Ruim 1800 hoofdredacteuren, uitgevers en aanverwante specialisten zijn vier dagen bijeen in het Zweedse Gothenburg. De World Association of Newspapers (WAN) en het World Editors Forum (WEF) houden er hun jaarlijkse congres. Bart Brouwers, hoofdredacteur van Sp!ts, doet voor de laatste keer verslag.
Joe Webb, adjunct-directeur van Independent Newspapers, de grootste Ierse krantengroep, heeft de overtreffende trap van outsourcing gevonden. Hij heeft de afgelopen jaren niet alleen de advertentie-opmaak, het callcenter, de advertentie-binnendienst en alle financiële controllers buiten zijn krant georganiseerd, maar ook een fors deel van de redactie van de sites én van de krant zelf.
Het scheelt zijn bedrijf meer dan de helft van het personeel: tussen 1998 en nu kromp het aantal werknemers van 746 naar 369. En in kosten is er zelfs een besparing van 68%, vertelde Webb gisteren enthousiast. En alsof het nog niet genoeg is, ook de inkomsten namen fors toe. Kortom, Webb is een gelukkig mens.
Het is een gruwel voor elke zichzelf respecterende journalist: hoe kun je nu delen van de redactie, het hart van je organisatie en de kern van je business, outsourcen? Simpel, zegt Webb: “Alle creativiteit, alle coördinatie en alle regie houd je in eigen huis. Alleen de productie vindt elders plaats.” En wat je overhoudt, zegt Webb, “is een organisatie met het meest flexibele en gemotiveerde personeel dat je je maar kunt voorstellen. Met een “can do”-cultuur die iedere werkgever zich zou wensen. Het was de moeite meer dan waard. Trouwens, als we het niet hadden gedaan, hadden we pas echt in de ellende gezeten.”
Zo eenvoudig als het resultaat lijkt, was de weg er naar toe echter niet. Het proces heeft niet alleen jaren geduurd, maar er waren ook honderden weerstanden te overwinnen. De vakbonden bijvoorbeeld, die vanzelfsprekend niet stonden te juichen bij de bekendmaking van deze plannen. “Dat hebben we opgelost met een heel goed sociaal plan en een noodscenario voor als het tot stakingen zou komen. Wij hadden het zo geregeld dat er altijd een krant zou kunnen verschijnen. We zouden er niet de Pullitzerprijs mee winnen, maar de krant zou hoe dan ook uitkomen. Dat was voldoende om de bonden uiteindelijk mee te krijgen.”
Daarnaast, zo geeft Webb op een vraag uit de zaal aarzelend toe, was er ook wel een beetje “management by fear” voor nodig. “Maar we deden het stap voor stap en echt hoor, uiteindelijk voelen we ons allemaal bevrijd.”
Bij het outsourcen van het redactionele gedeelte heeft Webb een onderscheid gemaakt tussen de meest actuele pagina’s (die lastig buitenshuis te maken zijn) en de feature-onderwerpen. Maar uiteindelijk is niets veilig voor de outsourcingsbijl van Webb. Alles wat niet per se binnenshuis gemaakt hoeft te worden, mag weg. “De dagen dat mensen hier maar wat konden rondhangen en andere dingen konden doen dan in hun functieprofiel stond, zijn inderdaad voorbij.”