Wat journalisten met blogs doen

“Journalisten moeten bloggen“, beweerde Henk Blanken afgelopen week heel stellig op zijn blog. “Ik ga niet bloggen,” bezwoer NOS Journaalpresentator Sacha de Boer . Haar collega Philip Freriks blogt omdat het moet. Het is hem min of meer opgedrongen door de buitenlandcorrespondent in Londen, Tim Overdiek, die zelf fanatiek blogt onder het credo dat journalisten zonder weblog geen toekomst hebben.

Zie hier in een notendop de ambivalente houding van journalisten tegenover bloggen. Vroeger was het eenvoudig, toen hadden journalisten de alleenheerschappij. Ze verzamelden, publiceerden en becommentarieerden het nieuws. Tegenwoordig doen legio niet-journalisten daar even hard aan mee op hun blogs. Wat moeten journalisten nu met dat geblog in de wereld om hen heen? Meedoen? Doodzwijgen? Wat mee experimenteren?

Een begin dit jaar gepubliceerd artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Journalism Practice besteedt aandacht aan dit dillema. De ondezoekers veronderstellen dat blogs een bedreiging zijn voor de journalistieke professie omdat bloggers zich op een terrein begeven dat voorheen voorbehouden was aan professionele journalisten. Daarom zullen journalisten op een of andere manier iets met dit nieuwe fenomeen moeten doen, ze kunnen het niet links laten liggen.

Coöptatie
Er zijn verschillende opties voor journalisten. Zo kunnen ze blogs gaan gebruiken voor hun nieuwsgaring. Dit is een vorm van ‘coöptatie’: journalisten verkiezen bepaalde blogs om te gaan gebruiken als informatiebron, naast hun ‘oude’ bronnen. Ze zetten zich dus niet af tegen blogs, maar gebruiken ze om aan nieuws en informatie te komen.

Een andere mogelijkheid is dat journalisten zelf gaan bloggen. Nieuwsorganisatie bieden de eigen medewerkers de mogelijkheid om een blog bij te houden. Dit wordt aangeduid als ‘amalgamatie’: de beroepsgroep lijft de concurrentie als het ware in. Vergelijkbaar met artsen die zich zijn gaan ontfermen over homeopathie.

Dan is er ook nog de mogelijkheid om de transparantie en interactie in de journalistiek te vergroten. Een mogelijke reden voor de populariteit van blogs zou de onvrede van mensen kunnen zijn over het gesloten bolwerk van de journalistiek. Journalisten zouden het contact hebben verloren met hun publiek en bloggers profiteren daarvan. Journalisten zouden daarop kunnen reageren door hun berichtgeving transparanter te maken en hun publiek meer mogelijkheden tot interactie te bieden.

Behoudende strategie
De onderzoekers hebben de verschillende opties getoetst bij een aantal Amerikaanse kranten. Hieruit blijkt dat de dominante strategie van journalisten is om blogs te gebruiken voor hun nieuwsgaring. Dat is een tamelijk behoudende strategie. Zo proberen journalisten immers controle te houden over hun rol als nieuwsleverancier en willen ze zich niet laten verrassen door scoops van bloggers.

Journalisten kiezen in iets mindere mate voor de offensieve strategie om zelf te gaan bloggen. De opmars van blogs doet weliswaar sommige kranten besluiten om hun journalisten ook aan de slag te laten gaan met dit nieuwe genre, maar andere kranten doen dat niet. Dat is herkenbaar, zie de verschillende meningen van Nederlandse journalisten aan het begin van dit stuk.

Wat journalisten volgens dit onderzoek in elk geval niet doen is hun berichtgeving transparanter maken en de interactie met hun publiek verbeteren. Dat is dan ook wel weer herkenbaar, zie de blogs van de Journaalpresentatoren Philip Freriks en Sascha de Boer waar de reactiemogelijkheid veelzeggend buiten werking is gesteld.

Lowrey, W. & Mackay, J.B. (2008). Journalism and blogging: A test of a model of occupational competition. Journalism Practice, 2, p. 64-81. (Abstract is gratis te lezen, het hele artikel lezen vergt een abonnement of eenmalige betaling).

Bovenstaande bijdrage verscheen eerder op de weblog van Alexander Pleijter.

18 reacties

  1. Willem schreef op 9 maart 2008 om 13:13

    Een journalist die in 2008 het nut van bloggen niet inziet, is als zijn voorganger die 20 jaar geleden riep dat hij nooit een laptop voor zijn werk zou meesjouwen.

  2. Kunnen mensen als deze Pleiter die geen flauw benul hebben waar ze over praten en NIETS weten van journalistiek AUB hun mond houden? Deze Pleiter pleitte eerder op en symposium op de UvA voor een ‘keurmerk’ wat boven of onder elk artikel in een krant zou moeten staan zodat de lezer zou weten dat het gaat om ‘qualitaidsch-journalistiek’. Hoe komt het toch dat 90% van de stukken op deze site afkomstig zijn van (linksom of rechtsom door de staat betaalde) geretardeerden?

  3. Goh Micha, waarom ben je er toch zo op gefixeerd om voortdurende mensen de mond te snoeren? En wat geeft jou het recht om te bepalen wie ergens verstand van heeft? Jammer dat je met al je kennis van zaken geen inhoudelijke reactie geeft.

  4. hans laroes schreef op 9 maart 2008 om 19:45

    geloof niet dat veel mensen echt goed kunnen lezen, en dus niet zien hoe philip f een tikje ironisch omgaat, en speelt met nut en noodzaak van het bloggen. alsof hij dat onder enige druk zou doen :-)

  5. Ik citeer: ‘Ik ga niet bloggen,” bezwoer NOS Journaalpresentator Sacha de Boer’

    Opmerkelijk is dat de nieuwslezeres sacha de boer ineens een journalistiek ijkpunt lijkt te zijn geworden. dat komt ongetwijfeld omdat haar hoofd regelmatig op de tv verschijnt, maar dat de televisie een journalistiek ijkpunt is geworden zegt meer over de schrijver van het artikeltje dan over de journalistiek. los nog van de vraag of sacha de boer een intellectueel boeiende blog zou kunnen maken, moet ze natuurlijk gewoon zijn wat ze is: een sprekende pop, iemand die haar gevoelens en haar al dan niet oppervlakkige gedachten niet al te snel moet ventileren. dat ze foto’s maakt om te verkopen is haar goed recht, maar of ze naast het oplezen van teksten ook nog haar meningen moet spuien is uiterst twijfelachtig. en wat alexander betreft, kom op collega, lees eens het werk van, ik noem maar iemand, john pilger, ik ben blij dat deze man een website bezit, en dat geldt voor meer angelsaksische intellectuelen die iets interessants te melden hebben. verdiep je daar nu eens in. gezien de stuitende nivellering die televisie is, zijn ze niet vaak met hun hoofd op de televisie, maar dat maakt ze daarom niet minder een ijkpunt.
    succes
    stan van houcke

  6. lia schreef op 9 maart 2008 om 21:49

    En nu maar hopen Hans, dat dit onnozele lachebekje ook de reactie is die Philip zelf zou geven. Ziehier de devaluering van het NOS Journaal. Alsof Mr. Nice (aardig bedoeld) zich níet onder druk zou laten zetten. Pfff…

  7. De woorden van Philip Freriks worden inderdaad door verschillende mensen verkeerd begrepen. Ironisch genoeg leent zijn ironische toon zich juist uitstekend voor een langduriger blogcarriere dan één week. Zie ook deze recensie van zijn blog-optreden:
    http://nieuwemedia.web-log.nl/nieuwemedia/2008/02/philip-freriks.html

    P.S.: Micha, neem even een valiumpje…

  8. Micha Kat schreef op 10 maart 2008 om 10:42

    @alexander
    ik hoef echt niemand de mond te snoeren, maar dat betoog van jou over dat ‘keurmerk’ bij artikelen slaat wat mij betreft alles wat ik ooit eerder heb gehoord…. ‘dit stuk is goedgekeurd door de Nederlandse Vereniging van Politiek Correcte Censoren’: zoiets wil jij gaan invoeren!
    Sorry hoor, ik weet dat heel veel mensen zich ergeren aan harde en duidelijke woorden, maar als je zoiets voorstelt verlies je wat mij betreft elk recht van spreken!
    @Jeroen: ben jij dan ook voor dat ‘keurmerk?’ If yes, neem dan zelf een pilletje.

  9. @Micha Kat: Het stuk waar je nu op reageert is alleszins redelijk, dus vind ik je reactie nogal overdreven. In die keurmerkdiscussie heb ik me niet verdiept, maar daar gaat het hier ook niet over.

    @Hans Laroes: Wanneer gaat Philip Freriks eigenlijk weer bloggen? Of blijft het bij dat ene weekje?

  10. Als deze reacties representatief (op het evenwichtige stuk van Alexander Pleijter) zijn voor het niveau van de journalistiek in Nederland ,snap ik beter waarom ik zelf alleen nog maar weblogs lees.

    Kinderachtig gedoe van gekwetste ego’s!

  11. Ik heb niet willen beweren dat Philip Freriks onder dwang van zijn hoofdredactie moet bloggen. Met ‘moet’ bedoelde ik dat hij doet voorkomen alsof bloggen iets is dat je als moderne journalist behoort te doen. Dus meer een morele of beroepsmatige verplichting.

    Sascha de Boer heb ik ook niet als ijkpunt naar voren willen brengen. Ik wil ook niet zeggen dat zij moet bloggen. Met deze voorbeelden wilde ik louter aangeven hoe er gedacht en gesproken wordt in de journalistiek over nut en noodzaak van bloggen. Het zijn dus slechts voorbeelden waarmee ik de variatie aan opvattingen over dit onderwerp wilde illustreren.

    @ Micha: Het gaat in dit stuk niet over keurmerken, dus dit lijkt me niet de plek om dat te bediscussieren. Jammer dat je destijds niet gereageerd hebt op dat stuk op De Nieuwe Reporter.
    Overigens, als iemand ooit iets heeft geschreven of beweerd wat je niet bevalt, dan wil dat hopelijk niet zeggen dat die persoon over andere onderwerpen ook nooit meer zijn mond mag opentrekken. Wat jij voorstelt is een censuur die vele malen erger is dan een keurmerk van ‘Politiek Correcte Censoren’: jij beoogt mensen monddood te maken. Wel grappig, je bent de enige journalist die ik ken die voor het invoeren van censuur is.

  12. ik citeer:
    ‘Sascha de Boer heb ik ook niet als ijkpunt naar voren willen brengen. Ik wil ook niet zeggen dat zij moet bloggen. Met deze voorbeelden wilde ik louter aangeven hoe er gedacht en gesproken wordt in de journalistiek over nut en noodzaak van bloggen.’

    beste alexander, je ontkent wat je vervolgens bevestigt. sascha de boer als voorbeeld ‘hoe er gedacht en gesproken wordt in de journalistiek.’ van mij mag het, maar het is wel een heel provinciaals ijkpunt dan. de wereld is groter dan onze polder.

  13. micha kat schreef op 10 maart 2008 om 23:08

    @alexander: ik heb gewoon een enorme hekel aan zogenaamde ‘wetenschappers’ die zelf nimmer journalist zijn geweest, geen enkele ervaring hebben met het vak, niets weten van de druk en het krachtenveld waarin je als journalist opereert maar die DESALNIETTEMIN menen te moeten zeggen hoe het met ons vak verder moet waarbij ze ook nog eens worden betaald door de overheid om politiek-correcte propaganda te bedrijven. Ja, ik weiger deze mensen serieus te nemen gewoon omdat ze bij alles wat ze zeggen blijk geven van onkunde. Mag ik dat zeggen? Probeer ik ze dan de mond te snoeren? Integendeel, laat ze maar vrolijk verder kakelen met hun ‘gedragscodes’, ‘keurmerken’, ‘protocollen’, ‘statuten’, ‘reglementen’, ‘commissies’, ‘adviesraden’: het gaat allemaal nergens over en is louter bedoeld het ware probleem -inperking van de persvrijheid door terreur van de Staat- aan het zicht te onttrekken.

  14. Micha, is dit misschien het schoolvoorbeeld van wat je bedoelt?…

    Society of Professional Journalists, oktober 2001
    http://www.spj.org/divguidelines.asp

    Na de 9/11 aanslagen vaardigde de Society of Professional Journalists richtlijnen uit over de berichtgeving over de islam en terrorisme. Een aantal van deze richtlijnen:
    Plaats foto’s van rouwenden en reddingswerkers in New York van verschillende etnische en religieuze achtergrond
    Besteed evenveel aandacht aan de slachtoffers van ‘gewone’ misdaden als aan die van terrorisme
    Doe extra moeite om foto’s van olijfkleurige en donkergekleurde mensen, Sikhs, moslims en devote religieuze mensen te plaatsen bij artikelen over ander nieuws
    Herinner in artikelen over terrorisme steevast aan radicale anti-abortus activisten en andere radicale, gewelddadige groepen
    Gebruik geen combinaties van woorden als ‘islamitisch terrorisme’ of ‘Moslim extremisme’, omdat ze religie met criminaliteit verbinden
    Gebruik alleen in uitzonderingsgevallen woorden als ‘jihad’. De betekenis van jihad is dat mensen zichzelf willen verbeteren en zich inzetten voor de islam
    Gebruik de spellingsvoorschriften van de American Muslim Council voor islamitische woorden en namen als ‘Muhammad’ en ‘Quran’ en ‘Makkah’ (Mekka).

    Met dank aan Nieuw Religieus Peil
    http://nieuwreligieuspeil.net/node/1792

  15. Willem schreef op 12 maart 2008 om 20:16

    Olijfkleurige mensen zijn per definitie (iets) nieuws.

  16. micha kat schreef op 13 maart 2008 om 00:15

    @ron:
    ja, dat is een hele goeie! Zo goed dat zelfs Alexander Pleijter dit niet uit zijn door de staat gesubsidieerde hersenpan had kunnen laten ontspruiten!
    Thanx!!

  17. Journalisten die niet willen bloggen voor het medium waarvoor ze werken moeten gewoon bij de failliete boedel van het Land van Ooit worden gevoegd. Het is bizar. Nederland heeft een van de hoogste internet dichtheden ter wereld, meer mensen kopen en verkopen via het web dan in de rest van Europa maar een stel oude sokken weigert stelselmatig het nieuwe medium te omarmen of zelfs maar te accepteren. Time, Politico, Vanity Fair, the New York Times – elke zichzelf respecterende publicatie in de VS heeft druk bezochte en veelgelezen blogs. Of, dichterbij, de “Comment is Free” sectie van The Guardian. En in Nederland blijft het hangen in handenwringende discussies over hoe dat nou toch allemaal moet met die nieuwe media. Wat is dat voor gezeur van journaal presentatoren en verslaggevers? Raakt hun kapsel soms in de war als ze een blog moeten bijhouden? Waarom is er nog steeds geen up-to-the-minute Den Haag Vandaag blog, zoals bijvoorbeeld dat van Ben Smith (Politico) of dat van Mark Halperin (Time)? Het Grote Ongelijk van de conservatieve oude media wordt elke dag overal ter wereld bewezen, maar in Nederland blijft men halsstarrig weigeren om over de dijken heen te kijken. Onvoorstelbaar.

  18. Lieve schreef op 18 maart 2008 om 13:56

    Ook in België gaan meer en meer journalisten aan het bloggen. Daar komen soms enorm interessante schrijfseltjes uit voort, en soms kan het mij geen bal interesseren. Da’s eigen aan het blogfenomeen, maar ook aan de trend dat journalisten geregeld verplicht worden door hun redacties om te bloggen. Een voorbeeld: http://www.deredactie.be/cm/de.redactie/weblog/blog_lisbethimbo.

    Mainly: de hersenspinsels van een aantal journalisten interesseren mij niet, hoofdzaak blijft voor mij dat ze goede artikels schrijven of nieuwsitems ineenboksen. Een blog als medium voor (beperkte) opiniestukken of columns kan wél.

    Groeten,
    een bloggende journaliste ;-)

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>