Expert Harvard: journalistiek wordt beroep van amateurs
De neergang van krantenabonnementen en losse nummer-verkoop maakt de pers steeds afhankelijker van één geldbron: advertenties. Je moet er niet aan denken dat ook die bron opdroogt. Toch staat precies dat ons te wachten, voorspelt Doc Searls, media-expert aan de Harvard Law School. Adverteerders, constateert hij, zijn bezig hun geld structureel uit de pers terug te trekken, met het gevolg dat journalistiek vooral een zaak van onbetaalde amateurs gaat worden.
Op het eerste oog lijkt het onnodige bangmakerij. Hoe kan Searls de aftocht van adverteerders verkondigen als er juist steeds meer reclameboodschappen op journalistieke sites en weblogs terechtkomen? En voorspellen sommigen de krant geen bright future als deze zich maar snel genoeg tot een print-digitaal hybride medium omvormt? Klopt. Maar de twijfels of de hele journalistieke operatie zich op die manier laat financieren, zijn nooit verdwenen. Wat als de inkomsten uit digitale advertenties niet toereikend zijn?
Succesvolle advertentie blijft lot uit loterij
Bij Doc Searls wordt dat vraagteken een uitroepteken. Geniet nog maar even van dit digitale oplevinkje, zegt hij, onder de oppervlakte is een andere, lange termijn beweging gaande. Natuurlijk heeft Google de omstandigheden voor adverteerders verbeterd: ze kunnen nu per click of impressie afrekenen en dure inkt en zendtijd voor pixels and serverruimte inruilen. Maar het advertentieproces op zich blijft inefficiënt, verspillend en speculatief; zelfs bij de meest geavanceerde vormen van pay-per-click accountability blijft een succesvol contact met klanten een lot uit de loterij.
Feitelijk dekt het advertentieproces de werkelijkheid niet, redeneert Searls. Het wekt de indruk dat verkopers op jacht zijn naar kopers zijn, terwijl het omgekeerde waar is: kopers zoeken verkopers. Bovendien blijven klanten graag klant zolang hun relatie met een bedrijf of organisatie maar betekenisvol en produktief is. Grotere klanten investeren daarom in Vendor Relationship Management, kortweg VRM genoemd. Op die manier onderhouden ze het contact met verkopers op de voorwaarden die ze zelf prettig vinden.
Omgekeerd investeren verkopers in de relatie met hun klant, ook wel Customer Relationship Management (CRM) genoemd. Het aantal relatiemedia en klantensites bewijst, ook in Nederland, op welke massale schaal dat gebeurt. Bedrijven zorgen er ook voor dat klanten nieuwtjes over produkten via internet aan elkaar doorvertellen.
Advertenties worden restpost
Zo raakt het inefficiënte, speculatieve adverteren gemangeld tussen VRM en CRM. Advertenties zullen niet verdwijnen, zegt Searls, maar worden een restpost, geschikt voor plekken waar het relatiemanagement niet kan komen.
Daarmee loopt Searls ver voor de muziek uit. Met name VRM is op dit moment nog meer theorie dan praktijk. Toch zijn er indicaties dat hij gelijk gaat krijgen. De advertentie-omzet van Amerikaanse kranten ligt, ondanks de achter ons liggende periode van hoogconjunctuur, maar liefst 20% lager dan tien jaar geleden en de daling verloopt sinds 2004 in een steeds sneller tempo. In Nederland geeft de recente ineenstorting van de advertentie-omzet van de Volkskrant op zijn minst stof tot nadenken. Hoofdredacteur Pieter Broertjes noemde het geen conjunctureel maar een structureel probleem: de advertenties in zijn krant leveren minder respons op, tarieven kelderen, adverteerders stappen over op het internet.
Een journalistiek zwaargewicht als Jay Rosen van Pressthink weet niet hoe het gaat lopen maar neemt Searls’ voorspellingen serieus: hij verkent een scenario waarin er straks “no business model at all” meer is. Het karwei zal dan worden geklaard door mensen die geen geld verdienen met maar vanwege hun journalistieke werk. Anders gezegd: zij schrijven hun journalistieke stukken gratis om er een reputatie mee op te bouwen die ze langs andere wegen te gelde maken (dit zal veel bloggers bekend in de oren klinken).
Citizen media: geen gratuite ontwikkeling
Ik weet het, Amerika is Nederland niet. Bij ons voelt de overheid zich bijvoorbeeld medeverantwoordelijk voor de informatievoorziening, met het bestaan van de Publieke Omroep en het Stimuleringsfonds voor de Pers als gevolg. Maar te grote afhankelijkheid van één geldbron is altijd riskant, ook als die bron “overheid” heet.
Hoe het precies gaat lopen, weet niemand. Maar wellicht is de ontwikkeling van gedegen burgerjournalistiek een minder gratuite bezigheid dan velen denken (zie oa deze sites met nieuwe modellen voor citizen media).
Dit is het tweede artikel naar aanleiding van de bundel Future of Newspapers. Het eerste ging over nieuwe businessmodellen voor content.
11 reacties:
7 januari, 2008
Altijd al gezegd. Een groot deel van kwaliteitsjournalistiek zal een door de overheid gesubisdieerde taak worden met alle discussie die daar weer aan vast zitten.
7 januari, 2008
Wordt hier niet veel te ‘duur’ gedaan over het verschil tussen kopersmarkt en verkopersmarkt? Is dit niet gewoon de normale conjuncturele schommeling veroorzaakt door overschot en schaarste? Dan zijn we gewoon met z’n allen op zoek naar een nieuw evenwicht dat aan het schuiven is geraakt door internet en n:m informatie-uitwisseling. Geen overheid meer nodig, behalve om misbruik tegen te gaan. Klassieke economie die geruisloos kan overgaan in attentie-economie. Ere en aandacht wie dat toekomt. Een full stop voor alle macht die 1:n heeft en had, normeerde, zichzelf in opblies, en nog steeds mee paradeert. Iedereen die het woord kwaliteit in de mond neemt, moet die nu gaan spoelen met groene zeep. Kwaliteit is het oordeel van de koper, niet van de verkoper, zelfs al barst het aanbod uit zijn voegen. Klassieke media spelen vuil spel als zij beweren dat al die concurrenten op hun blogs geen kwaliteit leveren en zij wel, populistisch zijn en zij niet. Mogen van mij onmiddellijk door het sanitair, en daar mag ook een cordon omheen!
7 januari, 2008
Maar te grote afhankelijkheid van één geldbron is altijd riskant, ook als die bron “overheid” heet.
Hier gaat Van Stegeren in de fout. Het woordje ‘ook’ moet worden vervangen door ‘bij uitstek’.
7 januari, 2008
Wat steeds weer opvalt in het continentaal-Europese discours is dat eindeloze geëmmer over kwaliteit en borging van ‘verantwoorde berichtgeving’ of welke kotsterm je d’r ook verder voor wilt gebruiken. Meneer Van Stegeren geeft er een zoveelste staaltje van weg. Steek gvd. al je energie in: hoe maak ik morgen de béste krant (of het beste programma)!!!!?? Hillary Clinton wil ook zo graag iets VOOR de mensen doen, topwijf hoor, maar Obama begrijpt wat er speelt; hij wil iets MET de mensen doen… Go Oba!!!! Go go go!
8 januari, 2008
Het wordt tijd dat de journalistiek zich meer met de inhoud en achtergronden van de actualiteit bezig houdt dan met het oplepelen van voorgekookte berichtjes en slap meta-gewauwel. Doorvragen, analyseren en werkelijke bedoelingen van politici en topmanagers blootleggen. Geen kluitjesjournalistiek. Neem nu het R1J van vanmorgen. Voortdurende aandacht voor de voorverkiezingen in de VS met als serieus bericht de uitslag van stemming een klein dorpje in New Hampshire. Willem Lust reist voor Nova naar New Hamsphire en komt op TV met een verhaal dat je thuis zo vanachter je PC kan samenstellen aan de hand van de websites van de grote Amerikaanse kranten. Zomaar twee voorbeelden.
Journalistiek is een vak vinden veel mensen. Nou maak daar eens werk van zou ik zeggen.
10 januari, 2008
Deze week kreeg ik per post een aanbieding van het Amerikaanse zakenblad Fortune: drie jaar (78 nummers) voor 40 euro, twee jaar (52) voor 39 euro of één jaar (26) voor 20 euro. Koop ik het blad los, dan ben ik respectievelijk 390, 260 en
130 euro kwijt, aldus Fortune’s eigen berekeningen. Dat zijn besparingen van 85 tot 90 procent.
De jacht op een zo hoog mogelijke ‘betaalde’ oplage ligt natuurlijk in het verlengde van de jacht op steeds schaarser wordende advertenties.
Conclusie: Doc Searls’ doemscenario is al in volle gang.
10 januari, 2008
Overigens zijn adverteerders ook door de commerciële televisie mateloos verwend geraakt: daar kunnen ze in alle vrijheid ravotten in de sector “informatieve” programma’s, lees bv dit openhartige gesprek http://www.visibletv.nl/Ronde_tafel.pdf
16 januari, 2008
Misschien is hier wél een nuttige taak weggelegd voor die nieuwe wijze Stichting Media Ombudsman Nederland http://www.denieuwereporter.nl/?p=1407. Breng de mate van commercialisering van de berichtgeving in steeds meer Nederlandse media maar eens in kaart. Als dat überhaupt mogelijk is, want echt openhartig zal niemand daar graag over praten.
En bezie wat te doen met de uitkomsten. Stel dát er wat aan te doen is, waarschijnlijk niet (en je moet er toch ook niet aan denken dat die commercialisering de lezers/kijkers van vandaag de dag geen moer kan schelen).
Van commerciële televisie kunnen we van alles verwachten, Theo (en kijk ook even naar wat de Publieke Omroep soms, nee, vaak flikt), maar als je weet wat er in delen van de publiekstijdschriftensector gebeurt, om maar een belangrijk media-segment -met hoge oplagen- te noemen…
Liever achterover buigen voor de steeds extremer/brutaler wordende wensen van de adverteerder dan principieel een goed betaalde vaste baan inleveren en een onzekere toekomst tegemoet gaan? Wellicht hoopt men -de goede uitzonderingen uiteraard daargelaten- dat alles wel overdrijft en dat alle concessies dan t.z.t. kunnen worden teruggedraaid. Niet dus.
Misschien zijn er wel te veel media en verschuift ”de macht” dáárom wel zo snel richting adverteerders… Ik denk wel eens: we hebben een koude sanering in medialand goeddeels buiten de deur weten te houden tijdens toen er enkele jaren achtereen sprake was van een reclame-recessie, waar later nog eens de shift naar online overheen kwam, evenals al die gratis (dag)bladen. Misschien krijgen we de rekening daarvan wel gepresenteerd.
5 juli, 2008
De meeste journalisten waren altijd al kansloze amateurs en propagandisten. Vroeger viel dan niet op, nu zijn ze wel erg lelijk geworden aangezien we allemaal twee ogen hebben. Het Betancourt drama is er maar weer een voorbeeld van.
5 december, 2008
[...] Bron: http://www.denieuwereporter.nl/?p=1399, geschreven door: Theo van Stegeren. [...]
19 januari, 2009
Hoe hebben advertentieinkomsten en goede journalistiek zo verweven kunnen raken? Er is toch gewoon vraag naar goede journalistiek en we zijn we toch ook bereid om daar voor te betalen? Als 100.000 mensen een goede krant willen en die betalen daar 200 euro per jaar voor. Dan heb je 20 miljoen voor het maken van een goede krant. Ik weet wel dat er mensen zijn die dat te weinig vinden maar ik vind het idee dat als je 100 journalisten een ton per jaar betaald en dan 10 miljoen hebt voor onderzoek, dat het moet kunnen. Pas je het businessmodel maar aan. Geen uitgever met aandeelhouders maar gewoon een stichting met een missie.