Wil je publiciteit? Schrijf een persbericht! Veel organisaties en bedrijven zweren nog steeds bij deze klassieker. En met de komst van internet en e-mail is het allemaal nog een stuk gemakkelijk geworden ook. Geen geschrijf, getik of geplak van postzegels meer; tekstje maken, toevoegen aan je perslijst en mailen maar! Of alle ontvangers zitten te wachten op deze nieuwtjes lijkt de afzenders minder te interesseren. Sterker nog: De Nieuwe Reporter ondervond dat verzenders soms niet eens weten naar wie ze dingen sturen.

Het Zeeuws Veilinghuis in Middelburg had eind vorig jaar een mooie publiekstrekker in de aanbieding. Een ‘topstuk’ van de paleisschilder van ex-president Sukarno van Indonesië: Balinees markttafereel met paard en wagen. Richtprijs voor dit ‘uiterst belangrijk werk uit zijn oeuvre’: 125.000 euro. Daar kon wel wat extra publiciteit tegenaan gegooid worden, dacht het veilinghuis en stuurde een wervend persbericht rond.

Ook de redactie van De Nieuwe Reporter (DNR) mocht een uitnodiging ontvangen. Op de vraag waarom een groepsweblog over ontwikkelingen in de media een persbericht ontvangt van een veilinghuis, moet Rene de Visser van het Zeeuws Veilinghuis het antwoord schuldig blijven. Hij blijkt zelfs nog nooit van DNR gehoord te hebben. Hoe zijn we dan op zijn verzendlijst verzeild geraakt? “Ik heb eens een lijstje gehad van iemand met interessante media-adressen erop”, zegt De Visser in eerste instantie. Van een communicatiebureau wellicht? “Eh, nee, ik ben zelf eens gaan googelen en kwam toen een enorme lijst met media tegen. Nou ja, dat scheelt weer met intikken hè?”

De Visser zegt dat hij de meeste adressen op de perslijst – die hij één of twee keer per jaar iets zegt te sturen – heeft gecheckt. Slechts een enkeling gaf aan geen prijs te stellen op toezending, bezweert de veilingman. Overigens wil hij zelf niet dat zijn naam en de naam van het veilinghuis in dit verhaal worden genoemd. Is dat niet raar als hij juist zelf de publiciteit zoekt? “Misschien wel, maar toch wil ik het niet.”

Benoeming van een notaris
De Visser is niet de enige die sputtert bij de vraag waarom DNR ‘branchevreemde’ persberichten ontvangt. Charlotte Burgers van Huijskens & Istha Corporate & Financial Communication krijgt van ons netjes te horen dat we bellen voor een verhaal over persberichten. En dat we ons afvragen waarom we – als mediaweblog – persberichten krijgen over de benoeming van een notaris te Amsterdam. Nadat ze haar perslijst heeft gecheckt (‘nee, het is echt onze eigen lijst, die hebben we zelf samengesteld’) vraagt ze waarom we die informatie eigenlijk willen hebben. Voor een verhaal, dat zeiden we al. Maar de communicatiefirma wil onder geen beding met naam en toenaam genoemd worden.

Directeur Trieu Huynh van cadeausite Doordebrievenbus.nl wil eigenlijk ook niet meewerken aan een verhaal. Hij reageert kortaf als we vragen hoe we op zijn perslijst komen. “Ik zou het niet weten. We werken met een vaste lijst die door de jaren heen is opgebouwd. Media die ons interessant lijken. Kan ik verder nog iets voor u doen?” Nou, misschien dat we wel willen weten hoe we op die lijst gekomen zijn dan? Kent u ons ergens van? Huynh kan er kort en duidelijk over zijn: DNR kent hij niet. Vindt hij het niet raar om dan toch maar een persbericht te sturen over een doordebrievenbus Chocolade-abonnement. “Nee. Ik heb er verder ook geen klachten over gehad.”

Het blijkt een vaker gehanteerde methode: wat adressen googelen die iets met media, redactie of aanverwante zaken hebben te maken, en de perslijst is compleet. Welke media er precies achter schuilgaan, vinden de afzenders van minder belang. Zo heeft ook Eef van de Brink van Arragementidee.nl (dat toeristische uitjes aan wandelaars probeert te slijten) geen idee waar hij het mailadres van DNR vandaan heeft. “Ik zou het niet weten. We hebben hier en daar gezocht, tenminste dat heb ik laten doen. Volgens mij is het van jullie site afgehaald, kan dat?” Verderop in het gesprek blijkt dat de beste man nog nooit van De Nieuwe Reporter heeft gehoord. Checken van de perslijst vond hij niet nodig: “Het dunt vanzelf uit. Mensen die het niet willen, melden zich wel af”.

“Zoveel mogelijk sites bereiken”
Bas Bakker, support manager van internetcommunicatie-adviesbureau Headline Interactive zat ook ‘een half dagje’ op Google en kwam met een lijst van vijftig mediacontacten terug voor zijn opdrachtgever Mooiemensen.com. Deze datingsite is sinds eind vorig jaar in de lucht voor ‘uitsluitend mooie mensen’. “We wilden zoveel mogelijk sites bereiken met dit aansprekend concept”, zegt Bakker. Hij geeft toe dat het samenstellen van de perslijst redelijk willekeurig was. “Laten we zeggen dat het een halve blinde gok was. Zo’n klus gaat dan op projectbasis en dat moet allemaal snel, snel, snel. Een beetje op internet zoeken, weet je wel.”

Wie gaat zoeken op het trefwoord ‘media’ komt ook andere spelers op de persberichtenmarkt tegen. Zoals DePerslijst.com. Deze ‘up-to-date mediadatabank’ pretendeert met uitgebreide gegevens van meer dan vijfduizend journalisten de meest complete persdatabank te zijn. Volgens Adriaan Teeuwisse van De Perslijst geven journalisten zelf aan over welke onderwerpen ze persberichten willen ontvangen. Verzenders doen in principe hetzelfde. Soms gaat dat wel eens fout, weet Teeuwisse. “Dan krijgt iemand een persbericht dat hij niet wil hebben. Meestal komt dat doordat er verwarring is over in welke rubriek het valt. Of bij wisseling van de wacht op een redactie.” Lukraak verstuurde mailings komen volgens hem zelden voor. “Abonnementhouders hebben in principe toegang tot alle lijsten, maar ze hebben er ook baat bij zo specifiek mogelijk te versturen. En als het toch een keer de spuigaten uitloopt, dan grijpen we in.”

‘Instapproduct’
Communicatiebureau Mediahuis.nl is een van de klanten van DePerslijst.com. Het gebruikt de perslijsten, gecombineerd met die uit het Handboek voor de Media, weer voor zijn eigen klantenkring. Een ‘instapproduct’ noemt directeur Rob Bosveld het opstellen en verzenden van persberichten voor zijn clientèle. Standaard worden die verstuurd naar ‘algemene nieuwsmedia’ die voorkomen op de lijsten van Perslijst.com en het Handboek voor de Media. “Als klanten een uitgebreider pakket willen, dan leveren we maatwerk.” Bosveld erkent dat het niet altijd te voorkomen is dat journalisten branchevreemde persberichten ontvangen. “Zeker als het om een groot bestand van duizend tot twaalfhonderd titels gaat, heb je kans dat het niet altijd goed aansluit. We hanteren hier op de redactie het uitgangspunt: als het ongeveer past binnen de formule van het blad, dan nemen we het mee. Je loopt het risico dat je ernaast zit en journalisten tegen je in het harnas jaagt, maar aan de andere kant: met een druk op de knop hebben die het mailtje ook zo weer gewist.”

In deel 2 de ervaringen van de ontvangers van persberichten.