Kunnen journalistieke taken worden uitbesteed aan journalisten in landen, duizenden kilometers verder? Je zou denken dat dat het belachelijkste idee is dat ooit is geopperd, gezien de storm van verontwaardiging die losbrak toen James Macpherson in mei dit jaar twee verslaggevers in India aannam om het lokale nieuws in Pasadena te verslaan voor zijn Pasadena Now-website. De Indiase journalisten zouden met name schrijven over de vergaderingen van de gemeenteraad, die via internet live worden uitgezonden. Vanwege het tijdsverschil konden hun artikelen de ochtend na de raadsvergadering al online zijn.

“Veel routine-taken kunnen worden verricht door getalenteerde mensen in een andere tijdszône voor veel lagere salarissen”, verklaarde hoofdredacteur Macpherson, die ervaring met outsourcing heeft. Eerder had hij een kledingzaak waarvoor hij in Vietnam en India producten liet maken.

In India was veel belangstelling voor Macphersons idee: nadat hij een advertentie plaatste op de Indiase versie van Craigslist, kreeg hij tientallen reacties. Voor 12.000 en 7.200 dollar per jaar nam Macpherson twee journalisten aan. Een van hen heeft een opleiding journalistiek gevolgd aan de vooraanstaande Universiteit van Californië in Berkeley.

Larry Wilson, hoofdredacteur van de lokale Pasadena Star-News (30.000 lezers), kan nauwelijks geloven dat Macpherson serieuze bedoelingen heeft. “Het klinkt als een rare grap”, zegt Wilson. “Pasadena is een fascinerende, gecompliceerde stad en je mist zoveel nuances als je een raadsvergadering via internet volgt. Ik zou ook niet genuanceerd verslag kunnen doen van ontwikkelingen in New Delhi.”

Journaliste Barbara Ehrenreich, die twee boeken schreef over het effect van globalisering op werkende Amerikanen, vergeleek het werk van de Indiase verslaggevers met dat van ex-New York Times-verslaggever Jason Blair. Hij schreef vanuit zijn appartement in Brooklyn immers ook over plaatsen waar hij nooit was geweest.

Het is logisch dat Macphersons beslissing een gevoelige snaar raakt bij journalisten, gezien de radicale veranderingen die de sector de laatste jaren ondergaat. Niettemin zijn de reacties vaak overdreven. Macpherson heeft de lokale journalistiek niet bepaald de nekslag toegebracht. Macpherson is niet de uitgever van de New York Times of de Los Angeles Times. Hij is een amateur die zijn website runt vanuit vanuit zijn appartement, met behulp van zijn vrouw – een datatypiste – en twee stagiaires. Hoewel volgens hem 45.000 mensen elke maand de site lezen, maakt die geen winst.

Pasadena Now is dan ook met de beste wil van de wereld niet een volwaardig nieuwsmedium te noemen. De site bevat hoofdzakelijk bewerkte persberichten, enkele reportages van gemeentelijke vergaderingen en gemeenschapsevenementen en een sporadisch interview. Toen Macpherson zei dat hij doors outsourcing ‘de kwaliteit van de lokale journalistiek’ wilde verbeteren, zonder de daaraan verbonden kosten, leek hij eerder de kwantiteit te bedoelen.
Kwaliteit hangt immers nauw samen met kennis van de locatie, het onderwerp en de cultuur en veelvuldig contact met bronnen, het liefst in persoon – iets waartoe journalisten in India niet in staat zijn. “Goede verslaggeving is niet alleen stenografie”, zegt Bryce Nelson, hoogleraar journalistiek aan de University of Southern California en inwoner van Pasadena.
Hij vindt de outsourcing bij Pasadena Now een zorgelijke trend. “Dit kan makkelijk overslaan naar andere kranten. Investeerders willen alleen maar winst maken.”

In dat laatste heeft Nelson gelijk. Maar het meest waardevolle goed in de journalistiek is geloofwaardigheid. Als journalisten op duizenden kilometers afstand lokale evenementen verslaan, wordt de toch al aangetaste geloofwaardigheid van de journalistiek nog meer ondermijnd. Dat is een garantie voor een verder dalende oplage, en rendement, van kranten.

Wellicht heeft James Macpherson zich ook al deze bezwaren gerealiseerd, want de enige berichten over gemeentepolitiek die door zijn Indiase journalisten lijken te zijn geschreven – zonder naam of met een Indiaas klinkende naam – zijn gepubliceerd in mei en juni.
“Bij mijn weten wordt er geen verslaggeving vanuit India gedaan”, zegt Ann Erdman, woordvoerster van de gemeente Pasadena. Volgens haar woont een plaatselijk Pasadena Now-verslaggever de raadsvergaderingen bij. Politie-woordvoerster Janet Pope Givens zegt eveneens dat ze alleen met lokale journalisten van Pasadena Now heeft te maken.

James Macpherson ontkent de speculaties dat hij het hele outsourcing-plan heeft laten vallen. ‘Dat is typisch voor de foutieve berichtgeving over mij’, e-mailt hij aan De Nieuwe Reporter. De speculaties zijn volgens hem afkomstig van ‘verslaggevers die het bespottelijk vonden dat ik accuraat kan zijn als ik met ‘inferieure’ Indiase journalisten werk’. Maar wanneer DNR Macpherson belt voor toelichting, hangt hij op.

Of Macphersons experiment werkt of niet, hij werpt wel een interessante, zij het ongemakkelijke, vraag op: is er een manier waarop het uitbesteden van bepaalde taken de journalistiek inhoudelijk zou verbeteren?

Persbureau Reuters, toch niet de minste, denkt van wel. Reuters kondigde in 2004 aan dat een deel van de verslaggeving over Wall Street voortaan zou worden gedaan vanuit een nieuw bureau in Bangalore, India. De redacteuren daar zouden alleen rudimentaire taken uitvoeren, zoals het filteren van informatie en het checken van feiten.

‘Je hoeft niet ter plaatse te zijn om elk verhaal te verslaan’, e-mailt hoofdredacteur David Schlesinger. Hij wijst erop dat De Nieuwe Reporter ook geen journalist naar Londen stuurt om hem te interviewen, maar dit vanuit Seattle doet.

De verhuizing van bepaalde bureautaken naar Bangalore had het beoogde effect, zei de hoofdredacteur begin dit jaar tegen de BBC. “We kunnen onze journalisten in New York nu op interessantere verhalen afsturen. Dat is goed voor ons bedrijf en goed voor de journalistiek.”
Als het vrijgekomen geld inderdaad wordt gebruikt voor diepgravende verhalen – waarin de toekomst van de journalistiek ligt -, zou uitbesteding inderdaad een optie kunnen zijn.

Maar de beroepsgroep verwerpt het idee al voordat ze heeft gezien hoe het werkt, meent John Duncan, voormalig hoofdredacteur van de Engelse krant The London Observer. In zijn blog The Inksniffer schreef hij dat ‘de gal die onmiddellijk na het (Pasadena Now-) idee werd gespuugd, een van de redenen is waarom het zo moeilijk is om kranten te vernieuwen. (…) De journalistieke omgeving – conservatief, navelstarend, eigenwijs, soms zelfgenoegzaam – is uiterst vergiftigend voor mensen en bedrijven die nieuwe manieren zoeken om dingen te verbeteren voor de lezers’. Deze mentaliteit is veel zorgelijker dan de vraag of een journalist in India een stukje kan tikken, vindt Duncan, die niet op interviewverzoeken reageert.

Centinel (niet zijn echte naam) van het Foothill Cities-blog, dat Pasadena volgt, meent dat de Pasadena Now-website de laatste maanden betere artikelen bevat. De lokale verslaggevers van de site, waarvan er volgens Centinel inmiddels meer zijn, “kunnen zich nu tot op bepaalde hoogte bezighouden met diepgaandere onderwerpen”.
Hij ziet in de ophef over de site een parallel met de reacties van het journaille op de komst van blogs. “In beide gevallen zitten journalisten verstrikt in een ouderwetse territoriale strijd”, zegt Centinel. “Ze lijken zich niet bewust te zijn van hun bevoordeelde positie. Een journalist met toegang tot allerlei nieuwsbronnen, die zich al jarenlang verdiept in de onderwerpen, moet zijn tijd niet verspillen met werk dat iemand in India kan doen. Laat hij maar diepgaande verhalen schrijven en het zwoegwerk aan mensen in Bangalore overlaten.”