De code van Witteman

Als minister president Balkenende Ferry Mingelen na afloop van het wekelijks televisiegesprek een muilpeer verkoopt omdat hij ontevreden is over de vraagstelling, krijgen we dat niet te zien bij het programma Pauw & Witteman. Als de Amerikaanse president tijdens de camerarepetitie vlak voor een televisietoespraak een grap maakt over het plat bombarderen van Rusland, als een minister van Buitenlandse Zaken iets onaardigs zegt over een collega, niet wetende dat de microfoon open staat of als Rob Oudkerk het tegen burgemeester Cohen over kutmarokkanen heeft en dat bij toeval wordt geregistreerd, dan is dat nieuws, wereldnieuws soms. Maar niet volgens Paul Witteman.

Dat is althans de strekking van de column die Paul Witteman in de VARA-gids van 26 januari schreef. Het programma is immers afgelopen of nog niet begonnen, de opmerkingen zijn niet bedoeld voor uitzending en de code leert dat beelden dan niet uitgezonden mogen worden. Welke code dat precies is en van wie, legt Witteman niet uit.

De column van Witteman gaat over wat inmiddels het wijnincident heet, na afloop van een spraakmakende uitzending van Pauw en Witteman. Joran van der Sloot, tot tweemaal toe aangehouden op verdenking van moord op Nathalie Holloway en tot twee keer toe vrij gelaten, was na afloop van de uitzending zo boos over de vraagstelling van medegast Peter R. de Vries dat hij hem een glas wijn in het gezicht gooide.

Dat deed hij ten overstaan van een volle studio waarin onder meer een journalist van het Radio 1 Journaal zat. Het incident werd de volgende dag dan ook breed uitgemeten op de radio, op teletekst en met foto’s op de website van VARA-presentator Francisco van Jole. Terecht, want het was nieuws. Het leert ons iets over het karakter van Van der Sloot. Meer misschien nog dan het gesprek zelf. Toch windt Witteman zich er buitengewoon over op dat NOVA het bewuste fragment de volgende dag uitzond. Net als tientallen andere rubrieken daarna in binnen- en buitenland.

Waar P&W-regisseur Bert van der Veer liet weten dat hij, als hij bij NOVA had gewerkt, hetzelfde had gedaan, laat Witteman z’n verontwaardiging de vrije loop. “Diefstal”, schrijft hij en “schending van de code”. Misschien doelt hij op afspraken die zijn gemaakt na het incident met de ouders van Joran van der Sloot, die de beelden het liefst wilden wissen. Met diefstal heeft het allemaal weinig te maken. Wel met de gesel die de televisiejournalistiek van vandaag teistert: de afspraken die vooraf met de gasten worden gemaakt over wat wel en niet gevraagd wordt en over wat wel en niet gezegd wordt. Het resultaat van deze onderhandelingsjournalistiek zijn de uitgeschreven en gerepeteerde toneelstukjes die we zo vaak te zien krijgen. Een van de beste interviewers van de Nederlandse televisie, en dat is Witteman, hoort daar stelling tegen te nemen in plaats van te klagen als iemand een keer niet aan zo’n voorstelling mee wil doen.

Als iemand in een televisiestudio ten overstaan van publiek en met camera’s die nog altijd op hem zijn gericht iemand anders een glas wijn in het gezicht gooit, moet hij niet verbaasd zijn dat dat naar buiten komt. Witteman doet alsof dat van dezelfde orde is als een visagist die het haar van de minister-president ordent. Hij weet natuurlijk wel beter. Sterker nog: als hoofdredacteur van NOVA had Witteman hetzelfde gedaan. De vraag blijft hangen voor wie zijn woede nou eigenlijk bedoeld is. Die is in ieder geval een ernstiger zaak waard.

Bovenstaande tekst schreef Carel Kuyl, hoofdredacteur van Nova, voor de VARA-gids van volgende week.

7 reacties

  1. Theo Dersjant schreef op 26 januari 2008 om 14:41

    Het lijkt mij dat de verontwaardiging van zowel de familie Van der Sloot als Paul Witteman eerder mag gaan naar de regisseur of eindredacteur van P&W. Je mag er als geïnterviewde toch op vertrouwen dat het einde van de uitzending ook werkelijk het einde van de uitzending is? Dat je daarna niet meer wordt opgenomen? Dat de regie de stekker eruit trekt. Camera’s op zwart. Geluid dicht. Whatever. Dat lijkt me eerder de schending van welke code dan ook dan het feit dat ergens iemand hier nieuws in zag.

  2. lia schreef op 26 januari 2008 om 19:39

    Beste Carel, ik vergeet het ook wel eens maar lees je eigen tekst nog eens door. En dan vooral dit deel:

    a. Joran van der Sloot(…) was na afloop van de uitzending zo boos over de VRAAGSTELLING van medegast Peter R. de Vries dat hij hem een glas wijn in het gezicht gooide.

    b. Dat deed hij ten overstaan van een volle studio (…) WAARIN ONDER MEER EEN JOURNALIST VAN het Radio 1 Journaal zat. Het incident werd de volgende dag DAN OOK breed uitgemeten op (…). Terecht, want het was nieuws.

    c. Het leert ons iets over het karakter van Van der Sloot. Meer misschien nog dan het gesprek zelf.`

    ad a. Was Van der Sloot, over wie ik overigens nog even geen moreel oordeel heb, boos over de vraagstelling of over de houding van De Vries?

    ad b. Is dit zo´n logisch verband? Wie was de radi-journalist in kwestie? Wat is nieuws? Is nieuws ook niet: iets in een context plaatsen?

    ad c. Het smijten met wijn leert ons iets over het karakter van Van der Sloot? Net zoals het gooien met glas ons iets leert over het karakter van Daphne Deckers?

    Net zooals het legen van een wijnglas ons iets leert over het karakter van Van der Sloot, kun je met de interpretatie van dit gedrag alle kanten uit, net zoals je met de interpretatie van het gedrag van De Vries alle kanten uit kunt. Ik vind het laatste ook wel eens de moeite van een analyse waard Carel, misschien kun je eens een profiel over hem doen.

  3. Bas de Vries schreef op 26 januari 2008 om 23:19

    Ooit was Nova nog een goed programma. Een voorbeeld van kwaliteitsjournalistiek. Nu doet de hoofdredacteur alsof hij groot ‘nieuws’ in handen heeft als hij beelden kan uitzenden van iemand die iemand anders wijn in het gezicht gooit. Dat ‘leert ons iets over het karakter’ van de wijnsmijter. Wat leert ons dat dan precies, Carel, kun je dat nog eens heel goed uitleggen? Maakt dit incident het waarschijnlijker dat Joran van der Sloot een moordenaar is, is dat jouw suggestie? Kwaliteitsjournalistiek draait toch om feiten? Welk feit is hier aan het licht gebracht?

  4. Gelukkig is de ‘eerlijkheid van het internet’ tegenwoordig in staat van iedere aanwezige een reporter te maken die via gsm/twitter/blog het complete verhaal kan brengen, ondanks afspraken en toneelstukjes van de presentatoren.

    Wanneer er iets gebeurt dat interessant gevonden kan worden, dan verschijnt het vroeg of laat op internet: kaf en koren worden daarna pas gescheiden. Meningen over wat nieuws is en wat niet komen pas in deze 2e fase.

    De code van Witteman heeft z’n langste tijd gehad denk ik :)

  5. carel kuyl, als hoofdredacteur van NOVA liet u aandacht besteden aan een volstrekt onbenullig incident, dat helemaal geen aandacht had moeten krijgen, tenzij er absoluut geen ander interessant nieuws zou zijn geweest. vanwaar toch aandacht besteed hier aan dit poldergehannes? in de rest van de wereld voltrekken zich tegelijkertijd buitengewoon interessante zaken. waarom zien de kijkers daarvan niets op nova? talloos zijn de voorbeelden daarvan. dit wijnincident, good god,heeft ook nog een gevolg waarover geklets wordt. in godsnaam carel kuyl, doe uw werk!

  6. Ted Sluymer schreef op 30 januari 2008 om 20:10

    NOVA is gewoon een uitstekende reclame voor beide presentatoren die daarmee hun marktprijs hoog houden als dagpresentator of andere schnabbels. Niemand gelooft toch nog dat het de heren ook maar enigszins interesseert waarmee ze bezig zijn? En voor de verandering is iemand die met wijn smijt dan best welkom. Heb je ook weer stof voor een column.

  7. delaw schreef op 21 januari 2010 om 05:08

    Volgens mij had de heer Witteman de beelden zelf ook op maandag getoond als NOVA ze niet voor was geweest.
    Ik denk dat hij meer baalt van het feit dat het NOVA was die zijn scoop voor z’n neus wegsmurfte. (et tu NOVA?)

    Verder ben ik het met de heer Kuyl helemaal eens wat betreft “de gesel die de televisiejournalistiek van vandaag teistert”.
    Interviews beginnen steeds meer op campagne spotjes te lijken.
    Het heeft natuurlijk ook een beetje met vraag en aanbod te maken dat het zo gekomen is. Eerst werd er af en toe wat toe gegeven om gasten binnen te halen en tegenwoordig zijn we al bijna op het punt dat er een script overhandigd wordt aan de vragensteller.

    Hoog tijd dus dat moeilijke interviews gewoon afgedwongen worden!
    In een uitzending melden als iemand, bijv. Ballin, niet wil komen en er net zo lang op terug komen tot diegene, bijv. Ballin, er zit!

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>