Hoe paranoïde moet je zijn om een integere journalist als Frénk van der Linden jarenlang te laten schaduwen? Wat hoopten de geheim agenten te ontdekken: de Palestijns-Nederlandse As van het Kwaad, een staatsgevaarlijke samenzwering?

De makkelijke weg is om zulke paranoia exclusief aan De AIVD en De Overheid toe te schrijven, wat de NVJ dan ook plichtmatig gedaan heeft. Maar daarmee negeer je niet alleen dat paranoia inmiddels een dominante Nederlandse cultuurtrek is maar ook dat een deel van de pers dat stimuleert.

Vanmiddag hoorde ik misdaadverslaggever Gerlof Leistra van Elsevier op Business Nieuws Radio de nieuwste ingeving van Wilders bijvallen: natúúrlijk mogen we de namen van mensen die voor een strafbaar feit veroordeeld zijn op een zgn. Digitale Schandpaal vereeuwigen. Met instemming citeerde hij korpschef Welten die privacy een keer “de schuilplaats van het kwaad” heeft genoemd. Wat die Digitale Schandpaal ons nu precies gaat opleveren, kon hij niet duidelijk maken, maar ik vermoed zomaar dat het hem dat ook niet interesseert. Het gaat hem om de Angst, want die verkoopt.

Nu is angst nog iets anders dan paranoia. “De paranoiapatiënt”, schrijft het handboek, “is zeer wantrouwig tegenover zijn omgeving, die hij zich als zeer vijandig tegenover hem voorstelt.” Welnu, wie het nieuws van slechts één week bijeenveegt – “Lijst met dubieuze vrijwilligers”, “Aantal asielzoekers neemt verder toe” (De Telegraaf), het Holleeder Proces van de Eeuw, “Hulp aan illegalen moet bestraft worden” (Henk Kamp), DNA-tests bij gezinsmigratie (ook Kamp) – moet moeite doen geen patiënt te worden.

Dat politici met angst en wantrouwen willen scoren is van alle tijden. Het wordt gevaarlijk als journalisten zich bewust of onbewust tot verlengstuk daarvan maken en de onmisbare reality check vergeten. Hoe kunnen mensen nuchter blijven redeneren als ze het nieuws over de mishandeling van de afvallige moslim Ehsan Jami niet kunnen ontlopen maar via een groot aantal media niets horen over dat andere comité van afvallige moslims, dat nota bene van de Nederlandse imams toestemming had gekregen hun persconferentie in een moskee te geven?

Als de pers politici in hun wanen volgt, krijg je een paranoide samenleving met uitdijende geheime diensten en minachting voor privacy. Waarna de pers niet vreemd mag opkijken als het nauwelijks controleerbare inlichtingensysteem zich ook tegen haar keert.
Waarom horen we dat perspectief nooit door de NVJ verkondigen?

In het Kuifje-album De Skepter van Ottokar staat de “Syldavische” zinspreuk “Eik bennek eik blavek”. De jonge reporter wist feilloos wat dat betekende: “Hij die kwaad zaait, zal kwaad oogsten”.