Het einde van de onafhankelijke journalistiek

Met de intimidatie van cartoonist Gregoruis Nekschot heeft de zuivering van de Nederlandse media van onafhankelijke journalisten een nieuwe en extremere wending genomen. Maar deze zuivering is al jaren aan de gang. Een onvolledig zwartboek.

Gregorius Nekschot
Talentvolle cartoonist die reeds opereerde in de marge van de journalistiek – hij publiceerde alleen op internet en incidenteel in HP/de Tijd – werd deze week op ongehoorde wijze geintimideerd door een arrestatieteam van negen man en afgevoerd ter detentie. Het OM heeft inmiddels verklaard dat acht van zijn cartoons in strijd zouden kunnen zijn met de wet en zou Nekschot derhalve willen gaan vervolgen. Het is vanuit PR-perspectief onbegrijpelijk en waanzinning dat het OM tot deze actie is overgegaan, temeer daar justitie tot dusver nog geen enkele actie heeft ondernomen tegen Geert Wilders tegen wie honderden aangiften zouden zijn gedaan. Tegen Nekschot zijn voor zover bekend geen aangiften gedaan; de actie van het OM is gebaseerd op – een niet te verifieren aantal – meldingen bij het MDI dat geheel en al door de overheid wordt gesubsidieerd.

Pamela Hemelrijk
De meest succesvolle columnist van het Algemeen Dagblad werd in de Pim Fortuyn-periode op schaamteloze wijze aan de kant gezet omdat de hoofdredactie het niet eens was met de onafhankelijke toon van haar stukken. Via een van bovenaf ingezette lastercampagne waarin zelfs gefalsificeerde e-mails van ‘lezers’ werden ingezet, werd ze de deur uit gewerkt met een rechtsgang tot gevolg, die ze overigens glansrijk won. Maar ja, zo moeten ze bij het AD gedacht hebben, alles heeft zijn prijs, ook de metamorforse naar een staats-medium! Vervolgens vond ze onderdak bij Metro waar ze opnieuw excelleerde (ondermeer in stukken over de zaak-Spijkers waarin ze wederom haar gelijk heeft gehaald zoals blijkt uit de recente ontwikkelingen) maar desalniettemin opnieuw werd ontslagen.

Het is een enorme schande dat zij als een van de beste en scherpste columnisten van ons land thans nergens onderdak heeft, temeer na haar glansrijke overwinning op de cineast Louis van Gasteren bij de Hoge Raad in een arrest dat door media-juristen wordt gezien als maatgevend en baanbrekend in zaken over de vrijheid van meningsuiting.

Eric Smit
Vlijmscherpe ex-Quote coryfee die een groot succes kende met zijn boek De Broncode stuitte bij De Pers op steeds meer risico-mijdend gedrag van de hoofdredactie. In de mening bij De Pers de vleugens te kunnen uitslaan als kritisch en onafhankelijk financieel-economisch journalist, kwam hij van een koude kermis thuis. Met name de wijze waarop de media zwichten voor de (financiele) chantage van Nina Brink kwam bij zijn vertrek weer duidelijk aan het licht; recent rectificeerde De Telegraaf niet alleen een volledig juist artikel over een Brink-bedrijf, maar betaalde ook een forse schadevergoeding. In plaats van scherpe artikelen te schrijven in een ‘kwaliteitskrant’ om zo corporate Nederland te controleren en bij de les te houden werkt Smit thans aan zijn boek over Nina Brink en broedt op nieuwe plannen die in elk geval weinig te maken zullen hebben met de oude ‘kwaliteitspers’.

Alexander Nijeboer
Freelance-journalist met als specialiteit cabaret stak vijf jaar geleden enorm zijn nek uit met een boek over de zaak-Spijkers. Het resultaat was uniek: de grootste en meest traumatische klokkenluiderszaak uit de Nederlandse geschiedenis werd op spannende en voor iedereen begrijpelijke wijze samengevat. De gevolgen voor Nijeboer waren niet te overzien. In een regen van intimiderende rechtszaken werd hij financieel uitgekleed ondanks het feit dat er op geen enkel punt kon worden aangetoond dat hij fout zat. Om hem desalniettemin veroordeeld te krijgen was kunst- en vliegwerk nodig zoals bronnen die achteraf werden berwerkt hun verklaringen in te trekken (een taktiek die Nina Brink overigens ook toepaste). De ‘kwaliteitspers’ noch de NVJ hebben zich zijn zaak echt aangetrokken. Bij de Volkskrant, een van zijn opdrachtgevers, kon hij vertrekken. De journalist die positieve stukken over hem schreef in de VPRO-gids, Willem Pekelder, kreeg te horen dat dit soort journalistieke acties bij de VPRO niet op prijs werden gesteld.

Pauline Sinnema
Werd bij Het Parool – eveneens in de periode-Fortuyn, de eerste fase van de totale gelijkschakeling van de Nederlandse pers – de deur uit gewerkt op een min of meer vergelijkbare wijze als Hemelrijk bij het AD: stukken van haar werden geweigerd, er onstond steeds meer wederzijdse irritatie, Sinnema ging haar stukken elders aanbieden, daar weer ruzie over, dat soort vreselijk dom gezeik dat alleen maar voortkomt uit lafheid en achterbaksheid van hoofdredacties. Ook deze vlijmscherpe en onafhankelijke journaliste en columniste heeft thans – voor zover bekend – geen broodheer meer. Sinnema werd overigens wel genomineerd voor De Tegel 2007.

Arnold Karskens
De enige journalist die nog gewone journalsitiek wenst te bedrijven in Uruzgan en weigert mee te draaien in de defensie-propagandamachine wekt meer en meer irratie en weerzin op bij het oorlogszuchtige establishment. Nadat hem jaren een -zij het bescheiden – plaatsje werd gegund op de Olympus van de ‘kwaliteitsjournalistiek’ lijkt thans de operatie ’sloop Karskens’ begonnen, waarbij deze website het voortouw neemt door vuige en niet onderbouwde roddels en verdachtmakingen over Karskens te publiceren. Karskens werkt thans voor De Pers, inderdaad een krant die nog dichter bij de ‘gewone journalistiek’ staat dan de ‘oude kranten’, maar ook De Pers dreigt af te glijden, zoals blijkt uit de ervaringen van Eric Smit.

Youri Albrecht
Een van de ’succesnummers’ van Vrij Nederland totdat hij meende te moeten optreden als ‘ambassadeur’ van Pim Fortuyn in de verkiezing van de ‘Nederlander van de eeuw’. Toen Fortuyn deze verkiezing dankzij internet vervolgens ook nog eens won, tot afgrijzen van PC-Nederland, was het lot van Albrecht bezegeld en werd hij stapje voor stapje verdreven naar de marges van de Nederlandse journalistiek. Lees hier een diepgravend stuk over de ‘affaire-Albrecht’ bij Vrij Nederland.

Charles Groenhuijsen
Kroonprins van het NOS Journaal werd eind 2005 genadeloos aan de kant geschoven omdat hij openlijk sympathie had betuigd aan de denkbeelden van Geert Wilders. Thans mag Groenhuijsen zo nu en dan nog eens opdraven voor de camera’s van zijn vrinden van weleer, maar is ook hij verbannen naar de marge van de journalistiek.

Joshua Livestro
Deze politicoloog en voormalig medewerker van Frits Bolkestein als Europees commissaris verdient vanaf 2003 voornamelijk de kost als spreker en commentator. Dat mocht hij ook even doen bij het ‘discussieprogramma van de publieke omroep’ Buitenhof, maar niet voor lang. De Buitenhof-bobo’s ‘raakten steeds meer overtuigd van het gebrek aan kwaliteit van zijn column’s’ en schoven hem na reeds drie column’s aan de kant. Grote steen des aanstoods was Livestro’s constatering dat ‘Wilders geen fascist is’.

Opvallend is dat het winnen van rechtszaken – zowel Hemelrijk als Nijeboer wonnen – geen enkele garantie biedt voor een positie binnen de oude media. In dit licht kan ook de auteur van dit stuk een woordje meepraten: hij won zowel van nota bene de vice-president van de Haagse rechtbank als van NRC Handelsblad, toch niet de minste partijen om als stand alone-journalistje tegen ten strijde te trekken. Toch ondervindt ook hij steeds meer tegenwerking. Wellicht later meer daarover.

Bovenstaand artikel verscheen eerder op www.klokkenluideronline.nl.

13 reacties

  1. Willem schreef op 18 mei 2008 om 14:38

    De afgelopen dagen zocht ik tevergeefs naar kritische artikelen op De Nieuwe Reporter over de arrestatie van Gregorius Nekschot. Wat je ook van zijn cartoons verder moge denken, het oppakken van een cartoonist vanwege satirische tekeningen is ongehoord. Ik had dan ook een storm van kritiek verwacht op dit platform. Wat een teleurstelling dat uitgerekend professionele journalisten hier helemaal niets van zich lieten horen.

    Misschien was het naïef van mij om te denken dat broodschrijvers het om principiële redenen zouden opnemen voor een tekenaar. Deze kwestie geeft me wel antwoord op de vraag die ik mezelf al enige tijd stel: wil ik de journalistiek in of blijf ik een blogger ? Ik blijf liever een marginale onafhankelijke blogger dan een invloedrijk journalist zonder zelfrespect te worden.

    Micha, ik ben blij dat je laat zien dat er nog luizen in de pels bestaan. Op De Nieuwe Reporter houdt men blijkbaar niet van jeuk.

  2. Ik sluit me aan bij de ‘veelbetekenende stilte’ die DNR (alsmede http://www.2525.com) in acht nemen ten aanzien van de zaak-Nekschot. De enige die me dit weekend ‘overeind’ hield was regisseur en aspirant-politicus Eddy Terstall, die in een vlijmscherp interview bij de TROS Nieuwsshow mevrouw Van der Wrij en meneer De Bie van hun stoel liet vallen door oud links te betitelen als ‘intens racistisch’ omdat ze moslims structureel niet in staat achten om zich te verweren/verdedigen tegen Wilders cs.

  3. Sipke schreef op 18 mei 2008 om 21:07

    Ik zal met pek en veren richting mijn linkse kerk worden afgevoerd, maar om eerlijk te zijn vind ik het wel eens goed dat er paal en perk wordt gesteld aan mensen die het tot doel hebben gesteld om anderen te kwetsen. Je kan het ook zien als een soort zelfbescherming. De meeste hierboven genoemde personen (inclusief de schrijver) zijn op een kruistocht tegen personen, instituties en bevolkingsgroepen die hen blijkbaar ooit iets hebben aangedaan. En laten dit niet meer los.
    Ik ben toch meer van het harmonie model (en een vergelijking met Cohen zie ik in deze als een grote eer).

  4. Sipke, het woord ‘correct’ is al omgebracht door jouw achterban; doe dat nu niet ook nog eens met het woord ‘harmoniemodel’. Alle culturen overal tegelijk probleemloos met en door elkaar willen laten leven, zonder kritiek en met respect, is niet het harmoniemodel, want dit zou net zo goed van toepassing kunnen zijn op een situatie waarin mensen hun eigenaardigheden gegund blijven worden, die zij door de geschiedenis heen hebben ontwikkeld, waaraan zij hun waardigheid ontlenen en op basis waarvan anderen die ook op die plaats willen komen wonen eerst eenzijdig gescreend mogen worden om hen vervolgens te vragen zich hier eventueel wat beter rekenschap van te geven. Als ik het goed heb, is dit ook in de praktijk altijd het model geweest waarvolgens mensen van verschillende culturele achtergronden elkaar hebben bejegend en waardoor lokale culturele opvattingen van beleefdheid praktisch werden behouden. Dat is dus iets anders dan het van bovenaf gedwongen (Kritikverbot) opleggen van een internationalistische afspraak, religie zo je wilt, waarmee een of meer subculturen (denk aan links of islam) wereldsuprematie in de wacht hoopt te slepen en van iedereen eenheidsworst hoopt te maken naar het eigen evenbeeld.

  5. Sipke, je snapt het eenvoudigweg niet. Je kunt niet zomaar “paal en perk stellen aan mensen”.

    Waar ligt de grens? Straks komen ze jou halen omdat iemand “paal en perk” wil stellen aan jouw gedrag. Bijvoorbeeld omdat je fluit op de fiets, je haar verkeerd hebt zitten of omdat je op DNR reageert.

    Dat jij vindt dat bovengenoemde personen “persoonlijk kwetsen” wil nog niet zeggen dat het ook zo is. En daar ligt precies het probleem: er wordt “paal en perk” gesteld voordat schuld uberhaupt is bewezen.

  6. Sipke schreef op 19 mei 2008 om 10:49

    @Bert, volgens mij stellen we dagelijks paal en perk aan mensen. Zo mag je niet moorden, te hard rijden en je vrouw slaan. En zo mag je ook niet racistisch zijn en een strip waarin wordt beweerd dat alle negers uitkeringstrekkers zijn (zoals Nekschot, lekkere naam overigens, in een strip beweerde) zou je toch onder die categorie kunnen scharen. En dan mag je wat mij betreft ook juridisch worden aangepakt.
    En ik geloof dat onze democratie belachelijke regels als ‘je mag niet fluiten op de fiets’ voorkomt. Dus dat soort vergelijkingen zijn irrelevant.

  7. Hierbij een reactie op het artikel van Micha Kat over gemuilkorfde journalisten. Ik heb in de VPRO Gids inderdaad een positief stuk geschreven over Alexander Nijeboer en zijn boek over Fred Spijkers. De formulering dat de VPRO Gids dit soort journalistieke acties niet op prijs stelt, komt niet uit mijn mond en is niet juist. Het verhaal is vantevoren afgesproken en doorgesproken met de eindredactie van de VPRO Gids. Het is ook gewoon geplaatst. Wel had de eindredactie enkele vragen over bepaalde passages in mijn stuk, die onduidelijk of onvolledig zouden zijn.

    met vriendelijke groet,

    Willem Pekelder

  8. ron schreef op 19 mei 2008 om 19:44

    @sipke

    Ik geloof dat God ons vrijheid van meninsguiting heeft gegeven. Door jou opmerkingen over het inperken van deze vrijheid, kwets je mij in mijn diepste gevoelens. 1x kan ik je dan nog vergeven, maar je blijft in dit standpunt volharden en herhaaldelijk uitdragen. Is dat nu reden genoeg om je op te laten pakken??

    Daarnaast ben je blijkbaar ook nog eens helderziende want jij kent blijkbaar de “ware” bedoelingen van Nekschot: Anderen kwetsen! Terwijl ik toch uit zn cartoons de indruk krijg dat Nekschot met zn cartoons zaken aan de kaak probeert te stellen die in zijn ogen niet deugen. En dat is zijn goed recht.

    Je opmerking over het harmoniemodel is ronduit hilarisch. Want wie wil nou niet in harmonie leven. De vraag is echter wat je daar voor over hebt. Wie en wat ben je bereid te offeren om het harmonisch te houden.
    In ieder geval blijkbaar de vrijheid van meninsguiting. Verder nog iets??
    Oostenrijk wellicht?? Elzas-Lotharingen?? Tsjechie?? Polen misschien?? 6 miljoen joden??

  9. Mmm..ja, die aangelulde verrijkende multiculturaliteit. Hebben zij die er in geloven en het opdrongen wel naar de geschiedenis gekeken? En hoe multicultureel is men in Darfur, of Kenya, of momenteel in Zuid-Afrika? Of zijn dat andere mensen dan wij? Dat zou knap racistisch zijn. Niet?

    Karikaturen van witmensen zijn OK, van zwartmensen zoals GN wel eens maakt, zijn echter racistisch. Het OM waakt ervoor de term ‘zwart’ te gebruiken bij het aanduiden van de ‘racistische’ tekeningen. Het OM maakt onderscheid tussen wit en zwart. Een ander woord voor onderscheid maken is discrimineren, ook wel racisme genoemd. En Sipke vindt dat goed. Terstall heeft gelijk met zijn racisme binnen correcte kringen.

  10. Precies Ron, belediging is ‘in the ear of the listener’

  11. Alexander Nijeboer schreef op 3 juni 2008 om 11:22

    Ik herken mijn situatie slechts ten dele in het stuk dat Micha Kat schetst. Zo moest ik niet weg bij de Volkskrant, maar vond ik het na 7 jaar zelf welletjes. De zaak-Spijkers bij mijn besluitvorming slechts een bescheiden rol gespeeld: de Volkskrant heeft jarenlang buitengewoon labbekakkerig over deze zaak bericht, als ook over andere defensiezaken. Toen defensieredacteur Steve Ramdharie aangaf in oktober 2006 geen ‘smoking gun’ te zien in het door mij aangetoonde feit dat Van der Knaap 20 keer de Tweede Kamer had voorgelopen – en dezelfde week onder de vleugels van defensie naar Uruzgan vetrok – dacht ik: het wordt tijd voor een andere krant. Dat werd De Pers, een dagblad waar wel met open vizier naar ontwikkelingen gekeken en kon ik zowel over cabaret schrijven als aan onderzoeksjournalistiek doen.
    Ook heeft de VPRO Gids een prima artikel over mijn zaak gepubliceerd en weet ik niets van druk van redactie op auteur Willem Pekelder.

  12. Micha, met dit rijtje namen zouden we zo een eigen krant kunnen opzetten waarbij ik ineens moet denken aan de ontstaansgeschiedenis van het Parool. Technisch is het een fluitje van een cent. Maar wie gaat zo’n project financieren? Bovendien zul een goed team media-advocaten nodig hebben. En krijg je dan genoeg lezers en adverteerders? Ik vrees het niet. Maar het idee spookt allang door mijn hoofd.

  13. Micha Kat schreef op 5 juni 2008 om 12:25

    @Ko:
    Er is recent weer een ‘weggezuiverde’ bijgekomen: Arthur van Amerongen, zie
    http://www.klokkenluideronline.nl/artikel/746/ook-fbjp-rekent-nu-af-met-arthur-van-amerongen.html

    Ook Bernadette de Wit zou eigenlijk niet mogen ontbreken op deze erelijst. Het zou ook aardig zijn deze lijst te spiegelen aan redacteuren van de ‘oude media’ die aantoonbaar hebben gefaald en/of de boel hebben bedrogen ten bate van de ‘oude politiek’ maar die de hand boven het hoofd gehouden is:

    Joep Dohmen (NRC): meerdere leugenachtige ‘demoniseringsstukken’ over de PVV

    Folkert Jensma (NRC) No further questions

    Milja de Zwart (AD): leugenachtige beschuldiging over LPF-kamerlid

    Jan Hoedeman (Volkskrant): compleet leugenachtige stukken over ‘doorgeladen pistool voor Melkert’ en ‘martelprimeur’

    Er zijn ongetwijfeld veel meer voorbeelden te noemen. Eigenlijk is er maar een ‘weggezuiverde’ journalist te noemen ‘van de andere kant’, die dus niet is weggezuiverd omdat hij ‘anti-multikulti’ is zoals de journalisten op mijn lijst maar juist omdat hij te zeer anti-nieuwe politiek is: die arme Rutger van Santen van de Wereldomroep. Je zou ook nog aan Job Friezo kunnen denken, maar die is net optijd door de achterdeur vertrokken.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>