De misleiders en de Nederlandse pers

De Rode Hoed, het Burgerinitiatief Openheid over Irak, de Stichting Buitenparlementair Onderzoek Irak en het Forum voor Democratische Ontwikkeling houden op zaterdagmiddag 20 oktober (12.30 De Rode Hoed, zie ook de agenda) een debatbijeenkomst over Irak-verslaggeving in de Nederlandse pers. Op verzoek van de organisatie schreef H.J.A. Hofland onderstaande column over de kwestie.

Nadat de Amerikaanse strijdkrachten de Taliban hadden verslagen, werd het in de loop van 2002 duidelijk dat de regering van president Bush op een
oorlog met het Irak van Saddam Hoessein aanstuurde. Het werd bewezen geacht dat hij massavernietigingswapens had. De dictator zou door een democratisch regime worden vervangen. Een hervormd Irak zou als voorbeeld voor het hele Midden Oosten dienen.


Om dit beleid te verdedigen en tot uitvoering te brengen heeft Washington een grootscheepse campagne gevoerd. Van het begin af is door een aantal
bondgenoten van Amerika aan de uitvoerbaarheid van de onderneming getwijfeld. Die werden door de neoconservatieve media in de Verenigde
Staten consequent verdacht gemaakt. Hetzelfde overkwam serieuze critici in Amerika en bij bondgenoten als Nederland.

De redenen voor de oorlog bleken niet te bestaan. Bush c.s. hadden zich vergist, de wereld misleid, zich van leugens bediend. Had de wereld —
inclusief de Nederlandse pers — dit bijtijds kunnen weten? Ja. Als naar de werkelijke deskundigen in de media, de politiek en de wetenschap was
geluisterd. Maar die waren in de minderheid. De grote meerderheid heeft zich in het begin laten meeslepen of overdonderen door de propagandacampagne van Washington. Ook het kabinet Balkenende I heeft zich, misschien tegen beter weten in, vóór de oorlog verklaard.

Vier jaar later is Irak een puinhoop, George W. Bush een verbruikte president en Amerika een beschadigde natie. Dat ‘de’ media daaraan mede
schuldig zijn, kunnen we niet zeggen. Maar wel dat individuele journalisten — in de VS, maar ook in Europa — en grote mediaconcerns als NewsCorp van Rupert Murdoch medeplichtig zijn aan het ontstaan en de groei van de catastrofe. Dat is de zege die de misleiders hebben behaald.

Zoals in tal van Amerikaanse media wordt in veel Nederlandse de toon gezet door een mengsel van onkunde, wensdromen, en afschuw van de internationale werkelijkheid. Onze openbare mening is niet op de ontwikkelingen in deze werkelijkheid voorbereid. Een onderzoek naar de stand van de Nederlandse journalistiek is een nationaal belang.

8 reacties

  1. Bij de term ‘misleiders’ in de kop moest ik onwillekeurig aan Henk Hofland denken, frappant dat hij zelf de auteur blijkt te zijn. In deze column licht hij geen tegels, het is een open deur. Met de laatste regel ben ik het overigens helemaal eens.

  2. Met een schuin oog naar Louis van Gaal past hier de zinsnede: ‘Is Hofland nou zo dom, of ben ik nou zo slim?’
    Vanaf het allereerste begin heb ik kritische artikelen in de nationale en internationale pers gelezen over de motieven van Bush om Irak binnen te vallen. Met ‘olie’ en ‘economische belangen’ als belangrijkste beschuldigingen. Kortom, een gezonde controverse! Lees ik in deze bijdrage de treurnis over de onmacht van de pers om een oorlog zoals in Irak eigenhandig tegen te houden? (Wake up!!! De pers heeft nog nooit oorlogen tegengehouden.) Of is het nog erger: denkt Hofland werkelijk dat de publieke opinie weer ‘terug moet’ naar de Verstandige Mensen Die Ons – net als Bush – Continu En Zonder Tegenspraak Willen Lastigvallen Met Hun Versie Van De Werkelijkheid? Ik zou zeggen: ‘Henk, heb nog even geduld. Over anderhalf jaar mogen we waarschijnlijk de Democratische PR-verhalen van Hillary Clinton of Al Gore gaan ontmaskeren. Kijken of je dan nét zo piept als nu…’

  3. Lia schreef op 16 oktober 2007 om 10:58

    Ik weet niet of Hofland zijn column uitlokkend heeft bedoeld, maar met het eens ben ik het wel. “Wake Up, de pers heeft nog nooit oorlogen tegengehouden”, schrijft Hans van Willigenburg hierboven, maar gestopt zijn ze wel! Het IS bedroevend met de journalistiek gesteld. Er komen steeds meer vormen, steeds minder inhoud. Goede journalistiek voegt iets toe aan informatie die al beschikbaar is. Iedere journalist die serieus met zijn vak bezig is, zou na moeten gaan of in gegeven situaties ieders belangen evenzwaar meetellen. Als dat niet het geval is, en het belang van de één meer of minder zwaar meeweegt als dat van een ander, dan is het een taak van de journalistiek die belangen in evenwicht te brengen. Journalistiek gaat niet om (ver- of be-) oordelen maar om het aan en in het licht brengen van belangentegenstellingen. En vervolgens om ze nog in evenwicht te brengen ook. Dat is een uit te bouwen rol voor de huidige journalistiek. Die wil nu namelijk wel belangen aan en in het licht brengen en er op het scherpst van de snede over verhalen, maar ze in het verhaal al in evenwicht brengen wil ze niet. Ze beschrijft de geschiedenis van vandaag, maar ze vergeet volledig dat ze juist daardoor zelf de geschiedenis maakt.

  4. Hans Roodenburg schreef op 16 oktober 2007 om 15:46

    De massavernietigingswapens van Saddam Hussein gaven misschien de doorslag om de oorlog in Irak te beginnen, maar het belangrijkste was dat ‘de Hitler van het Midden Oosten’ een kopje kleiner werd gemaakt.
    Wat een gezeur allemaal achteraf. De pers was in die tijd over het algemeen hierin zeer pluriform. Wat wil je nog meer? Ook een parlementaire enquete naar waarom Balkenende cs zich achter Bush heeft geschuild,lijkt me overbodig en kostenverslindend. De geschiedenis is niet te keren.

  5. WAKKER WORDEN, DNR!!!! Joris Luyendijk heeft de NS Publieksprijs gewonnen voor zijn journalistieke meesterproef ‘Het zijn net mensen.’ Laat ik op DNR de eerste zijn om hem te feliciteren. Mijn advies aan alle bezoekers van deze site: lees dit boek verticaal, horizontaal en diagonaal nog eens door. Opdat we ‘de journalist’ (weer) leren kennen als een schrandere zoeker naar oorzaken en verbanden en het machismo van de ridder die ons komt opvoeden overboord kunnen gooien. Ga zo door, Joris…

  6. Lia schreef op 17 oktober 2007 om 21:28

    Hallo Theo,

    ik merk dat ik nieuwsgierig word of jij ideeen hebt over of en hoe de journalistiek zich ontwikkelen zal danwel in welke richting journalisten zich zouden kunnen danwel moeten ontwikkelen? Gezien je aanzetten op DNR ben je er mee bezig, niks mee mis, en gezien je functie ook niet heel onlogisch:
    interviewtjes met Frenk van der Linden over meer tijd voor onderzoek en interviews en Cornelis over wereldwijde revoluties door het de Pers-concept (ietwat een manische kop misschien), verwijzing naar een stuk van Joris waarin hij aangeeft dat de journalistiek niet veranderen wil cq. journalisten niet veranderen willen cq. journalisten niet goed met veranderingen om kunnen gaan want weinig flexibel, en dus vasthoudend berichtgeven vanuit het uitgangspunt hoe iets niet moet/had gemoeten danwel vasthoudend berichtgeven vanuit het uitgangspunt hoe het anders had gemoeten/zou moeten. Ik ben benieuwd naar je analyse tot nu toe.
    groet,
    Lia

  7. Pingback: ‘Dus jij vindt dat die schoft in Bagdad mag blijven zitten…?’ |

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>