De Reuters Foundation meent verslaggevers op pad te moeten sturen met een handboek vol tips voor het verslaan van Olympische Spelen. Het gidsje schept het beeld van een wel erg naïeve sportpers. Interessant wordt het pas als blijkt dat de samenstellers deze tak van de verslaggeverij eigenlijk buiten de journalistiek plaatsen.

‘Vergeet niet ook een potloodje mee te nemen, want een balpen wil nog wel eens dienst weigeren op een natgeregend notitieblokje’. Deze tip heeft ’A Reporters Guide to Sports and Olympic Reporting’ nét niet gehaald. Maar wat moeten sportverslaggevers eigenlijk met het welgemeend advies om dagelijks even contact op te nemen met hun bureauredactie om de plannen voor die dag te bespreken. Weten die jongens en meisjes echt niet dat je op internet research kunt doen naar de regelgeving in de sport? Of dat het geen pas geeft om in de mixed zone handtekeningen te vragen aan sporters?

Nu kan het nuttig zijn om de Spelen te laten verslaan door journalisten die juist géén sportliefhebber zijn. De grootste valkuil is dat je je bij zo’n evenement als een kleuter in een speelgoedzaak voelt. Alle grote sporters lijken onder handbereik, de prachtigste duels vinden plaats in het stadion vlak om de hoek en in de perszaal staat een video-wall ter beschikking waar je in één oogopslag alles kunt zien wat zich op tien of vijftien verschillende wedstrijdlocaties afspeelt. Zie dan maar eens een verantwoorde keuze te maken en je daarop te concentreren.

Hebbedingetjes
Het gidsje adviseert om een bulk speldjes en andere hebbedingetjes mee te nemen om officials en vrijwilligers voor je in te kunnen nemen. En dan is het ook nog nuttig om ruim op tijd op de perstribune plaats te nemen, zodat je kunt checken of de wireless-verbinding het doet. En mocht je laptopje crashen, dan is de houding van een Zen-boeddhist aanbevelenswaardiger dan schelden en vloeken, zegt Reuters. Mij persoonlijk lucht dat laatste in voorkomende gevallen altijd wel lekker op, maar – toegegeven – een bijdrage tot het oplossen van het probleem is het zelden.

Nu geeft de Reporter’s Guide meer adviezen dan deze trivialiteiten, al zal iedere tweedejaars van een journalistenopleiding er weinig opzienbarends in vinden. De schrijvers van het boekwerkje laten echter vooral zien dat de benadering van de sport door een Amerikaans persbureau vooral de cliché’s rond de sport en de Spelen versterkt. Ook in Peking ging – enkele weken vóór de opening – een aantal verslaggevers langs de plaatselijke apotheken om er te constateren dat er doping te koop is. Diezelfde verhalen las ik al toen ik zestien jaar geleden voor het eerst naar de Spelen ging. Ook Barcelona zat stampvol verboden middelen, zo lieten verslaggevers weten. Terwijl ieder die iets meer begrijpt van doping weet dat sporters die middelen vooral in de maanden vóór hun wedstrijden gebruiken en het bericht hooguit bewijst dat de plaatselijke farmaceuten hun voorraad goed op orde hebben – het gaat immers veelal om reguliere medicijnen.

Bewoners die hun huis uit moeten
Nog zo’n vaste waarde in de voorbeschouwingen: bewoners die hun huis uit moeten om plaats te maken voor de Olympische accommodaties. In Peking dienden die verhalen vooral om aan te tonen dat het Chinese regime niet deugt. Dat is op zichzelf juist, maar in Barcelona werd een complete volkswijk gesloopt om plaats te maken voor het atletendorp en in Atlanta ging een sloppenwijk tegen de vlakte om parkeerruimte te scheppen. In Sydney waren het geen mensen, maar zeldzame kikkers die bedreigd werden door de bouw van een groot stadion. Komt het verzet tegen de aanleg van de Amsterdamse metro straks in 2028 met terugwerkende kracht in het kader te staan van de tweede Olympische Spelen in de hoofdstad? De opvolgers van Saar Boerlage zullen de internationale pers dat met graagte laten geloven.

Opmerkelijk is dat Reuters de sportverslaggevers wél waarschuwt voor politieke groeperingen die de Spelen aangrijpen om hun boodschap uit te dragen. Maar tegelijkertijd de informatiestroom vanuit het IOC presenteert als goede en onomstreden bron voor verhalen. Terwijl ook Jacques Rogge en de Chinese organisatoren er alles aan gelegen is een louter positief beeld te schetsen van sport en Spelen.

De gids geeft de nodige voorbeelden van de pakkende stijl waarmee verslaggevers hun verhaal kunnen brengen. Daar is op zichzelf niets mis mee. Sport creëert helden en bij grote evenementen zijn er altijd zonderlingen. Multi-medaillewinnaar Carl Lewis én de altijd falende skispringer Eddy the Eagle zijn beiden tijdens de Spelen geboren.

‘Entertain as well as inform’
Discutabel is het echter als Steve Parry – een journalist van Reuters die 19 keer de Spelen versloeg – stelt dat de sportpers zich onderscheidt van alle andere journalistiek. ‘It must entertain as well as inform’, aldus Parry. Over de meest saaie wedstrijd dient de verslaggever nog een briljant en onderhoudend verslag te maken. Hij mag zich een mate van subjectiviteit aanmeten die voor de meeste andere vormen van verslaggeving ongepast zou zijn.

Veelzeggend is in dat kader de tip: ‘be sympathetic’. Want verliezen is een bittere teleurstelling voor een sporter die jarenlang heeft getraind, zegt Reuters. Het persbureau stuurt dus nog steeds sportfans met een persaccreditatie naar de Spelen, ook al mogen ze dan geen handtekening vragen.

Toch maar even goed opletten straks, als die Van den Hoogenband zijn derde gouden medaille misloopt. Lezen we dan in de Nederlandse media dat de Eindhovenaar heeft gefaald en analyseren ze waarom dat zo is verlopen. Of horen we alleen dat-ie na z’n finale zo’n zielig hoopje mens was?

“A Reporters Guide to Sports and Olympic Reporting” is een uitgave van de Reuters Foundation. Schrijvers: Colin McIntyre en Steve Parry. Prijs: £14,99. 48 pagina’s. ASIN: B00172HU3K. Het boek is te koop via Amazon.com.