8 reacties

1. Inderdaad zijn kritisch rationalisme en common-sense realisme in dit land (Nederland) uitgebannen. Er mag alleen lief gedaan worden tegen elkaar. De nieuwe afsluitende zin van email-brieven is “lieve groetjes”. Dat is code voor: wij zijn multicultureel, wij zijn lief naar elkaar en gemeen tegen de gemenerds, dat zijn zij die tegen multicultureel zijn. Dit fenomeen heeft de laatste jaren flink om zich heen geslagen. Als ik een schatting moet geven, zou ik zeggen daags na het optreden van Volkert uut Harderwijk. Dus eigenlijk is het begonnen op 9/11. Geen kritiek meer zoals alleen mogelijk is als er één leidende cultuur is, waar je trots op kan en vooral mag zijn, geen of zo min mogelijk schuldgevoel in de vorm van cultuurpessimisme meer door teveel NSB gedrag, dat oud gevoel. Nee, alles liefjes, rozigjes, jaren 60jes maar dan weer met de bloem in het haar en niet het roots-gevoel dat toen overboord werd gesmeten. Want het is die generatie die nu aan de touwtjes trekt, de vragen stelt, en het als journaloconomy rondpompt.

2. Beste Anneke,

   Zolang zelfs grote persvertegenwoordigers als Henk Blanken (“publiek moet media weer kunnen vertrouwen” (http://www.henkblanken.nl/?p=501) en Theo van Stegeren (“Misschien komt het doordat de pers nog altijd veel vertrouwen bij het publiek geniet”) (http://www.denieuwereporter.nl/?p=1482 ; eennalaatste alinea) het in relatie tot journalistiek en media hebben over ‘publiek’ valt er weinig te tippen ben ik bang.

   Pers, journalistiek, media zijn hun identiteit kwijt, en dan valt er kennelijk nog weinig te confronteren. Ze vragen zich niet af waarom burgers nog geinteresseerd zijn in het nieuws dat ´de waakhond´ (woorden van Frits van Exter http://www.denieuwereporter.nl/?p=1433; eennalaatste reactie) brengt, ze brengen het, en daar houdt het mee op. Journalistiek gaat niet over codes of leidraad, zoals Blanken schrijft, maar over identiteit, en over het daarvoor uit durven komen, zodat de burger weer weet met wie hij te maken heeft, weer weet van wie -lees: uit welke hoek- het nieuws afkomstig is. Als de journalistiek het vertrouwen van de burger terugwinnen wil, dan moet ze hem iets te kiezen geven. Daar gaan voor de media duidelijke en eigen keuzes aan vooraf, al, maar beter níet beinvloed door commercie en adverteerdersgeld. Zolang pers, journalistiek en media zelf die keuzes niet maken, en dus ook niet achter die keuzes willen/kunnen/durven staan, blijft het gezelligjes in Nederland. Totdat de bom barst. Want zo werkt het dan ook weer ben ik bang.

3. Welkom in 2008 mevrouw Van Ammelrooy! De praatgroep is gestorven, de discussie structureel naar de vliering getild en het moralisme afgevoerd naar het dichtstbijzijnde afvalputje. Dat ruimt toch lekker op? Of wilt u ons in poncho bij een haardvuur laten blauwbekken tot we de zin van het leven via unanieme stemming in een onweerlegbaar tractaat hebben gegoten? Wees verzekerd, ik ween met u mee… Ik trek vanavond, uit protest, mijn spijkerbroek met indianenmotief weer eens aan.

4. Meneer Van Willigenburg: u wilt geen wrede vragen meer stellen, u wilt geen onderzoekje meer doen naar de dood van een X-aantal patienten, u wilt niet meer weten waarom een Israelisch vliegtuig niet op het IJsselmeer wilde landen en liever op de Bijlmer neerstortte, u bent bereid belasting te betalen voor miljardensubsidies aan de Rabobank en Philips, u bent niet geinteresseerd in oorlogsmisdaadjes door Nederlandse soldaten, u heeft geen behoefte aan een reportage over Hollands laatste whistleblower die het kartel van bouwbedrijven aan de kaak stelde en nu in een caravan leeft? Welkom in 2008 dan, waar u, niet ik, zich als een vis in het water zult voelen. Wrede, kritische vragen stellen was werkelijk niet alleen iets van de journalistiek uit de jaren ’60 of ’70 (indianenbroeken, geitenwollen sokken) zoals u probeert te suggereren, maar van alle tijden. Als u een geheel nieuwe moraal wilt invoeren om talkshows vorm te geven – stelen mag, moorden mag, bedriegen mag, plunderen mag, manipuleren mag – laat het dan vooral uw werkgevers en publiek weten, in plaats van mijn kritiek zo voor te stellen als heb ik de afgelopen dertig jaar niks gemerkt van nieuwe weldadige ontwikkelingen in de media.

5. Beste Lia

   Je spreekt over keuzes maken en daar voor staan, als journalist, als omroep, als krant, als tijdschrift. Maar ik zou voor geen geld terug willen naar de tijd van de partijmedia (ik zie hier in Irak een herhaling van onze jaren ’50 en ’60). Wat dan? Ik denk dat er los van alle partijen en identiteiten enkele morele maatstaven of waarden zijn waaraan we gedrag afmeten. Ach, zelfs de mafiabaas wil niet door zijn huishoudster verlinkt worden! Alleen tussen dagelijkse werkelijkheid en kritiek op de daarin tevoorschijn tredende (anti-)moraal zitten de media met hun eigen waarden: kijkcijfers, is het visueel boeiend of niet, zijn deze beelden acceptabel voor kinderen onder de tien jaar, verhoogt dit de verkochte oplage van onze krant etcetera. Heel af en toe is er een onthulling over mogelijke manipulatie, zoals enkele jaren geleden de geregelde bijeenkomsten van zekere PvdA-ers met journalisten van NRC en Volkskrant. Ik heb nooit geloofd dat journalistieke en commerciele criteria elkaar per se in de weg hoeven te zitten. Dat ze het nu wel lijken te doen, ligt niet aan de diepste overtuigingen van degenen die televisieprogramma’s maken, maar aan hun gebrek aan creativiteit en ook behendigheid in de omgang met superieuren. Het ligt ook aan, vrees ik, veel te hoge salarissen voor simpele nieuwslezers en presentatrices, die voor sterren doorgaan. Zoals je weet hebben de rijken der aarde geen vaderland…

6. Ron,
   misschien ligt het aan het feit dat ik al bijna vijf jaar weg ben uit Nederland maar ik weet niet wat journaloconomy is.

   Begrijp ik goed dat je een fan van Pim Fortuyn was – dat was ik ook in de hoop dat ons politiek systeem zichzelf onder zijn druk zou hervormen.
   Dat van het weggooien van onze roots in de jaren ’60: joh, iedereen ontdekte ze toen juist. Of laat ik het zo zeggen: wilden vele mensen tot aan de jaren ’60, ’70 van hun roots af omdat hun roots hen beperkten (zwaar-christelijk gezin, altijd stamppot lekker moeten vinden i.p.v. Vietnamese loempia’s, arbeidersvader die nooit gestudeerd had, moeder de vrouw die een dag per week nodig had voor de was) – na de jaren ’70 bezongen opeens sommigen de lof der religie, stamppot, de gelijkhebberige vader en hun moederende moeders.
   Dat zijn van die pendulum-bewegingen in de cultuur waarin je zelf je plaats moet bepalen. En ik heb toch niet de indruk dat driekwart van Nederland ontworteld rondloopt, al is er flink wat afgehakt van onze soevereiniteit als land (een heel andere maar daarmee wel verbonden kwestie, een gevolg van veramerikanisering, EU, globalisering etc.)
   Heel wat anders dan roots zijn morele maatstaven die bijna universeel en van alle tijden zijn en laat je door niemand op dit gebied wat wijsmaken. Dat politieke partijen aanpappen met minderheden (moslims, grootaandeelhouders) om hun stemmen te winnen en dan ook vervolgens alles goed willen praten wat in het oog lopende vertegenwoordigers van deze minderheden fout doen, plus vervolgens iedere criticus uitmaken voor fascist, racist of communist dan wel ongeneeslijke leftie, dat is een spel dat je moet willen winnen i.p.v. boos het hoofd in de schoot te leggen.

7. Hoi Anneke,

   Nee, geen partijmedia alsjeblieft. Als informeren beperkt blijft tot een groep min of meer gelijkgestemden, wordt journalistiek een middel tot, ja tot wat: macht? zelfbehoud? Dogma bestrijdt dogma zeg maar, door het middel van ‘journalistiek´. Ten tijde van de verzuiling was dat zo, maar nog steeds is journalistiek er een mooi middel voor ben ik bang. We zijn niet zoveel anders bezig hoor, nu, de verzuiling (van dale: het verschijnsel dat een maatschappij uiteenvalt in scherp gescheiden levens- en wereldbeschouwelijke groeperingen, welke scheiding zich in alle facetten van het maatschappelijk leven doet gelden) bestaat nog steeds. In Nederland, en in de journalistiek. Ze presenteert zich alleen niet meer (alleen) langs religieuze lijnen, maar langs commerciele en gemarketeerde.

   Laat ik het volgende voorbeeld geven:
   “De HBO-opleidingen journalistiek zijn (…) in staat om journalisten op te leiden die (…) ervaring hebben in het doelgroepgericht publiceren over die onderwerpen. (…) De toenemende doelgroepgerichtheid in alle journalistieke media heeft grote gevolgen voor vorm in inhoud van journalistieke producten.” Uit http://www.hbo-raad.nl/upload/bestand/journalistiek.pdf (pagina 5)

   Wat nu als je de journalist bent die zich wil specialiseren in het meenemen van mensen over hun eigen referentiekaders (van dale: het geheel van waarden en normen binnen een bepaalde groep) en de (daaruitvoortvloeiende) subjectieve interpretaties heen?

   Als je het vertrouwen van de burger terug winnen wilt, dan moet je ze iets te kiezen geven. Waarmee ik bedoel: naast de eenzijdigheid van het denken in doelgroepen omdat dat zo lekker verkoopt, moet er voor de burger óók ruimte zijn om níet te hoeven kiezen voor één van de honderdtien doelgroepgerichte tijdschriften, twintig kranten, gratis of niet en talloze televisieseries.

   Zonder te moeten zappen of een abonnement op -tig kranten te moeten nemen om van alle gezichtspunten iets mee te krijgen, moet de burger ook kunnen kiezen voor veelzijdigheid, voor het over de eigen kaders heen kunnen (durven/willen) kijken. Ook dát is een identiteit.

   vriendelijke groet,
   Lia

8. Anneke,

   Met journaloconomy bedoelde ik wat Lia zo treffend verwoordde als “[De journalistiek] presenteert zich alleen niet meer (alleen) langs religieuze lijnen, maar langs commerciele en gemarketeerde … de eenzijdigheid van het denken in doelgroepen omdat dat zo lekker verkoopt”. Samentrekking van journalistiek en economomie dus.

   Inderdaad, Pim Fortuyn gaf hoop dat het beter kon. Doorprikken al die ballonnen. Aangeven waar het echt om gaat. Hoe de molens draaien en de hazen rennen. Niet méédraaien en méérennen. Stop, ander woord. Maar het werd stop-stop-stop-stop-stop. Want zo had Volkert beslist, en de linkse top vóór hem.

   Je ziet inderdaad geen driekwart Nederlanders met afgehakte roots rondlopen. Het is meer een soort Tubleweed geworden dat samenklontert in de Vinex wijken en de nieuwe polders, met een oogje op het Gooi, waar de zittende elite gewoon blijft zitten dus die hoop is ijdel. Er komen eerder hekken bij (Lage Vuursche) dan er af gaan. En over dat rondlopen: in de wijk waar ik woon (waar en wanneer Mohammed B opgroeide) is de kans een andere Nederlander tegen te komen op straat zo klein geworden dat ik er echt naar moet zoeken en als ik er een zie, ik denk, ha dat was weer een echte.

   Trouwens, ik ben het geheel eens met die pendulum-swings en ik ben mijn theorie daarover online aan het opschrijven: http://www.pmm.nl/philo/philo.htm Maar het gaat verder dan je plaats erin kiezen. Het gaat om terug naar af, terug naar ECHT. Daarom ben ik ook hier op dit journalistenforum aan het rondkijken. Dat zijn tenminste ook waargeren, tenminste dat was vroeger zo. Het is dus voor mij ook geen spel meer dat ieder voor zich moet willen winnen. Daarvoor zijn we nu echt te ver héén.