Wanda Perez, de winnares van de Martin van Amerongen essay-prijs, bestaat niet. Achter de nom-de-plume gaat de Nederlandse juriste Rosalie Koolhoven schuil. De in Osnabrück woonachtige winnares zegt de schuilnaam te hebben gekozen om geen last te krijgen bij haar juridische werk. Ze zegt dat de voormalig redacteur van De Groene Amsterdammer Rene Zwaap niets met het winnende essay van doen heeft. Allerlei sporen leken aanvankelijk in de richting van Zwaap te leiden.

Perez won dit jaar de essayprijs van De Groene Amsterdammer met een relativerend stuk over de relatie tussen media en hun publiek. Vooral onder webloggers lokte zowel het stuk als het feit dat ‘Perez’ de prijs won, felle reacties uit. Nog onlangs verscheen in zowel dagblad De Pers als op deze groepsweblog een per e-mail gehouden interview met de winnares over de kritiek aan haar adres.

In een reactie op het interview liet ‘Olivia van Amstel’ dit weekeinde op De Nieuwe Reporter de suggestie achter als zou achter Wanda Perez voormalig Groene-redacteur (en Van Amerongen-bewonderaar) Rene Zwaap schuilgaan. Weliswaar kwam een vrouw de prijs ophalen, maar niet voor niets danste ze daarna met de voormalige Groene-redacteur. En niet voor niets zou de naam ‘Wanda Perez’ een anagram zijn van Rene Zwaap (hetgeen overigens niet klopt, TD).

Een simpele zoektocht op internet levert de naam van Koolhoven op als degene die het domein www.wandaperez.com liet registreren. En dan wordt het toeval nog iets groter, want Koolhoven blijkt in de redactie van het tijdschrift Lusophonia (over Portugal) te zitten. Hoofdredacteur van dat blad is… Rene Zwaap. En ‘Wanda Perez’ is, blijkens haar website, mede-oprichtster van de website www.skribes.nl. Mede-oprichter van die site: Rene Zwaap.

Het leek er aanvankelijk dus verdacht veel op dat Zwaap zich van de naam ‘Koolhoven’ alias ‘Perez’ bediende om zijn werkelijke identiteit te verhullen. En daarmee zijn voormalig werkgever De Groene Amsterdammer een poets van jewelste bakte. De werkelijkheid is echter minder prozaisch (waarmee postuum Martin van Amerongen gelijk krijgt toen hij stelde dat je eigenlijk nooit een mooi verhaal moet kapotchecken). Van Amerongen en Zwaap schreven veel samen. En ook Van Amerongen schreef onder een andere naam (Ing. Schuringa). Maar in Duitsland neemt een vrouw de telefoon op met de wel degelijk bestaande naam ‘Rosalie Koolhoven’.

DNR: “Bent u Wanda Perez?”
RK: “Misschien”.
DNR: “Maar u heeft het internetdomein wandaperez.com op uw naam staan”.
RK: “… Ik ben er een beetje stil van dat u mij heeft gevonden, dat was niet de bedoeling. Ja, ik ben Wanda Perez, daar lijkt me geen ontkennen meer aan. Maar waarom zou dat voor u interessant zijn?”
DNR: “Veel mensen vragen zich af wie er achter die naam schuilgaat en de suggestie wordt nu gewekt dat dat Rene Zwaap is. Kent u Rene Zwaap?”
RK: “Ja, die ken ik vaag”.
DNR: “U zit samen in de redactie van een tijdschrift”.
RK: “Ja, zelfs in twee redacties, maar dat is toeval”.
DNR: “En u danste bij de uitreiking van de prijs met Zwaap”.
RK: “Ja, ik heb met hem gedanst”.
DNR: “Het is allemaal toeval?”
RK: “Ja, dat is allemaal toeval. Zwaap heeft er echt niets mee te maken. Ik heb het essay geschreven en het lijkt me niet vreemd dat ik daarvoor een andere naam koos. Dat mag toch? Ik wil mijn juridisch werk en mijn schrijven uit elkaar houden. Wil niet dat ik op kantoor gebeld word …. Ik zou het ook prettig vinden als u mijn naam niet bekendmaakt. Overigens klopt alle andere informatie die op mijn website staat wel.”
DNR: “Verwacht u schade te lijden als uw naam gepubliceerd wordt?”
RK: “Nou, dat niet direct, maar ik wil gewoon niet dat mijn naam bekend wordt”.
DNR: “Maar iedereen kan op internet opzoeken wie het domein liet registreren. Daar staat uw naam bij en uw telefoonnummer.”
RK: “Ik wil het gewoon niet”.

Bij de 2500 euro tellende Martin van Amerongen-prijs staat overigens nergens als voorwaarde dat de auteur onder eigen naam moet inzenden. De drie juryleden (journaliste Sacha de Boer, beeldend kunstenaar Barbara Visser en reclamemaker Erik Kessels) wisten volgens hoofdredacteur a.i. Koen Kleijn van De Groene Amsterdammer bij de beoordeling niet dat Perez een schuilnaam was. Wel stelt hij dat er vermoedens waren dat Wanda Perez niet de echte naam van de winnares was. Nadat de jury het winnende essay aanwees, werd dat door Perez bevestigd. “Wij vonden dat ook niet erg”, aldus Kleijn. Hij stelt dat er bij een volgende editie van de essay-prijs – wellicht in 2009 – mogelijk een bepaling komt waarin staat dat er onder eigen naam moet worden ingezonden. “Omdat er anders toch altijd gedoe van komt.” Kleijn stelt het er ‘in principe’ mee eens te zijn dat een essay een journalistiek genre is en dat de lezers er dus recht op hebben te weten wiens mening ze lezen. “Maar dit betrof een wedstrijd, dat vind ik iets anders.”

Volgens juryvoorzitter Sacha de Boer zijn alle inzendingen anoniem beoordeeld. “Ik hoorde dat er bekende namen bij zaten, maar wij kregen de stukken zonder naam en hebben de beste inzending gekozen. Dat vond ik en dat vind ik nu nog steeds. Mij maakt het dan niet uit wie het schreef.”

De redactie van De Groene Amsterdammer bedacht overigens enkele maanden geleden zelf ook dat van de naam Wanda Perez makkelijk de naam Rene Zwaap gemaakt kon worden. Daar is toen niets mee gedaan.

Rene Zwaap, tenslotte, mag het laatste woord. Hij ziet de lol er wel van in. Zou graag een deel van de 2500 euro van het prijzengeld hebben opgestreken. “Maar ik heb helemaal geen bemoeienis gehad met dat essay. Ken Koolhoven inderdaad, maar daar houdt het echt mee op.”