dat is fok ,daar mag je niks zeggen maar de crew mag alles zeggen ,bevalt het hun niet dat je die aanspreekt ,ach dan blokt de heer danny je toch ,simpeler kunnen we het niet maken ,voor de rest iedereen proost
    behalve fok ,dat is een welgemeende Sterf ! ;)

  16. Pingback: Binnen duurzame communities draait alles om vertrouwen in elkaar | blog paul delfgaauw

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>