Kranten voor het nieuws, weblogs voor vermaak

Kranten zijn betrouwbare nieuwsbrengers, weblogs vooral interactief vermaak. En onderschat die weblogs niet, want voor een aanzienlijk deel van de Nederlandse internetters zijn ze een dagelijks terugkerende snack.

Als onze recente online enquête over blogs iets duidelijk maakte, is het wel dat blogs voor een groot deel van de Nederlandse bevolking een vast onderdeel zijn van het dagelijkse mediamaal. Maar, eerlijk is eerlijk: dat onderzoek heeft zeer waarschijnlijk een vertekend beeld van de werkelijkheid opgeleverd.

Journalistiek
Het leeuwendeel van onze zevenhonderd respondenten werd verwezen vanaf media- of journalistensites en moet er dus welbeschouwd een bovengemiddelde interesse voor journalistiek op na houden. Bovendien hebben we maar weinig tieners gehoord, terwijl dat juist een categorie met intensieve internetgebruikers is.

Dat wetend, kunnen we toch een paar aardige conclusies trekken over de weblogconsumptie van Nederlandse internetters. Ten eerste: jong of oud, nieuwsjunk of sporadische Spits-lezer, negentig procent van onze respondenten kende wel iemand die met enige regelmaat zijn gedachten of belevenissen publiceert.

Algemeen nieuws, het eigen vakgebied en persoonlijke verhalen scoren ook goed: de helft van de respondenten gaf aan daar regelmatig blogs over te lezen. Mannen lezen gemiddeld meer dan vrouwen, maar vrouwen lezen gemiddeld wel weer meer vriendenblogs dan mannen. Mobiel bloglezen slaat (nog) niet aan: minder dan één procent gebruikt een mobieltje, smartphone of pda.

Betrouwbaarheid
Kranten worden nog steeds hoog gewaardeerd als het om algemene verslaggeving en betrouwbaarheid gaat. Meer dan de helft geeft aan de krant het betrouwbaarst te vinden, driekwart typeert de krant als ‘belangrijk’ tot ‘volstrekt onmisbaar’ voor nieuwsgaring. Overigens: bij een onderzoek met een meer representatieve populatie zou de krant er minder goed uit kunnen komen.

Opmerkelijk is dat oude media geen rol spelen bij het leren kennen van nieuwe weblogs. Tips of links van andere websites zijn daarbij voor iets meer dan zestig procent de voornaamste wijze, al dan niet doelgericht surfen telt voor een kleine veertig procent. Ook tips van vrienden, mond-tot-mondreclame dus, scoren goed.

Fanatici
Eén derde van de respondenten besteedt tussen tien minuten en een halfuur per dag aan zijn of haar blogs, twintig procent maximaal tien minuten. De fanatici, dertig procent van de populatie, doen er langer dan een halfuur over. Ook hier geldt weer: een representatieve doelgroep zal waarschijnlijk andere resultaten opleveren.

Personen geboren in de jaren zeventig, zeg maar: (bijna-)dertigers, lezen in vergelijking met andere leeftijdsgroepen het vaakst dagelijks blogs. Ze besteden er relatief vaak meer dan een halfuur per dag aan en gebruiken het vaakst een RSS-reader. Bovendien waren ze er vroeg bij (driekwart van hen las al voor 2006 regelmatig blogs) en hebben ze gemiddeld vaker een eigen blog. Twintigers lezen, opmerkelijk genoeg, weer minder blogs.

Beeld
Ons onderzoek heeft een aardig beeld gegeven over de consumptie van een bepaalde groep bloggers. Echter: we zijn er nog niet. Willen we echt weten waarom iedereen wegloopt met het medium, dan moet er gedegen onderzoek worden gedaan.

Onderzoeken die proberen uit te vinden wat weblogs nu zo populair maakt en welke steken kranten- en bladenmakers hebben laten vallen. Onderzoeken die het probleem van de oude media in kaart brengen en tegelijkertijd op zoek gaan naar inventieve oplossingen. Daarbij zullen zowel de blogosfeer als de offline redacties baat hebben.

10 reacties

  1. alleen al deze zin: ‘Kranten zijn betrouwbare nieuwsbrengers,’ is aantoonbaar onjuist. de rest van het artikel is gebaseerd op een onjuiste aanname. gezien de terechte kritiek die de commerciele massamedia dagelijks krijgen, is de aanname ideologisch gemotiveerd. probeer het nog eens een keer jongens, en dan serieus.
    stan van houcke

  2. Jasper schreef op 18 februari 2008 om 21:49

    Beste Stan,

    Alsof de eerste zin de rest van het stuk diskwalificeert! De onderzoekers beweren helemaal niet dat de kranten betrouwbare nieuwsbrengers zijn. Dat is wat hun respondenten, gevraagd naar hun mediaconsumptie, kennelijk vinden als ze de oude media afzetten tegen de weblogs.

    Probeer het artikel nog een keer te lezen, Stan, en reageer dan serieus.

  3. G schreef op 18 februari 2008 om 22:33

    Nou Stan, in het artikel wordt duidelijk verwezen naar de bron van deze stelling en wordt tevens een voorbehoud gemaakt. Jouw ‘aantoonbaar onjuist’ doet niets daarvan. Holle frasen dus. Een echte PVVer zou een goede vriend zeggen.
    Stan, jongen, probeer jij het nog een keer…

  4. G en Jasper. die verukkelijke anonimiteit. kom op jongelui, we leven in een vrij en democratisch land. noem je naam. alleen mensen die iets te verbergen hebben, gebruiken halve namen of een initiaal. voor alle duidelijkheid: in het begin van een artikel maakt een schrijver meteen duidelijk wat de feiten zijn: ‘Kranten zijn betrouwbare nieuwsbrengers…’ het is oude, vertrouwde journalistieke vuistregel. geloof me maar.

  5. Sonja schreef op 19 februari 2008 om 07:05

    Als ik het woord ‘blogosfeer’ lees lig ik al in een deuk. Want dat geeft aan dat de schrijver niet weet waar hij het over heeft. Een ‘weblog’ is niet een inhoudelik fenomeen, maar een stukje software waarmee een leek inhoud op het internet kan zetten. Dat kan gaan over politiek, en dat kan gaan over parkieten. En waarom “iedereen wegloopt met het medium” is omdat de software makkelijk is in gebruik en nog gratis ook. Iedereen kan zich een kunstenaar noemen.

    Natuurlijk heeft Van Houcke gelijk. Persoonlijk gebruik ik de krant voor vermaak en niet voor nieuws.

  6. Wat een chagrijn, Stan. Je weet best dat de eerste zin een conclusie van het onderzoekje weergeeft; je reactie was gewoon wat overhaast. Er is niets op tegen om af te geven op de veronderstelde betrouwbaarheid van kranten, ik mag dat ook graag doen zo nu en dan (lees PopUp er maar op na), maar jouw reactie op deze plek is wat je noemt off-topic. Terwijl er veel te zeggen valt over het weblog-onderzoekje.

    @Sonja: Kunnen we het er over eens worden dat een weblog zoiets is als een boek (je hebt spannende boeken, dikke boeken, SonjaBakkerBoeken, literaire boeken, etc). En dat je in een kleine enquete best de vraag kan stellen hoe vaak iemand een boek leest, of een tijdschrift, of de krant (of een weblog, dus). Bedenk dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dat decennia lang heeft gedaan.

    Je hebt gelijk dat blogs primair worden gezien als een medium dat je gebruikt om zelf iets te maken op internet. Dat is juist de reden waarom we dit onderzoekje deden: we wilden nu eens niet weten hoe blogs worden gemaakt, maar hoe ze worden geconsumeerd. Dat is een interessante vraag, tenzij je uitsluitend geinteresseerd bent in wat je maakt en niet in je lezer (wat overigens volstrekt legitiem is).

  7. De kop van dit artikel is wel erg krakkemikkig. Of ben ik volslagen a-typisch wanneer ik maandagmorgen de VK opensla voor de prettig gestoorde column van Nico Dijkshoorn (vermaak), en daarna surf naar nu.nl voor de laatste berichten (nieuws)?

  8. Sonja schreef op 20 februari 2008 om 08:04

    Beste Henk,

    Je schrijft “we wilden nu eens niet weten hoe blogs worden gemaakt, maar hoe ze worden geconsumeerd. Dat is een interessante vraag, tenzij je uitsluitend geinteresseerd bent in wat je maakt en niet in je lezer (wat overigens volstrekt legitiem is).”
    Het grappige is dat elk onderzoek naar weblogs en zijn lezers (dit onderzoek is verre van uniek, en is het alleen daarom al maar de vraag óf het wel een “interessante vraag” is) zich juist nooit richt op de vraag waarom mensen ‘webloggen’ en niet ‘websiten’ of desgewenst papier met eigen schrijfsels op straat uitdeelt. Bijvoorbeeld ik maakte al ‘weblogs’ voordat het “fenomeen” bestond. Dat noemde ik dan gewoon een internetdagboek.

    “Echter: we zijn er nog niet. Willen we echt weten waarom iedereen wegloopt met het medium, dan moet er gedegen onderzoek worden gedaan.”
    Toevallig kan ik je hier het antwoord op geven zonder dat daar een onderzoek voor nodig is: het ís er, het is gratis, en iedere leek kan ermee iets op het internet zetten. Zou hetzelfde aan de hand zijn met tv, dan zaten we nu met een fenomeen waarmee iedereen wegloopt in de televisosfeer.

    In plaats van mee te rijden op hypes gebaseerd op een specifieke scripttaal, getuige de groei van het aantal nieuwe media-goeroes, zou het veel interessanter zijn om eens een balletje op te gooien over repessieve tolerantie en het geef-het-volk-brood-en-spelen aspect van het weblog. De ‘blogosfeer’ bestaat alleen in zoverre dat het de belangen dient van de commercie die erachter zit. Je kent bijvoorbeeld het clubje achter Dutchbloggies wel, zoals Jeroen Mirck en Frank Meeuwsen, wat mijns inziens een grote incestueuze onaneersessie is die elkaar belangrijk zitten te schrijven. Zoals in de ‘oude media’ tegenwoordig vooraleerst de commerciële belangen moeten worden gediend, zo geldt dat ook voor de nieuwe media. Het enige verschil is dat journalisten wat kosten en het aura van ‘betrouwbaarheid’ hebben, net als Nivea en Albert Heijn. Wat den burger graag leest heeft echter niets te maken met de verpakking. En hoe kritisch den burger leest al helemaal niet. Een krant moet net zo goed vermaken, anders kunnen ze wel inpakken. Webloggers hoeven dat niet, want die hebben geen personeels- en distributiekosten.

    En voor je mijn reactie ook gemakzuchtig als ‘chagrijn’ gaat betitelen: hoezeer je het resultaat van je eigen onderzoek ook marginaliseert, je blijft er een boodschapper van. Het staat er namelijk toch echt: “Kranten zijn betrouwbare nieuwsbrengers, weblogs vooral interactief vermaak.” Er staat niet: uit ons onderzoek is gebleken dat onze respondenten van mening zijn dat… etc. U is toch ook journalist? Dan weet je donders goed hoe je met creatief schrijven een bepaalde boodschap moet overbrengen.

    Overigens staat jouw log op de website van ‘de nieuwe reporter’. Door wat je Van Houcke kwalijk neemt moet ik concluderen dat jouw bijdrage hier ook ‘off-topic’ is, omdat het helemaal niet gaat over journalistiek maar over consumentengedrag. Maar blijkbaar is dat belangrijk en moeten die twee in een adem genoemd worden. Dat onderstreept voor mij alleen maar de commerciële belangen van de oude en de nieuwe media. En wordt zodoende Van Houcke’s reactie wel terzake.

  9. Wat ik mis in deze discussie, en wat me toch wel ter zake lijkt, is wat ze in de antiekwereld ‘provenance’ noemen, of in onderzoek ‘ecologische validiteit’. In het Amerikaans bestaat de uitdrukking ‘now I can see where you are coming from’. Dat is heel belangrijk voor content-consumeerders. Dan kun je nog eens checken hoe betrouwbaar en valide de utterances zijn (sorry – zie geen geschikt Nederlands woord). Want van regeltjes, met name als er 1000 staan te bloeien, die kun je veranderen als je de macht hebt en die wil je nog wel eens veranderen als je er ook nog belang bij hebt. Bovendien maakt een blog zich nòg waardevoller, behalve dan als naslagwerk, doordat iemand daar zich volledig kan richten op de waarheidswaarde die hij of zij er aan wil en probeert te geven. Ik merk dat zeker op mijn eigen site. En dat is dan weer mooi meegenomen voor de toevallige bezoeker: om te verwerpen of om vast te houden. Pas als dàt is bereikt, zou ik van marketing willen spreken, zoals die uiteindelijk (volgens mij) uitsluitend nog zal blijken te kùnnen werken.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>