Waarom Skoeps niet werkt – en wat dan wél werkt
Skoeps is niet meer. Ruim anderhalf jaar geleden werd Skoeps, een platform waarop burgers brekend nieuws op konden publiceren, gelanceerd als ‘baanbrekende nieuwssite’ door PCM en Talpa. De website is maandag gesloten, omdat het niet is gelukt ‘een financieel gezond vooruitzicht te ontwikkelen’.
Het ging al mis op de tekentafel. Henk Blanken vraagt zich terecht af waar de claim van ‘16 miljoen reporters’ eigenlijk op was gebaseerd: zelfs de ‘tienduizenden’ journalisten waarvan in het begin werd gerept zijn bij lange na niet gehaald. Nogal wiedes: juist omdat iedereen (potentieel) journalist is, is het niet mogelijk al die mensen te verzamelen, er afspraken mee te maken, er een community mee bouwen – laat staan ze zo ongeveer in dienst nemen. Toch was dat in het begin de bedoeling, ik citeer:
Redacteuren krijgen een mobiel telefoonabonnement, een perskaart, visitekaartjes en waarschijnlijk ook een mobiele telefoon in bruikleen om hun werk te doen.
Waarom werkte Skoeps niet?
Het punt is: uitgevers zijn hun machtspositie, gebaseerd op de toegang tot hun eigen media, verloren. Nieuws is niet langer schaars. Niemand hoeft miljoenen te investeren in drukpersen of fm-frequenties om zijn nieuwswaardige verhaal bij een miljoenenpubliek te krijgen. De incentive om een foto of nieuwtje in te sturen kan dan ook niet zijn ‘als wij het goed genoeg vinden, komt het in de krant en delen we de opbrengst!’
Toch was dát het verdienmodel van Skoeps, al werd het later gewijzigd: elke dag kreeg de inzender van de beste scoop een geldbedrag. Maar kranten zijn geen poortwachters meer. Niet op internet, tenminste. Wel in hun eigen papieren krant, maar de waarde van publicatie in een krant is gebaseerd op een kunstmatig gecreëerde schaarste. Wat is de werkelijke waarde van de publicatie van mijn foto in de Volkskrant van morgen als de hele wereld ‘m vandaag al op internet kan zien? Het is een hele eer, maar op de keper beschouwd niet meer dan een aardigheidje achteraf.
Natuurlijk is het een goed idee om te proberen nieuwe vormen van journalistiek te creëren op basis van user generated content. Maar een beter uitgangspunt voor een dergelijk initiatief zou wellicht zijn: iedereen die een verhaal of foto wil insturen, heeft al de mogelijkheden dat te doen. Op Hyves, Twitter, Flickr, een weblog, ga zo maar door – en de mogelijkheden nemen alleen maar toe.
Die ontwikkeling is niet te stoppen. Het is niet mogelijk de beste, nieuwswaardige content binnen te harken met geldprijzen als belofte (zelfs al was het winstgevend). Mensen publiceren hun eigen verhalen onder hun eigen voorwaarden in omgevingen waar ze er zelf maximale zeggenschap over hebben. Of ze doen het in communities (groepsweblogs, discussiefora) met een duidelijk afgebakende doelgroep. Maar omdat vrijwel iederéén de toevallige getuige van een nieuwsgebeurtenis kan zijn (én iedereen geïnteresseerd is in het laatste nieuws), is het moeilijk om daar een solide gemeenschap omheen te bouwen.
Maar hoe kan het dan wel?
Met bovenstaande uitgangspunten kan een nieuwsorganisatie die het laatste nieuws wil vinden en presenteren wel degelijk aan de slag. Met notificatiesystemen als de track-functie van Twitter (neem een account en stuur de tweets ‘track #aanslag’ en ‘track #ongeluk en je krijgt alle tweets binnen die deze woorden bevatten) kun je snel op de hoogte geraken van nieuws. Met Google Blogsearch zoek je realtime naar welke weblog of nieuwssite al over het onderwerp bericht. Je zoekt de Flickr-foto’s erbij door te checken welke tags worden gebruikt voor deze gebeurtenis.
Vervolgens kun je naar dat nieuws linken. Je kunt een liveblogging-tool gebruiken en zelf Twitteren voor razendsnelle updates. Je kunt naar Tweets linken (en zoals het een goede reporter betaamt, de Twitteraar in kwestie proberen te bellen ofzo), Flickr-foto’s weergeven, YouTube-video’s embedden. Je moet goed kunnen zoeken en goed kunnen netwerken. Je moet beseffen dat in de toekomst ongelukken, bomaanslagen en aardbevingen als eerste via sociale media binnen zullen komen; wie in de chaos die volgt orde weet te scheppen in de uren na een ramp weet alle eyeballs op zich gericht. Vooraf proberen de gebruikers ervan in dienst te nemen met perskaarten en telefoons is een onhaalbare kaart; zelf deelnemen aan deze media, ze volgen, doorzoeken en tracken zodat je ze kunt gebruiken, is een beter idee.
Ik lees echter op Skoeps.nl, als laatste ‘Skoep-tip’:
Je kunt voortaan je foto’s en filmpjes sturen naar de landelijke krant DAG. Je maakt dan dagelijks kans op een plekje in de krant.
Tja.
Dit artikel verscheen eerder op het weblog van Jaap Stronks.
10 reacties:
6 mei, 2008
Deze verklaring lijkt me onzin. Of iets werkt, hangt niet hiervan af, de verklaring dat mensern hun foto’s overal kunnen publiceren is totale onzin. De zin ‘Wat is de werkelijke waarde van de publicatie van mijn foto in de Volkskrant van morgen als de hele wereld ‘m vandaag al op internet kan zien?” is totale onzin; niemand ziet m dan, als het geen gerenommeerde site is die bij veel mensen tussen de favorieten staan. Komt je foto op Nu.nl, zit je gebakken: komt-ie op ikpubliceermijneigennieuws.hyves.nl, dan ziet niemand die foto. Dan is de Volkskrant geen mosterd na de maaltijd.
Ik hoor in jouw artikel het soort optimisme over burgerjournalistiek dat in 2005 heerste. Is het zo moeilijk om te zeggen dat niet iedereen tijd of zin heeft om voor journalist te spelen? Want dat is natuurlijk wat Skoeps bij het zoeken van reporters heeft genekt: niemand wil burgerjournalist zijn. Wat bezoekers betreft: niemand wil al die foto’s bekijken, waarvan slechts een klein percentage nieuwswaardig en/of goed is.
Skoeps was gewoon geen nieuwssite: het nam nieuws over van bekende bronnen en probeerde daar eigen foto’s aan te koppelen. Daarnaast was het een zooitje en vond ik nooit wat ik zocht: actuele foto’s bij actueel nieuws. Dat lijkt me een waarschijnlijker verklaring dan het oldskool-argument dat burgers al genoeg kanalen hebben om hun nieuws te publiceren.
6 mei, 2008
@Erick: het is wellicht verstandig te benadrukken dat ik niet probeer de feitelijke reden te achterhalen waarom Skoeps het niet heeft gehaald, niet winstgevend was of niet interessant voor bezoekers. Het gaat mij om de achterliggende gedachte, wat er niet klopt op de tekentafel, waarom dit model ook in de toekomst niet zal werken al leg je er geld op toe.
Ik stel niet per se dat burgerjournalistiek heel groot of belangrijk gaat worden. Wel meen ik dat de eerste foto’s en berichten van bijvoorbeeld rampen en aanslagen via sociale media (via gsm’s etc) zullen worden gepubliceerd. Dat is allang aan de gang. Je kunt burgerjournalistiek niet institutionaliseren, niet inkapselen in een gecentraliseerd model als Skoeps, dat is mijn punt.
En het klopt steeds minder wat jij zegt, dat niemand ‘m dan ziet. Als ik een foto naar Mobypicture.com stuur komt ie op Flickr terecht en op Twitter, waar tientallen mensen ‘m binnen luttele seconden zien – en direct doorsturen als het echt nieuws is. Toen ik in een Renault Clio op een Poolse snelweg wegens ernstige gladheid tegen de vangrail parkeerde, moblogde en twitterde ik direct over. Een paar minuten later sms’ten andere Twitteraars me al het ANWB-alarmnummer. Als het echt nieuwswaardig was geweest, had het vanzelf de weg naar een groter publiek gevonden.
Al die berichten en foto’s zijn realtime doorzoekbaar, indexeerbaar, aggregeerbaar – en linkbaar. Wil je als nieuwsmedium scoops van burgerjournalisten krijgen, dan moet je dus de aansluiting zoeken bij die sociale media, en (ik haal mijn mosterd ook bij Jeff Jarvis) je antenne uitsteken.
6 mei, 2008
“Is het zo moeilijk om te zeggen dat niet iedereen tijd of zin heeft om voor journalist te spelen? Want dat is natuurlijk wat Skoeps bij het zoeken van reporters heeft genekt: niemand wil burgerjournalist zijn. Wat bezoekers betreft: niemand wil al die foto’s bekijken, waarvan slechts een klein percentage nieuwswaardig en/of goed is.”
Ja, zo zie ik het dus ook. Skoeps was een in de haast opgetuigd project van Talpa (waarom PCM met Talpa in zee ging, is me nog steeds een raadsel). Maar het was niks en het werd niks…
7 mei, 2008
[...] Update: dit artikel is ook geplaatst op De Nieuwe Reporter. Stem of voeg toe aan : [...]
7 mei, 2008
Het grote publiek heeft nooit echt geparticipeerd in Skoeps, waardoor er ook nooit echt groot nieuws op Skoeps verscheen… Daardoor kwam Skoeps in een neerwaardse spiraal terecht. Skoeps was een trend die bijvoorbeeld kleiner is dan internet op je laptop (zie http://laptop-internet.nl )
8 mei, 2008
1) Een echt Jaap Stronks stukje. Ik heb allen de eerste en laatste alinea gelezen, de rest werd mij te Van Jole. De laatste tipvan Skoeps.nl is dan wel weer briljant. DAG, daar wil waarschijnlijk niemand zijn foto in geplaatst zien, zelfs niet als ze er veel voor betaald krijgen.
2) Jaap, je krijgt de groeten van Steven in New York!
3) Kan iemand die verschrikkelijk foute SPAM-reactie van Jaap Kruisbeek verwijderen. Meneer zit gewoon zijn ordinaire telecomvergelijkmeuk te spammen. Gore spamhoer. Sterf spamhoeren sterf!
12 mei, 2008
@Bert: mijn stukken hebben weinig overeenkomsten met Francisco van Jole. Ik ga gewoonlijk uit van de kansen die nieuwe media bieden, hij tempert (regelmatig terecht, geregeld ook minder terecht, in de regel echter scherp) het enthousiasme over nieuwe media. Daarnaast richt ik me meer op concrete dingen (zoals die Twitter-voorbeelden hierboven) en analyseert hij gewoonlijk discussies en denkbeelden. Nu heeft je reactie noch een pointe, noch een onderbouwing ervan. Dat is eigenlijk best knap ;-)
Verder: zie wat de BBC over Twitter als breaking news-tool schrijft. Inderdaad, als iemand als Scoble zich met een nieuwsgebeurtenis gaat bemoeien ben je er ook. Ik kan me voorstellen dat bij veel events er één of een klein aantal Twitteraars is dat voortdurend twittert over nieuwe ontwikkelingen en linkt naar artikelen elders. Maar ook die tracking-functie is erg sterk: zoek maar eens via Tweetscan op ‘earthquake’ en zie de interessante links voorbij komen: de Nederlandse Twitteraar casperodj Twittert er vanuit China over! Marco Derksen plaatst een link naar een realtime nieuwsoverzicht. Anderen linken naar nieuwsartikelen elders, technische informatie over de kracht van de aardbeving, Google Maps die intussen gebouwd zijn of die al bestaan over dit onderwerp, et cetera.
Dat is ook voor niet-Twittergebruikers snel binnen te halen, maar voor argeloze gebruikers is het alsnog veel werk om zelf al die links naast te gaan. Als dagblad kun je op je site een realtime-nieuwsoverzicht maken in een speciale sectie van je website, waarin 1 verslaggever die links bijhoudt, Google Maps-dingen plaatst, die Nederlandse Twitteraar in China interviewt, zelf Twittert en zal zien dat anderen Twitteren over zijn nieuwspagina, waardoor hij in korte tijd een autoriteit wordt in de actualiteit, zodat mensen in geval van breaking news al weten dat die nieuwswebsite het laatste nieuws heeft.
Is het nu wat duidelijker? Hee, nu ik het toch zo heb uitgedacht: ik ben freelance in te huren als breaking-news-blogger/twitteraar ;-)
12 mei, 2008
Toevoeging:
Op dit moment hebben in Nederland Dag.nl en NU.nl het nieuws over de aardbeving nog niet eens gemeld, en hebben NRC, NOS en de Volkskrant alleen een droog tekstje zonder multimedia of links of enige relevante informatie.
Ondertussen houdt de aggregatieservice Tweetburner de populaire links op Twitter bij, die gaan over de aardbeving. Zie hier nieuwssite die realtime updates verzorgt, inclusief foto’s en video’s die her en der op het internet verschijnen. Q.E.D.
.
12 mei, 2008
Wat> Verwacht jij van mij EN een pointe EN een onderbouwing?
Tsss…
Freelance inhuurbaar als Twitteraar is dan wel weer een goed idee. Dat dan weer wel.
16 mei, 2008
[...] Stem of voeg toe aan : Geplaatst op 16/05/2008 (16:00) | Categorie: diginews | Trackback | Tags: burgerjournalistiek, diginews, online journalistiek, skoeps Reageer! [...]