“Stan was de belangrijkste man voor het RTL-Nieuws, ooit geweest”, sprak een geëmotioneerde RTL-collega Bart Hettema vandaag. “Stan was een oerkracht. Zijn shots klopten altijd. Als je met hem op pad ging wist je zeker, het komt goed. Met hem was je veilig. Hij regelde alles. Zo’n trip naar een gevaarlijk gebied kost toch zo’n 75.000 euro, als je dan met niks terugkomt, sta je er gekleurd op. Stan zorgde dat het allemaal in orde kwam.”

De waarde van een cameraman als Stan Storimans kan moeilijk worden overschat. Allereerst is er de psychologische waarde. Voor verslaggevers die onder de allermoeilijkste omstandigheden moeten werken – en vaak blijvende psychische schade oplopen – is het essentieel te kunnen terugvallen op ervaren, big-mouthed companen die een soms imaginair maar meestal levensecht kordon van veiligheid creëren. Het doet denken aan de manier waarop KRO-verslaggever Fons de Poel destijds over zijn cameraman Lajos Kalanos sprak; “Lajos” was voor De Poel alles, zonder diens brutaliteit, vindingrijkheid en rust waren zijn gevaarlijke journalistieke missies tot mislukken gedoemd. Zonder types als Storimans en Kalanos komt oorlogsnieuws niet tot stand, zo simpel is het.

Maar moedige doordouwers als Storimans vertegenwoordigen nog een tweede waarde. Niet voor niets refereert Hettema aan de hoge kosten van reportages uit oorlogsgebieden. Vooral vanwege die kosten verkeert het specialisme buitenlandberichtgeving-ter-plekke al jaren in een vrije val. De complete Amerikaanse media-industrie – inclusief kranten en omroepen- beschikt nog maar over 141 correspondenten in de wereld. “Dat aantal weerspiegelt een catastrofale terugloop in aantallen buitenland-bureau’s”, zegt Nick Davies hierover in zijn boek Flat Earth News, “media hanteren een rauwe commerciële rekensom: buitenlands nieuws is duur en levert weinig geld op. Waarom grote bedragen in wereldnieuws investeren als de consument ook met lokaal nieuws tevreden is?”
Wat deze trend voor oorlogsverslaggeving door Nederlandse media betekent, schetste oorlogsverslaggever Joeri Boom (De Groene Amsterdammer) onlangs in VARA TV magazine: volgens hem stellen hoofdredacties onvoldoende middelen ter beschikking om verslaggevers onafhankelijk naar Afghanistan te laten reizen.

Zo hebben steeds minder media eigen mensen ter plekke en schrijven steeds meer media het nieuws – soms met, soms zonder bronvermelding – van andere media en uit onzuivere bronnen over. Ook tijdens deze oorlogsdagen in Zuid-Ossetië en Georgië sijpelen de mystificaties van PR-machines van beide kanten de berichtgeving weer binnen. Georgië zou begonnen zijn, de Russen zouden Gori in handen hebben, de Georgiërs zouden genocide in Zuid-Ossetië plegen, de Russen zouden nog steeds aanvallen…
“Informatie vermenigvuldigt zich maar de garantie op betrouwbaarheid is nul komma nul”, waarschuwde Ignacio Ramonet, hoofdredacteur van Le Monde Diplomatique, enkele jaren geleden, “de informatie kan vals blijken te zijn. Beeldvorming en verpakking hebben de macht overgenomen van feitenverificatie.”

In Stan Storimans hadden Nederland en de wereld een unieke controleur ter plekke die ook nog eens waar voor zijn geld leverde. Hoe cynisch het ook moge klinken, zonder die laatste eigenschap van haar beoefenaren redt de oorlogsjournalistiek het niet meer.

Lees ook Buitenland nieuws: bedreigde nieuwssoort of niet?