Vorige week ontstond commotie over het feit dat Vrij Nederland geen melding had gemaakt van subsidiëring van een special over de noodsituatie in Darfur. Hieronder het verweer van hoofdredacteur Emile Fallaux.

Vorige week stak VN de nek uit met zestig pagina’s over Darfur. Geen populaire kost, maar wel een dure productie. ‘Een item over Darfur scoort niet,’ constateerde NCRV-journalist Aart Zeeman daarin. Toch besloten wij fors uit te pakken om journalistieke context te geven aan de actie ‘Tot Zover Darfur’, waarvan Zeeman de mede-initiatiefnemer is. Financiële steun voor dit ambitieuze plan zochten we bij NCDO (Nationale Commissie voor internationale samenwerking en Duurzame Ontwikkeling), een onafhankelijke stichting die al vele jaren dure media­projecten helpt verwezenlijken. Een paar recente voorbeelden. De VPRO: een serie over sporters in Afrika, en voor de rubriek Tegenlicht de documentaire Deep Dish Democracy, over de invloed van satellieten op de autoritaire samenlevingen. De NPS: een serie over asielzoekers die terugkeerden naar het land van herkomst. BNN en Llink: de serie WarZone. De EO: veertig uitzendingen over ontwikkelingslanden.

Web van afspraken
Van de Volkskrant tot Linda, overal tref je journalistiek werk aan dat gesteund is door NCDO. En nooit bemoeit NCDO zich met de inhoud. Dat zit zo: decennia geleden besloot de Nederlandse overheid om de besteding van allerlei overheidsgelden over te laten aan deskundige fondsen, die meestal de stichtingsvorm kregen. Je hebt fondsen voor de film, voor de podiumkunsten, de beeldende kunsten, en ook voor de media, onder meer een fonds voor bijzondere journalistieke projecten en een voor culturele omroepproducties. En NCDO voor ontwikkelingssamenwerking en duurzaamheid. Er is een web van afspraken en codes waarmee de overheid op afstand gehouden wordt. Gesubsidieerde kunstenaars zijn hier geen staatskunstenaars en gesubsidieerde media zijn geen staatsmedia.
De kop boven een stukje in NRC Handelsblad: ‘Darfur reportage VN betaald door overheid’, wekte ten onrechte de indruk dat VN zijn onafhankelijkheid verkwanselt. Dat is onnozel. En trouwens, de onafhankelijke krant drukt zelf ook door NCDO gesubsidieerd werk af.
VN’s onafhankelijkheid en geloofwaardigheid zijn niet te koop. Het is ons enige kapitaal.

(dit stuk verscheen tevens in de Vrij Nederland van deze week)