De Nieuwe Reporter stelde een waaier aan mediamensen drie vragen: Wat is het hoogtepunt van het afgelopen mediajaar? Wat het dieptepunt? En welke ontwikkelingen voorzie je voor 2008. De komende dagen de antwoorden. Met vandaag de hoogtepunten. Morgen de dieptepunten. En op 2 januari de voorspellingen.

Hans Laroes (hoofdredacteur NOS Nieuws): “Ik neem eens iets heel kleins. In dit jaar hebben we onze (jongeren)website Headlines verder uitgebouwd, en doen we via Headlines maar ook via ‘t ‘gewone’ Journaal veel meer samen met scholen. We geven les over nieuws, beginnen weblog-projecten met leerlingen door het hele land en hebben ‘n aantal scholen ‘geadopteerd’ om meer van hen te weten te komen (beleid en de leerlingen-wereld zelf). In dat verband hadden we een groep van 18 meiden van het Albedacollege in Rotterdam (mbo) op bezoek, de helft met, de andere helft zonder hoofddoek. Heel divers. Ze deden volop mee aan onze dagelijkse 13.15 vergadering, praatten met iedereen en keken overal rond. Kreeg dag later een mailtje, dat ze ‘NOS bedankt’ zingend naar de trein waren teruggelopen. En hoorde later van hun docenten dat wij volstrekt geen idee hebben wat het voor hun eigenwaarde betekent dat de NOS (‘nota bene de NOS’) contact met hen heeft en dat niet voor effetjes bij een probleem, maar voor een langere termijn omdat we in hun wereld en hun denken geïnteresseerd zijn. Dat vind ik dus eigenlijk leuker dan welke scoop dan ook.”

Bart Brouwers (hoofdredacteur Sp!ts): “1. De komst van twee nieuwe gratis kranten in Nederland. De volwassenheid van het segment is daarmee definitief vastgesteld. En hoewel dit hoe dan ook goed nieuws is voor de krantenlezer, is het twijfelachtig of de twee nieuwkomers het echt gaan redden op de advertentiemarkt. 2. De uitspraak van het Europees Hof in de zaak-Voskuil.”

Francisco van Jole: “Het journalistieke hoogtepunt werd geleverd door de redactie van RTL Nieuws. Zij besloten niet te berichten over de prive-relatie van twee lokale politici in Nijmegen omdat het nu eenmaal geen nieuws was. Inzicht, principe en standvastigheid, dat zijn drie kerneigenschappen van de journalistiek waar de rest van de Nederlandse pers een fors tekort aan lijkt te hebben.”

Laurens Verhagen (hoofdredacteur NU.nl): “Een journalistiek hoogtepunt vond ik dit jaar het verschijnen van De Pers. Het is een welkome en verfrissende aanvulling op het bestaande aanbod. Aanvankelijk konden ze hun torenhoge pretenties niet waarmaken vond ik, maar het gaat de laatste maanden duidelijk beter. Andere hoogtepunten zoek ik dicht bij huis. Ik hoop dat men mij dat niet euvel zal duiden. Ik heb het over de ontwikkelingen rondom NU.nl, waar we het afgelopen jaar heel veel hebben gedaan. NUzakelijk maakte een succesvolle doorstart en we lanceerden NUjij.nl, NUfoto.nl en NUsport.nl.”

Erik van Heeswijk (bestuurslid NVJ, freelance journalist): “Eén van de hoogtepunten was voor mij de lancering van Het Gesprek. Niet omdat ik kwalitatief altijd met de programma’s kan leven (veel teveel incrowd, hoewel ik oprecht Huub Stapel een onderschatte interviewer vind) en ik weet zelfs niet eens of dit initiatief het wel gaat redden. Dat zou ik jammer vinden want ik snap de gedachte van de initiatiefnemers: misschien is er wel teveel vluchtigheid en het is heel aardig eens tegen de stroom in te roeien. Maar bovenal maakt het mij ook altijd bijzonder vrolijk als sommige mensen niet alleen praten over innovatie, maar het ook gewoon doen. Ongeacht de consequenties. Dat zouden we vaker moeten doen in plaats van zeuren over mensen die wel iets proberen.”

Hans Scholten (secretaris/bestuurslid Logeion, beroepsvereniging voor Communicatie). “Het journalistieke hoogtepunt van 2007 vond ik de berichtgeving van Peter Middendorp in De Pers over zijn ervaringen in het Haagse. Met een scherpe blik en op nuchtere toon geeft hij inzicht in het kat- en muisspel tussen politici, voorlichters en journaille en sluit daarbij aan bij het inzicht dat Joris Luyendijk al gaf met zijn “Het zijn net mensen”. Hilarisch was Middendorps drie pagina’s tellende reportage over Ferry Mingelen. Daarnaast vond ik 2007 voor het communicatievak interessant vanwege de nieuwe wijze waarop de journalistiek weer een grotere rol heeft gespeeld tijdens de verkiezingen, de wijze waarop het kabinetsprogramma werd gepresenteerd en de historisch lage opkomst bij het burgemeestersreferendum in Utrecht.”

Wim Otten, secretaris van de Auto Pers Club. De organisatie voor autojournalisten vierde het afgelopen jaar het vijftigjarig bestaan. “Voor mij waren er meerdere hoogtepunten in 2007. De mooiste en leukste is toch wel de opstart van een gratis autokrant in Nederland. Ik heb daarbij een rol gespeeld. Nooit eerder in mijn meer dan 25-jarige journalistieke carriere stond ik aan de wieg van een krant. Het is anwbAuto, een wekelijkse krant voor autorijdend Nederland met een oplage van 400.000. Een mix van mobiliteitsnieuws, verstrooiing, verkeersnieuws en autonieuws. Eigenlijk een krant volgens de formule krant, maar dan met de auto als bindende factor.”

Arnold Karskens (oorlogsverslaggever) zag in 2007 geen hoogtepunten. “Media die vrijwillig akkoord gaan met censuur, terwijl het land zijn grootste oorlog voert sinds 55 jaar? Geen hoogtepunten! Het is één groot dieptepunt.

Huub Evers (Lector Interculturaliteit en journalistieke kwaliteit / docent media-ethiek Fontys): “Journalistiek hoogtepunt in 2007 was voor mij het onderzoek naar de martelprimeur van de Volkskrant. Na een paginagrote reconstructie in februari, geschreven door Jan Hoedeman die ook zelf met de primeur was gekomen en een officieel onderzoek gaf de hoofdredactie vervolgens aan de journalist John Jansen van Galen en de jurist Germ Kemper de opdracht om voor de krant zelf een onafhankelijk onderzoek te verrichten naar de werkwijze van de redactie. Dat onderzoek verscheen enkele weken geleden en was een mooi voorbeeld van transparantie en verantwoording in de journalistiek!”

Hans van Maanen (wetenschapsjournalist de Volkskrant): “Zowel het hoogtepunt als het dieptepunt werd voor mij door de Volkskrant bereikt. Het meest opmerkelijk vond ik de bondige, maar doorwrochte reportage van Weert Schenk over de politieke invloed die welzijnswerkers in de Amsterdamse Bijlmer hebben weten te veroveren: zij kunnen zelf stemmen over hun eigen opbouwwerk. Een klein lokaal minimum ontstond helaas toen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten alles wist weg te wuiven en een journalist-alleen niet bij machte bleek duimschroeven aan te draaien. Wat zou er zijn gebeurd als Schenk samen met bijvoorbeeld Het Parool was opgetrokken?”

Louki Boin is voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Modejournalisten, maar was in het verleden vooral bekend als hoofdredacteur van het maandblad Avenue: “Naast de haast vanzelfsprekende hoogtepunten, de verslagen van de grote gebeurtenissen in de wereld, vond ik hoogtepunten waarin de journalistiek misstanden onthult die zonder het graafwerk van de journalisten onbekend en/of ongestraft waren gebleven. Bijvoorbeeld de artikelen en uitspraken van Jort Kelder die de praktijken van advocaat Bram Moskowicsz aan de kaak stelde. Op de humoristisch lefgozerige, maar integere wijze die hem eigen is bereikte Jort Kelder journalistiek wat de deken der advocaten niet kon of wilde bereiken: Moskowiscz trad na de verloren rechtzaak die hij tegen Kelder had aangespannen terug als advocaat van W. Holleeder en zingt een toontje lager.
Andere hoogtepunten waren de reeksen artikelen in NRC Handelsblad, waarin de journalistiek onthulde wat er fout is gegaan en gaat bij de Belastingdienst: degelijk journalistiek onderzoek met hoor en wederhoor van de betrokkenen, in een digitale puinhoop bij een voor het publiek ondoorzichtige, maar oppermachtige overheidsinstantie.”

Huub Kerkhoffs, lezersredacteur De Gelderlander: “Hoogtepunt was het begin februari omzetten van de krant naar het tabloidformaat. Een operatie die veel leven in de brouwerij bracht, meer dan ooit de diverse bedrijfsgeledingen om dezelfde tafel zette en de redactie dwong tot een diepgaande bezinning op de vorm en inhoud van de krant. Lezers en adverteerders reageerden massaal. Voor- en tegenstanders streden om voorrang. Voor de een werd de nieuwe krant te lichtvoetig, te vluchtig en te weinig analytisch. De ander juichte de betere toegankelijkheid, bondigheid, overzichtelijkheid en snellere presentatie toe.
De Gelderlander wist met de overstap naar het compacte formaat de afkalving qua oplage in te dammen. De duizenden lezersreacties leverden een forse bijdrage van de permanente evaluatie van look and taste van de krant. De mening van de lezer was en is daarbij niet bepalend. De redactie van De Gelderlander wil de gezaghebbende en richtinggevende rol van de journalist overeind houden. Daarbij wel nadrukkelijk rekening houdend met de belangstelling van de lezer. Die lezersinteresse betekent bij De Gelderlander met nadruk belangstelling voor de regio, voor stad en dorp. Bij de overgang naar de tabloidkrant is die lezerswens nadrukkelijk gehonoreerd.”

Frank Paumen, voorzitter van TourPRess, de vereniging van toeristisch journalisten: “Het toeristische journalistieke hoogtepunt voor 2007 was vooral de technische beleving dat eindelijk de nieuwe Airbus de lucht in is gegaan en dat dit weer meer mogelijkheden geeft, om veel mensen over een grote afstand te vervoeren. En nog meer mensen kennis kunnen nemen van andere culturen en belevingswerelden. Een unieke luchtreus die werkelijk iedereen versteld doet staan van zijn mogelijkheden. Soms ook eens angstig gevoel wanneer je zoveel tonnen de lucht in ziet gaan. Ook de positieve veranderingen in landen, die drie jaar geleden getroffen werden door de vernietigende golf en waarbij de toeristische wederombouw langzaam toch gestalte geeft. Zo ook de afgelopen actie om schoon drinkwater voor andere volkeren. Dat is een hartverwarmend gevoel waar wij, Nederlanders, uniek in zijn.”

Dirk van der Meulen (hoofdredacteur weekkrant Schuttevaer): “Voor mij kende 2007 een paar hoogtepunten. Allereerst de Europese erkenning van het journalistiek verschoningsrecht. Geweldig! Mijn persoonlijk hoogtepunt was mijn terugkeer, half oktober, bij Schuttevaer. Ik ging er 17 jaar geleden weg als eindredacteur. Sindsdien startte ik vaart.nl, waar zo’n 850 schippers via de vrachtindicator uitwisselen welke bedragen zij voor vrachten uitonderhandelden. Het maakt de positie van schippers beter. Misschien geen journalistiek, maar wel informatie die schippers nodig hebben. Het is nu de bedoeling dat Schuttevaer de website vaart.nl geheel of gedeeltelijk overneemt. Verder ontving ik zojuist het jaarboek van de Vereniging van onderzoeksjournalisten, VVOJ. Ook dat vind ik geweldig. Dat collega’s hun kennis delen.”

Jeroen Mirck (redacteur Adformatie en initiator van Adfoblog): “De definitieve doorbraak van nieuwe media in de mindset van de journalistiek. Online spelers als Hyves, Facebook, Wikipedia, GeenStijl en Flickr waren het afgelopen jaar niet uit de media weg te slaan. Hoewel de meeste media zichzelf nog niet aan dit soort initiatieven durven te wagen, is het al een hele stap dat het bewustzijn over de relevantie van dit soort nieuwe kanalen eindelijk wortel begint te schieten bij het journaille. Nog even wat mokken en protesteren, maar binnen afzienbare tijd zal ook de journalistiek ‘om’ gaan en zelf dit soort technieken serieus gaan toepassen. Zelfs de nukkige hoofdredacteur die alle reacties op weblogs consequent ‘geneuzel’ noemt.”

Theo Dersjant (De Nieuwe Reporter): “Ieder nadeel heeft dan toch z’n voordeel. De zorg om het verschralen van het pluriforme perslandschap is definitief een geluid van de vorige eeuw. Toegegeven: er is zorg mogelijk over de kwaliteit van de beroepsuitoefening. Maar een burger had nog nooit zo’n ruime keuze uit betaalde dagbladen, gratis kranten, nieuwssites op internet, podcasts, sms, twitter, radio, televisie en ga maar door. Bij iedere kwestie-in-de-dop staan al snel zes cameraploegen te draaien (waarschijnlijk gadegeslagen door evenzoveel persvoorlichters). Goed, misschien is het allemaal wel scrum-journalistiek. Misschien regeert de waan van de dag. Kijken media teveel naar elkaar. Gaat het ‘oude handwerk’ verloren en is er geen geld meer voor diepgang. Gaat het alleen nog maar om hit-and-run-journalism. Maar angst voor het verdwijnen van de pluriformiteit hoeft er niet meer te zijn. We zijn – met zelfs vier gratis gazetten (zolang dat duurt) – pluriformer dan ooit!

Maarten Reijnders (De Nieuwe Reporter): “Het hoogtepunt was de internationale steun voor de ontvoerde BBC-correspondent Alan Johnston. Meer dan 200.000 mensen ondertekenden een online petitie die opriep om Johnston vrij te laten. Mooi om te zien dat zoveel mensen begaan waren met het lot van Johnston.”