Onafhankelijkheid
Vorige week ontstond commotie over het feit dat Vrij Nederland geen melding had gemaakt van subsidiëring van een special over de noodsituatie in Darfur. Hieronder het verweer van hoofdredacteur Emile Fallaux.
Vorige week stak VN de nek uit met zestig pagina’s over Darfur. Geen populaire kost, maar wel een dure productie. ‘Een item over Darfur scoort niet,’ constateerde NCRV-journalist Aart Zeeman daarin. Toch besloten wij fors uit te pakken om journalistieke context te geven aan de actie ‘Tot Zover Darfur’, waarvan Zeeman de mede-initiatiefnemer is. Financiële steun voor dit ambitieuze plan zochten we bij NCDO (Nationale Commissie voor internationale samenwerking en Duurzame Ontwikkeling), een onafhankelijke stichting die al vele jaren dure mediaprojecten helpt verwezenlijken. Een paar recente voorbeelden. De VPRO: een serie over sporters in Afrika, en voor de rubriek Tegenlicht de documentaire Deep Dish Democracy, over de invloed van satellieten op de autoritaire samenlevingen. De NPS: een serie over asielzoekers die terugkeerden naar het land van herkomst. BNN en Llink: de serie WarZone. De EO: veertig uitzendingen over ontwikkelingslanden.
Web van afspraken
Van de Volkskrant tot Linda, overal tref je journalistiek werk aan dat gesteund is door NCDO. En nooit bemoeit NCDO zich met de inhoud. Dat zit zo: decennia geleden besloot de Nederlandse overheid om de besteding van allerlei overheidsgelden over te laten aan deskundige fondsen, die meestal de stichtingsvorm kregen. Je hebt fondsen voor de film, voor de podiumkunsten, de beeldende kunsten, en ook voor de media, onder meer een fonds voor bijzondere journalistieke projecten en een voor culturele omroepproducties. En NCDO voor ontwikkelingssamenwerking en duurzaamheid. Er is een web van afspraken en codes waarmee de overheid op afstand gehouden wordt. Gesubsidieerde kunstenaars zijn hier geen staatskunstenaars en gesubsidieerde media zijn geen staatsmedia.
De kop boven een stukje in NRC Handelsblad: ‘Darfur reportage VN betaald door overheid’, wekte ten onrechte de indruk dat VN zijn onafhankelijkheid verkwanselt. Dat is onnozel. En trouwens, de onafhankelijke krant drukt zelf ook door NCDO gesubsidieerd werk af.
VN’s onafhankelijkheid en geloofwaardigheid zijn niet te koop. Het is ons enige kapitaal.
(dit stuk verscheen tevens in de Vrij Nederland van deze week)
5 reacties:
9 november, 2007
Een groot deel van de commotie heeft Fallaux zichzelf op de hals gehaald door de betaling niet te vermelden. Nu verdedigt hij zich alsof critici hebben betoogd dat de Vrij Nederland ‘Advertorial’ boven de Darfur-special had moeten zetten. Een vermelding onderaan de special was voldoende geweest om transparantie te waarborgen.
Blijft onverlet of het überhaupt verstandig is om je als opinieblad te laten betalen door de overheid, maar dat is een vraag die elk medium zelf dient te beantwoorden.
Ik vind de ophef terecht, maar bovenal erg jammer, omdat het de aandacht afleidt van een kwestie die inderdaad alle aandacht verdient.
9 november, 2007
Doet me ook denken aan het verhaal onderaan de coverstory van HP De Tijd (tijd terug) “Het PR-Kabinet”. Daar werd ook melding gemaakt van door ministeries die omroepproducties mede-financieren.
9 november, 2007
@ Willem Kleijn Is dat niet een contradictio in terminis: de ophef over deze kwestie terecht èn jammer vinden? Als je het werkelijk jammer vindt dat die ophef de aandacht van Durfur afleidt, is er toch maar één oplossing denkbaar: de ophef te petieterig voor woorden vinden, die verhalen in VN en andere bladen lezen en je realiseren wat daar op dit moment, met stilzwijgend goedvinden van de grootmachten en oliemaatschappijen van deze wereld, gebeurt.
10 november, 2007
@ Theo: lijkt me niet. Dat ik vind dat er artikelen over Darfur geschreven moeten worden wil natuurlijk niet zeggen dat ik mijn ogen sluit voor zaken die m.i. niet kloppen. Dat is nu net de politiek correcte houding binnen de journalistiek waar ik een broertje dood aan heb.
11 november, 2007
“En nooit bemoeit NCDO zich met de inhoud.” schrijft Fallaux. Ik geloof hem op zijn woord.
Want NCDO weet van te voren dat Vrij Nederland bericht vanuit ‘het socialistische paradigma’. NCDO weet zeker dat de artikelen van VN in hun straatje passen.
Fallaux schrijft ook “VN’s onafhankelijkheid en geloofwaardigheid zijn niet te koop.” Opnieuw heeft Fallaux gelijk. VN’s onafhankelijk en geloofwaardigheid zijn al lang geleden verkocht, en liggen nu bij de instellingen die Vrij Nederland in leven houden zoals het NCDO en het Bedrijfsfonds voor de Pers.